Clostridium difficile: τι να γνωρίζεις

Τι είναι το κλωστηρίδιο difficile

Το κλωστηρίδιο difficile είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη στο έντερο. Η νεότερη ονομασία του είναι Clostridioides difficile, ενώ συχνά αναφέρεται και ως C. diff. Μπορεί να υπάρχει στο έντερο χωρίς να προκαλεί πρόβλημα. Αν όμως διαταραχθεί η ισορροπία των μικροβίων του εντέρου, μπορεί να πολλαπλασιαστεί και να προκαλέσει διάρροια και φλεγμονή στο παχύ έντερο. Αυτό συμβαίνει συχνά κατά τη λήψη ή λίγο μετά τη λήψη αντιβιοτικών.

Τα αντιβιοτικά μπορούν να καταστρέψουν και ωφέλιμα βακτήρια που βοηθούν στην προστασία από λοιμώξεις. Η επίδρασή τους στην ισορροπία του εντέρου μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Ωστόσο, δεν οφείλεται κάθε διάρροια μετά από αντιβιοτικά στο κλωστηρίδιο difficile.

Η λοίμωξη συνήθως αντιμετωπίζεται με ειδικά αντιβιοτικά. Μερικές φορές χρειάζεται νοσηλεία, επειδή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές. Τα συμπτώματα συνήθως βελτιώνονται λίγες ημέρες μετά την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας, αλλά η λοίμωξη μπορεί να επανεμφανιστεί.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Τα συμπτώματα συνήθως αρχίζουν να βελτιώνονται λίγες ημέρες μετά την έναρξη της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής. Μπορεί να χρειαστούν 1 έως 2 εβδομάδες μέχρι να υποχωρήσει πλήρως η λοίμωξη. Σε ορισμένα άτομα επανεμφανίζεται, είτε επειδή επέστρεψε η αρχική λοίμωξη είτε επειδή προέκυψε νέα. Τότε μπορεί να χρειαστεί νέα θεραπεία ή νοσηλεία.

Συμπτώματα κλωστηριδίου difficile

Η διάρροια είναι βασικό σύμπτωμα της λοίμωξης. Αν εμφανιστεί κατά τη λήψη ή μετά τη λήψη αντιβιοτικών, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

• Διάρροια Υδαρή κόπρανα ή συχνές κενώσεις για αρκετές ημέρες.
• Πυρετός
• Πόνος στην κοιλιά Μπορεί να υπάρχει και ευαισθησία στην κοιλιά.
• Απώλεια όρεξης
• Ναυτία Αίσθημα ότι θέλεις να κάνεις εμετό.

Οι περισσότερες λοιμώξεις εμφανίζονται κατά τη λήψη ή λίγο μετά τη λήψη αντιβιοτικών. Η έντονη διάρροια μπορεί να προκαλέσει μεγάλη απώλεια υγρών και αφυδάτωση.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κλωστηριδίου difficile και παράγοντες κινδύνου

Το κλωστηρίδιο difficile μπορεί να υπάρχει στο έντερο χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Τα αντιβιοτικά μπορεί να μειώσουν τα ωφέλιμα βακτήρια που το κρατούν υπό έλεγχο, επιτρέποντάς του να πολλαπλασιαστεί και να προκαλέσει λοίμωξη. Το βακτήριο βρίσκεται επίσης στο περιβάλλον. Έξω από τον οργανισμό σχηματίζει σπόρους, δηλαδή ανθεκτικές μορφές που μπορούν να παραμείνουν σε επιφάνειες και στο έδαφος για μήνες ή χρόνια. Αν καταποθούν και φτάσουν στο έντερο, μπορεί να προκαλέσουν λοίμωξη, ιδίως μετά από αντιβιοτικά ή όταν το ανοσοποιητικό είναι εξασθενημένο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Λήψη αντιβιοτικών τώρα ή πρόσφατα.
• Μεγαλύτερη ηλικία.
• Πρόσφατη ή παρατεταμένη παραμονή σε νοσοκομείο ή μονάδα φροντίδας.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό, για παράδειγμα λόγω νόσου ή χημειοθεραπείας.
• Λήψη φαρμάκων που μειώνουν το οξύ του στομάχου, όπως οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων.
• Προηγούμενη λοίμωξη από κλωστηρίδιο difficile ή γνωστή έκθεση στο βακτήριο.

Πώς μεταδίδεται το κλωστηρίδιο difficile

Το βακτήριο αποβάλλεται με τα κόπρανα και μπορεί να μολύνει χέρια, τρόφιμα, αντικείμενα και επιφάνειες. Η λοίμωξη μπορεί να προκύψει όταν οι σπόροι του καταποθούν και φτάσουν στο έντερο. Μπορείς να μεταφέρεις το βακτήριο ακόμη και αν υπάρχει πάνω ή μέσα στο σώμα σου χωρίς να σε αρρωσταίνει.

• Επαφή με επιφάνειες ή αντικείμενα μολυσμένα με κόπρανα.
• Επαφή με μολυσμένα χέρια ή με το δέρμα ατόμου που φέρει το βακτήριο.
• Επαφή με μολυσμένα τρόφιμα.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα αξιολογήσει τα συμπτώματά σου και μπορεί να ζητήσει εργαστηριακή εξέταση δείγματος κοπράνων. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος για πιθανές επιπλοκές.

• Εργαστηριακή εξέταση κοπράνων.
• Ακτινογραφία, αν χρειάζεται έλεγχος για επιπλοκές.
• Αξονική τομογραφία, αν χρειάζεται έλεγχος για επιπλοκές.

Θεραπεία κλωστηριδίου difficile

Η λοίμωξη αντιμετωπίζεται συνήθως με αντιβιοτικά που δρουν κατά του κλωστηριδίου difficile. Αν ήδη παίρνεις αντιβιοτικό για άλλη λοίμωξη, ο γιατρός σου μπορεί να το διακόψει ή να το αλλάξει, εφόσον είναι ασφαλές. Μην αλλάζεις μόνος σου την αγωγή σου. Η θεραπεία μπορεί να γίνει στο σπίτι, αλλά σε σοβαρή νόσο χρειάζεται νοσηλεία. Αν η λοίμωξη επανέρχεται, ο γιατρός σου μπορεί να εξετάσει πρόσθετες επιλογές θεραπείας.

• Ειδικά αντιβιοτικάΧρησιμοποιούνται αντιβιοτικά όπως η βανκομυκίνη ή η φιδαξομικίνη. Ακολούθησε την αγωγή που σου έχει συνταγογραφηθεί μέχρι να ολοκληρωθεί, ακόμη κι αν νιώσεις καλύτερα.
• Νοσηλεία και υγράΑν τα συμπτώματα είναι σοβαρά, μπορεί να χρειαστείς νοσηλεία, χορήγηση υγρών και παρακολούθηση.
• Μεταμόσχευση μικροβιώματος κοπράνωνΜπορεί να προταθεί αν η λοίμωξη επανέλθει 2 ή περισσότερες φορές. Μεταφέρονται στο έντερο βακτήρια από κόπρανα υγιούς δότη, ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία των μικροβίων.
• Χειρουργική επέμβασηΣε πολύ έντονο πόνο ή σοβαρές επιπλοκές μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Πίνε αρκετό νερό και ακολούθησε τις οδηγίες του γιατρού σου για την αποφυγή αφυδάτωσης.
• Μην πάρεις μόνος σου φάρμακο που σταματά τη διάρροια, όπως η λοπεραμίδη, επειδή μπορεί να εμποδίσει την απομάκρυνση της λοίμωξης.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό και ο καθαρισμός των επιφανειών βοηθούν να μειωθεί η μετάδοση. Χρησιμοποίησε αντιβιοτικά μόνο όταν είναι απαραίτητα, με καθοδήγηση από τον γιατρό σου.

• Μείνε στο σπίτι μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 48 ώρες από τη διακοπή της διάρροιας.
• Πλένε τα χέρια σου με σαπούνι και νερό μετά την τουαλέτα και πριν από το φαγητό.
• Μη βασίζεσαι στο αντισηπτικό χεριών: δεν σκοτώνει ούτε απομακρύνει το κλωστηρίδιο difficile.
• Αν είναι δυνατόν, χρησιμοποίησε ξεχωριστό μπάνιο όσο έχεις διάρροια.
• Καθάριζε με απολυμαντικό την τουαλέτα και τον χώρο γύρω της μετά από κάθε χρήση και πριν τα χρησιμοποιήσει άλλος.
• Καθάριζε τακτικά επιφάνειες που αγγίζονται συχνά, όπως πόμολα και λαβές.
• Μη μοιράζεσαι πετσέτες.
• Πλένε χωριστά ρούχα και σεντόνια που έχουν λερωθεί με κόπρανα, στην υψηλότερη θερμοκρασία που αντέχουν.
• Πλένε τα χέρια σου μετά τον χειρισμό των άπλυτων, ακόμη και αν φορούσες γάντια.
• Κάνε ντους με σαπούνι και νερό για να μειώσεις τα μικρόβια στο δέρμα σου.
• Ακολούθησε τις οδηγίες χρήσης των απολυμαντικών.

Επιπλοκές κλωστηριδίου difficile

• Αφυδάτωση.
• Κολίτιδα (φλεγμονή στο παχύ έντερο).
• Τοξικό μεγάκολο, μια σπάνια και απειλητική για τη ζωή κατάσταση του εντέρου.
• Σήψη, μια ακραία αντίδραση του οργανισμού σε λοίμωξη.
• Θάνατος σε σοβαρές περιπτώσεις.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις διάρροια ενώ παίρνεις ή έχεις πάρει πρόσφατα αντιβιοτικά.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις αίμα στη διάρροια ή αιμορραγία από τον πρωκτό.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν η διάρροια διαρκεί περισσότερο από 7 ημέρες.
• Επικοινώνησε ξανά με τον γιατρό σου αν τα συμπτώματα χειροτερεύουν ή νιώθεις πολύ άρρωστος μετά την έναρξη της θεραπείας.
• Επικοινώνησε με τον γιατρό σου αν τα συμπτώματα επιστρέψουν μετά τη θεραπεία.

Ποιος γιατρός: Γαστρεντερολόγος, Λοιμωξιολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα