Αλωπεκία: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η αλωπεκία

Η αλωπεκία είναι ένας όρος για την απώλεια μαλλιών ή τριχών. Δεν σημαίνει κάθε τρίχα που πέφτει ότι υπάρχει πρόβλημα: είναι φυσιολογικό να χάνεις από 50 έως 100 τρίχες την ημέρα, συχνά χωρίς να το παρατηρείς. Η απώλεια μαλλιών συνήθως δεν είναι ανησυχητική, αλλά μερικές φορές μπορεί να σχετίζεται με κάποια πάθηση. Μπορεί επίσης να σε επηρεάζει συναισθηματικά, ακόμη κι όταν δεν χρειάζεται θεραπεία.

Δεν έχουν όλες οι μορφές την ίδια αιτία ή πορεία. Η ανδρικού και γυναικείου τύπου φαλάκρα συνήθως είναι κληρονομική και μόνιμη. Άλλες μορφές μπορεί να είναι προσωρινές, όπως εκείνες που συνδέονται με ασθένεια, στρες ή αντικαρκινική θεραπεία. Στη γυροειδή αλωπεκία, το ανοσοποιητικό επιτίθεται στους θυλάκους των τριχών, δηλαδή στις δομές του δέρματος που παράγουν τις τρίχες. Δεν υπάρχει οριστική ίαση για αυτή τη μορφή, αλλά θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν την επανέκφυση. Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία.

Μορφές και τύποι

• Ανδρικού και γυναικείου τύπου φαλάκραΠρόκειται για μόνιμη απώλεια μαλλιών που συνήθως εμφανίζεται και σε άλλα μέλη της οικογένειας.
• Γυροειδής αλωπεκία κατά πλάκεςΗ συχνότερη μορφή γυροειδούς αλωπεκίας. Προκαλεί μία ή περισσότερες στρογγυλές περιοχές χωρίς τρίχες στο κεφάλι ή σε άλλα σημεία του σώματος.
• Ολική αλωπεκίαΜορφή γυροειδούς αλωπεκίας με απώλεια όλων ή σχεδόν όλων των μαλλιών του κεφαλιού.
• Καθολική αλωπεκίαΣπάνια μορφή γυροειδούς αλωπεκίας με πλήρη ή σχεδόν πλήρη απώλεια τριχών από το κεφάλι, το πρόσωπο και το υπόλοιπο σώμα.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η πορεία εξαρτάται από την αιτία. Η κληρονομική φαλάκρα είναι μόνιμη, ενώ η απώλεια που σχετίζεται με ασθένεια συχνά σταματά ή υποχωρεί μετά την ανάρρωση. Στη γυροειδή αλωπεκία, οι τρίχες μπορεί να ξαναβγούν μέσα σε λίγους μήνες, αλλά η έκβαση δεν προβλέπεται με βεβαιότητα. Μπορεί να υπάρξει μόνο ένα επεισόδιο ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια σε όλη τη ζωή.

Συμπτώματα αλωπεκίας

Η βασική εκδήλωση είναι η απώλεια μαλλιών ή τριχών. Τα παρακάτω χαρακτηριστικά αφορούν κυρίως τη γυροειδή αλωπεκία και δεν εμφανίζονται σε όλους.

• Στρογγυλά κενά Ξαφνική εμφάνιση στρογγυλών ή οβάλ περιοχών χωρίς τρίχες, συνήθως στο κεφάλι.
• Απώλεια τριχών προσώπου Μπορεί να επηρεαστούν τα γένια, τα φρύδια ή οι βλεφαρίδες.
• Κοντές σπασμένες τρίχες Στα όρια των περιοχών μπορεί να υπάρχουν κοντές τρίχες, μερικές στενότερες στη βάση τους.
• Κνησμός ή κάψιμο Μερικές φορές προηγούνται φαγούρα, κάψιμο ή μυρμήγκιασμα στην περιοχή όπου θα πέσουν οι τρίχες.
• Μικρά βαθουλώματα νυχιών Μπορεί να εμφανιστούν μικρές εσοχές στα νύχια, ιδιαίτερα όταν η απώλεια τριχών είναι εκτεταμένη.
• Εκτεταμένη απώλεια τριχών Μικρές περιοχές μπορεί να ενωθούν ή η απώλεια να επεκταθεί σε όλο το κεφάλι και, σπανιότερα, στο σώμα.

Στη γυροειδή αλωπεκία συνήθως δεν υπάρχει εξάνθημα, κοκκινίλα ή ουλή στις περιοχές χωρίς τρίχες. Οι περισσότεροι δεν έχουν άλλα συμπτώματα. Όταν αρχίζει σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών, τείνει να είναι πιο εκτεταμένη και να εξελίσσεται περισσότερο.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες αλωπεκίας και παράγοντες κινδύνου

Η απώλεια μαλλιών μπορεί να σχετίζεται με κληρονομικότητα, ασθένεια, στρες, απώλεια βάρους, έλλειψη σιδήρου ή ανεπαρκή διατροφή, όπως διατροφή φτωχή σε πρωτεΐνες. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί με ορισμένα φάρμακα ή με αντικαρκινική θεραπεία. Παθήσεις του θυρεοειδούς, ο διαβήτης και ο λύκος συγκαταλέγονται στις πιθανές αιτίες. Στη γυροειδή αλωπεκία, το ανοσοποιητικό επιτίθεται λανθασμένα στους θυλάκους των τριχών και προκαλεί φλεγμονή. Η αιτία αυτής της αντίδρασης δεν είναι πλήρως κατανοητή. Φαίνεται ότι συμμετέχουν γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Σε άτομα με προδιάθεση, μια ασθένεια ή συναισθηματικό στρες μπορεί να πυροδοτήσει την εμφάνισή της, αλλά συχνά δεν υπάρχει εμφανές ερέθισμα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Οικογενειακό ιστορικό απώλειας μαλλιών.
• Στενός συγγενής με γυροειδή αλωπεκία.
• Ψωρίαση, θυρεοειδοπάθεια ή λεύκη, για τη γυροειδή αλωπεκία.
• Αλλεργική ρινίτιδα ή ατοπική δερματίτιδα, για τη γυροειδή αλωπεκία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου μπορεί να εκτιμήσει την αιτία εξετάζοντας τα μαλλιά σου. Πες του αν η απώλεια επηρεάζει την ψυχική σου ευεξία και συζήτησε μαζί του τις διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης.

• Κλινική εξέταση των μαλλιών.

Θεραπεία αλωπεκίας

Οι περισσότερες περιπτώσεις απώλειας μαλλιών δεν χρειάζονται θεραπεία, επειδή είναι προσωρινές ή αποτελούν μέρος της γήρανσης. Όταν υπάρχει υποκείμενη πάθηση, η αντιμετώπισή της μπορεί να σταματήσει την απώλεια ή να επιτρέψει στα μαλλιά να ξαναβγούν. Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη μορφή και την αιτία της αλωπεκίας. Καμία θεραπεία δεν είναι πλήρως αποτελεσματική για όλους. Συζήτησε με τον γιατρό σου τι μπορεί να βοηθήσει στη δική σου περίπτωση.

• Φάρμακα για κληρονομική φαλάκραΗ φιναστερίδη και η μινοξιδίλη είναι βασικές θεραπείες για την ανδρικού τύπου φαλάκρα. Η μινοξιδίλη χρησιμοποιείται και στη γυναικείου τύπου φαλάκρα, ενώ η φιναστερίδη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από γυναίκες· οι θεραπείες αυτές δεν βοηθούν όλους και δρουν μόνο όσο χρησιμοποιούνται.
• ΚορτικοστεροειδήΣτις πιθανές επιλογές περιλαμβάνονται ενέσεις στις περιοχές χωρίς τρίχες και κρέμες κορτιζόνης.
• ΑνοσοθεραπείαΜπορεί να περιλαμβάνει εφαρμογή χημικής ουσίας στις περιοχές χωρίς τρίχες ή θεραπεία με δισκία.
• ΦωτοθεραπείαΧρησιμοποιείται υπεριώδες φως στις περιοχές χωρίς τρίχες.
• Περούκες και μικροχρωμάτωσηΟι περούκες προσφέρουν κάλυψη της απώλειας. Η μικροχρωμάτωση είναι μόνιμο μακιγιάζ που δίνει την όψη κοντών μαλλιών ή φρυδιών.
• Χειρουργική αποκατάστασηΟι επιλογές περιλαμβάνουν μεταμόσχευση μαλλιών, μεταμόσχευση τεχνητών τριχών και επέμβαση με μετακίνηση και συρραφή τμημάτων του τριχωτού που έχουν μαλλιά.
• Ψυχολογική υποστήριξηΑν η απώλεια μαλλιών σε δυσκολεύει συναισθηματικά, ο γιατρός σου μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις συμβουλευτική υποστήριξη.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Μπορεί να σε βοηθήσει η συμμετοχή σε ομάδα υποστήριξης ή η συζήτηση με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοια απώλεια μαλλιών.

Επιπλοκές αλωπεκίας

• Συναισθηματική δυσφορία και επιβάρυνση της ψυχικής ευεξίας.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού αν σε ανησυχεί η απώλεια μαλλιών.
• Μίλησε με τον γιατρό σου αν η αλωπεκία επηρεάζει την ψυχική σου ευεξία.

Ποιος γιατρός: Δερματολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την αλωπεκία