Εκκολπωματίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η εκκολπωματίτιδα

Στο τοίχωμα του παχέος εντέρου μπορεί να σχηματιστούν μικρά σακουλάκια που προβάλλουν προς τα έξω μέσα από αδύναμα σημεία. Αυτά ονομάζονται εκκολπώματα και σχηματίζονται κυρίως στο κατώτερο τμήμα του παχέος εντέρου. Η παρουσία τους λέγεται εκκολπωμάτωση. Οι περισσότεροι άνθρωποι με εκκολπώματα δεν έχουν συμπτώματα ή άλλα προβλήματα και μπορεί να τα ανακαλύψουν τυχαία, σε εξετάσεις που γίνονται για άλλο λόγο.

Όταν τα εκκολπώματα προκαλούν χρόνια συμπτώματα, αιμορραγία, φλεγμονή ή επιπλοκές, μιλάμε για εκκολπωματική νόσο. Η εκκολπωματίτιδα είναι ειδικότερα η φλεγμονή σε ένα ή περισσότερα εκκολπώματα. Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, συνήθως με έντονο πόνο στην κοιλιά, και μερικές φορές να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα και από το αν υπάρχουν επιπλοκές. Αν δεν υπάρχουν επιπλοκές, ο γιατρός σου μπορεί να προτείνει αντιμετώπιση στο σπίτι. Σε σοβαρή εκκολπωματίτιδα ή αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία. Αν η θεραπεία δεν βοηθά ή εμφανιστούν επιπλοκές, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.

Μορφές και τύποι

• ΕκκολπωμάτωσηΥπάρχουν εκκολπώματα στο παχύ έντερο, συνήθως χωρίς συμπτώματα ή προβλήματα.
• Εκκολπωματική νόσοςΤα εκκολπώματα προκαλούν χρόνια συμπτώματα, αιμορραγία, φλεγμονή ή επιπλοκές.
• ΕκκολπωματίτιδαΈνα ή περισσότερα εκκολπώματα παρουσιάζουν φλεγμονή. Μπορεί να εμφανιστεί με ή χωρίς επιπλοκές.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Οι περισσότεροι άνθρωποι με εκκολπώματα δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή προβλήματα. Η εκκολπωματίτιδα μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά και η αντιμετώπισή της εξαρτάται από τη βαρύτητα. Χωρίς επιπλοκές μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι με ιατρική καθοδήγηση, ενώ οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία ή χειρουργείο.

Συμπτώματα εκκολπωματίτιδας

Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάμεσα στη χρόνια εκκολπωματική νόσο και στην οξεία εκκολπωματίτιδα. Μπορεί να μοιάζουν με συμπτώματα άλλων παθήσεων, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

• Πόνος στην κοιλιά Συνήθως χαμηλά αριστερά, σπανιότερα δεξιά. Στην εκκολπωματίτιδα είναι συχνά έντονος και συνεχής.
• Δυσκοιλιότητα Μπορεί να εμφανιστεί τόσο στην εκκολπωματική νόσο όσο και στην εκκολπωματίτιδα.
• Διάρροια Μπορεί να συνυπάρχει με κοιλιακό πόνο.
• Φούσκωμα Αναφέρεται κυρίως στα χρόνια συμπτώματα της εκκολπωματικής νόσου.
• Πυρετός και ρίγη Μπορεί να συνοδεύουν την εκκολπωματίτιδα.
• Ναυτία ή εμετός Μπορεί να εμφανιστούν στην εκκολπωματίτιδα.
• Αίμα στα κόπρανα Η αιμορραγία μπορεί μερικές φορές να είναι σοβαρή.
• Βλέννα στα κόπρανα Μπορεί να παρατηρήσεις βλέννα από τον πρωκτό.

Ο πόνος της εκκολπωματίτιδας συνήθως αρχίζει ξαφνικά και είναι έντονος. Λιγότερο συχνά ξεκινά ήπια και χειροτερεύει μέσα σε αρκετές ημέρες. Στην εκκολπωματική νόσο, ο πόνος μπορεί να επιδεινώνεται μετά το φαγητό και να ανακουφίζεται μετά την κένωση ή την αποβολή αερίων.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες εκκολπωματίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία της εκκολπωμάτωσης και της εκκολπωματίτιδας δεν είναι γνωστή. Τα εκκολπώματα σχηματίζονται σε αδύναμα σημεία του τοιχώματος του παχέος εντέρου και η εκκολπωματίτιδα εμφανίζεται όταν ένα ή περισσότερα παρουσιάσουν φλεγμονή. Πιθανό ρόλο έχουν τα γονίδια και παράγοντες του τρόπου ζωής. Εξετάζεται επίσης ο ρόλος βακτηρίων ή κοπράνων που παγιδεύονται σε ένα εκκόλπωμα, καθώς και αλλαγών στο μικροβίωμα, δηλαδή στους μικροοργανισμούς που ζουν στο έντερο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Γενετική προδιάθεση.
• Διατροφή με λίγες φυτικές ίνες και πολύ κόκκινο κρέας.
• Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
• Παχυσαρκία.
• Κάπνισμα.
• Λήψη ορισμένων φαρμάκων, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και στεροειδή.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα σε ρωτήσει για τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό σου και θα σε εξετάσει. Μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για να επιβεβαιώσει την εκκολπωματική νόσο ή την εκκολπωματίτιδα και να αποκλείσει άλλες αιτίες. Τα εκκολπώματα μπορεί επίσης να βρεθούν τυχαία σε έλεγχο για άλλο λόγο.

• Εξετάσεις αίματος.
• Εξετάσεις κοπράνων.
• Αξονική τομογραφία.
• Υπερηχογράφημα.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Κολονοσκόπηση ή εύκαμπτη σιγμοειδοσκόπηση, με λεπτό σωλήνα και κάμερα για έλεγχο του εσωτερικού του εντέρου.

Θεραπεία εκκολπωματίτιδας

Η θεραπεία προσαρμόζεται στο αν έχεις χρόνια συμπτώματα, οξεία εκκολπωματίτιδα ή επιπλοκές. Η εκκολπωματίτιδα χωρίς επιπλοκές μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι με οδηγίες του γιατρού σου. Σοβαρή νόσος, επιπλοκές ή υψηλός κίνδυνος επιπλοκών μπορεί να απαιτούν νοσηλεία. Συζήτησε με τον γιατρό σου ποιο παυσίπονο είναι κατάλληλο. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και τα οπιοειδή παυσίπονα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο προβλημάτων, όπως διάτρηση του εντέρου. Μην αλλάξεις μόνος σου φαρμακευτική αγωγή.

• ΑντιβιοτικάΟ γιατρός σου μπορεί να τα χορηγήσει όταν υπάρχει λοίμωξη.
• ΠαυσίποναΓια τον πόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρακεταμόλη, με καθοδήγηση του γιατρού σου.
• Προσωρινή αλλαγή διατροφήςΣτην οξεία εκκολπωματίτιδα ο γιατρός μπορεί να προτείνει προσωρινά μόνο διαυγή υγρά, ώστε να ξεκουραστεί το έντερο. Οι στερεές τροφές προστίθενται σταδιακά καθώς βελτιώνονται τα συμπτώματα.
• ΑντισπασμωδικάΜπορεί να χρησιμοποιηθούν για τις κράμπες και τους σπασμούς του εντέρου.
• Αντιμετώπιση χρόνιων συμπτωμάτωνΟ γιατρός μπορεί να προτείνει τροφές ή συμπληρώματα με φυτικές ίνες και διογκωτικά υπακτικά για τις διαταραχές των κενώσεων.
• Χειρουργική επέμβασηΜπορεί να χρειαστεί παροχέτευση αποστήματος ή αφαίρεση τμήματος του παχέος εντέρου αν η θεραπεία δεν βοηθά ή υπάρχουν επιπλοκές. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται κολοστομία, δηλαδή έξοδος του εντέρου στο κοιλιακό τοίχωμα με σακούλα συλλογής κοπράνων.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Για τα χρόνια συμπτώματα ή μετά από επεισόδιο εκκολπωματίτιδας, συζήτησε με τον γιατρό σου την αύξηση των φυτικών ινών.
• Προτίμησε ισορροπημένη διατροφή με δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά.
• Αν τρως λίγες φυτικές ίνες, αύξησέ τες σταδιακά και φρόντισε να πίνεις αρκετό νερό.
• Αν καπνίζεις, προσπάθησε να διακόψεις το κάπνισμα.
• Διατήρησε υγιές βάρος.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Ο γιατρός σου μπορεί να προτείνει αλλαγές στον τρόπο ζωής για να μειωθεί ο κίνδυνος εκκολπωματίτιδας ή επιδείνωσης των συμπτωμάτων.

• Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και με λιγότερο κόκκινο κρέας.
• Τακτική σωματική δραστηριότητα.
• Αποφυγή του καπνίσματος.
• Επίτευξη και διατήρηση υγιούς βάρους.

Επιπλοκές εκκολπωματίτιδας

• Απόστημα, δηλαδή συλλογή πύου λόγω λοίμωξης.
• Εντερική απόφραξη, δηλαδή μερικό ή πλήρες μπλοκάρισμα του εντέρου.
• Συρίγγιο, δηλαδή μη φυσιολογική επικοινωνία του εντέρου με άλλο όργανο, όπως η ουροδόχος κύστη ή ο κόλπος.
• Διάτρηση, δηλαδή τρύπα στο τοίχωμα του παχέος εντέρου.
• Περιτονίτιδα, δηλαδή σοβαρή λοίμωξη της μεμβράνης που καλύπτει το εσωτερικό της κοιλιάς.
• Αιμορραγία από εκκόλπωμα, που μπορεί να είναι σοβαρή ή ακόμη και απειλητική για τη ζωή.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν δεις αίμα ή βλέννα στα κόπρανα.
• Επικοινώνησε άμεσα με τον γιατρό σου αν ο πόνος στην κοιλιά χειροτερεύει ή δεν υποχωρεί.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική βοήθεια αν έχεις πυρετό ή νιώθεις ζέστη, κρύο ή ρίγη.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική βοήθεια αν κάνεις συνεχώς εμετούς και δεν μπορείς να κρατήσεις υγρά.
• Μίλησε άμεσα με τον γιατρό σου αν έχεις διάρροια για περισσότερες από 7 ημέρες ή εμετούς για περισσότερες από 2 ημέρες.

Ποιος γιατρός: Γαστρεντερολόγος, Χειρουργός. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα