E. coli: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι το E. coli (κολοβακτηρίδιο)

Το Escherichia coli, γνωστό ως E. coli ή κολοβακτηρίδιο, είναι βακτήριο που υπάρχει φυσιολογικά στο έντερο ανθρώπων και ζώων. Τα περισσότερα στελέχη του, δηλαδή οι διαφορετικές παραλλαγές του, είναι ακίνδυνα. Αποτελούν μέρος ενός υγιούς εντέρου και βοηθούν στην πέψη, στην παραγωγή βιταμινών και στην προστασία από βλαβερά μικρόβια. Ορισμένα στελέχη, όμως, μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη με διάρροια. Άλλα μπορούν να προκαλέσουν ουρολοιμώξεις, πνευμονία ή σήψη. Εδώ θα βρεις κυρίως πληροφορίες για τις εντερικές λοιμώξεις.

Η εντερική λοίμωξη ξεκινά όταν καταπιείς το βακτήριο, για παράδειγμα με μολυσμένα τρόφιμα ή νερό. Μπορεί να προκαλέσει υδαρή ή αιματηρή διάρροια και έντονες κράμπες στην κοιλιά. Τα στελέχη που παράγουν την τοξίνη Shiga, γνωστά ως STEC, μπορεί να προκαλέσουν ιδιαίτερα σοβαρή νόσο. Οι περισσότερες λοιμώξεις βελτιώνονται χωρίς ειδική θεραπεία σε 5 έως 10 ημέρες. Η αναπλήρωση των υγρών είναι σημαντική, ενώ τα αντιβιοτικά δεν είναι κατάλληλα για κάθε περίπτωση. Μερικές φορές εμφανίζεται σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να βλάψει τους νεφρούς.

Μορφές και τύποι

• E. coli που παράγει τοξίνη Shiga (STEC)Παράγει τοξίνες που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή εντερική νόσο και αιματηρή διάρροια. Μπορεί να οδηγήσει σε αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, μια επικίνδυνη επιπλοκή που επηρεάζει το αίμα και τους νεφρούς.
• E. coli που προκαλεί διάρροια ταξιδιωτώνΟρισμένα στελέχη προκαλούν διάρροια ταξιδιωτών. Ο κίνδυνος αυξάνεται σε περιοχές με μη ασφαλές νερό και ανεπαρκή υγιεινή τροφίμων.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Οι περισσότερες λοιμώξεις από E. coli βελτιώνονται χωρίς ειδική θεραπεία σε 5 έως 10 ημέρες. Ωστόσο, η λοίμωξη από STEC μπορεί να οδηγήσει σε απειλητικό για τη ζωή αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Η επιπλοκή αυτή μπορεί να αφήσει μόνιμα προβλήματα υγείας.

Συμπτώματα E. coli

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το στέλεχος που προκαλεί τη λοίμωξη. Συχνότερα εμφανίζονται διάρροια και κράμπες στην κοιλιά.

• Διάρροια Μπορεί να είναι υδαρής ή να περιέχει αίμα.
• Κράμπες στην κοιλιά Μπορεί να είναι έντονες.
• Ναυτία Αίσθημα ότι θέλεις να κάνεις εμετό.
• Εμετός Εμφανίζεται σε ορισμένα άτομα.
• Πυρετός Μπορεί να είναι χαμηλός.
• Κόπωση Αίσθημα κούρασης.

Στη λοίμωξη από STEC, η διάρροια μπορεί να γίνει αιματηρή στην πορεία. Τα μικρά παιδιά μπορεί να αφυδατωθούν γρήγορα από τη διάρροια ή τους εμετούς.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες E. coli και παράγοντες κινδύνου

Η εντερική λοίμωξη προκαλείται από στελέχη E. coli που μπορούν να προκαλέσουν νόσο. Τα STEC παράγουν την τοξίνη Shiga και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή τροφιμογενή νόσο, δηλαδή νόσο που μεταδίδεται μέσω τροφίμων. Αυξημένο κίνδυνο έχουν τα άτομα με εξασθενημένη άμυνα του οργανισμού. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με νοσήματα όπως καρκίνος, διαβήτης, ηπατική ή νεφρική νόσος και AIDS, ή με θεραπείες όπως χημειοθεραπεία και κορτικοστεροειδή.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Ηλικία κάτω των 5 ετών.
• Ηλικία 65 ετών και άνω.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
• Ταξίδια στο εξωτερικό, ιδιαίτερα όπου το νερό και η διαχείριση τροφίμων δεν είναι ασφαλή.

Πώς μεταδίδεται το E. coli (κολοβακτηρίδιο)

Μπορεί να μολυνθείς όταν καταπιείς E. coli από μολυσμένο φαγητό ή νερό. Η επαφή με ζώα, μολυσμένο περιβάλλον ή άλλους ανθρώπους μπορεί επίσης να οδηγήσει σε κατάποση του βακτηρίου.

• Ωμός ή ανεπαρκώς ψημένος κιμάς και προϊόντα του.
• Μη παστεριωμένο γάλα και χυμοί.
• Μολυσμένα ωμά λαχανικά και φύτρα.
• Μολυσμένο πόσιμο νερό.
• Κατάποση νερού πισίνας μολυσμένου με ανθρώπινα κόπρανα.
• Επαφή με ζώα, μολυσμένο περιβάλλον ή ανθρώπους, όταν το βακτήριο φτάσει στο στόμα.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Για τα STEC, ο χρόνος από τη μόλυνση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων κυμαίνεται από 3 έως 8 ημέρες, με διάμεσο τις 3 έως 4 ημέρες.

Θεραπεία E. coli

Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν χωρίς αντιβιοτικά. Η βασική φροντίδα είναι να αναπληρώνεις τα υγρά που χάνονται με τη διάρροια ή τον εμετό, ώστε να αποφύγεις την αφυδάτωση. Ο γιατρός σου μπορεί να εξετάσει τη χρήση αντιβιοτικών σε ορισμένες σοβαρές εντερικές λοιμώξεις ή αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος σοβαρής νόσου. Στη λοίμωξη από STEC, όμως, τα αντιβιοτικά και τα αντιδιαρροϊκά μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμολυτικού ουραιμικού συνδρόμου. Μην ξεκινήσεις φάρμακα μόνος σου.

• Αναπλήρωση υγρώνΤα επιπλέον υγρά βοηθούν στην πρόληψη της αφυδάτωσης. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαλύματα στοματικής επανυδάτωσης, ιδιαίτερα σε παιδιά με διάρροια ή εμετούς.
• Αντιβιοτικά σε επιλεγμένες περιπτώσειςΗ απόφαση εξαρτάται από τη βαρύτητα και το είδος της λοίμωξης. Δεν χρησιμοποιούνται για λοίμωξη από STEC, επειδή μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο σοβαρής επιπλοκής.
• Προσοχή στα αντιδιαρροϊκάΣυζήτησε με τον γιατρό σου πριν τα χρησιμοποιήσεις, καθώς μπορεί να παρατείνουν τη νόσο. Δεν είναι κατάλληλα σε αιματηρή διάρροια, υψηλό πυρετό ή λοίμωξη από STEC.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Πίνε αρκετά υγρά και, αν έχεις ναυτία, δοκίμασε μικρές γουλιές.
• Ξεκουράσου στο σπίτι.
• Φάε όταν αισθανθείς ότι μπορείς, αποφεύγοντας λιπαρά ή πικάντικα φαγητά αν σε ενοχλούν.
• Απόφυγε χυμούς φρούτων και ανθρακούχα ποτά, καθώς μπορεί να χειροτερέψουν τη διάρροια.
• Αν φροντίζεις παιδί με διάρροια ή εμετούς, δώσε επιπλέον υγρά χωρίς καθυστέρηση.
• Συνέχισε τον θηλασμό ή το βρεφικό γάλα χωρίς να αραιώνεις περισσότερο τη φόρμουλα.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η καθαριότητα των χεριών, η ασφαλής προετοιμασία τροφίμων και το ασφαλές νερό μειώνουν τον κίνδυνο λοίμωξης. Τα μέτρα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τις ομάδες αυξημένου κινδύνου.

• Πλένε καλά τα χέρια σου.
• Κράτα καθαρές τις επιφάνειες της κουζίνας και χώριζε τα ωμά τρόφιμα από τα υπόλοιπα.
• Μαγείρευε καλά το κρέας και συντήρησε σωστά τα τρόφιμα στο ψυγείο.
• Πλένε φρούτα και λαχανικά πριν τα φας ή τα μαγειρέψεις.
• Επίλεγε παστεριωμένο γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα και χυμούς.
• Χρησιμοποίησε ασφαλές νερό για πόση, μαγείρεμα και βούρτσισμα δοντιών, ιδιαίτερα σε ταξίδια ή κατασκήνωση.
• Μην καταπίνεις νερό όταν κολυμπάς σε πισίνες, λίμνες ή ποτάμια.
• Μην κολυμπάς και μην αφήνεις το παιδί σου να κολυμπά όταν έχει διάρροια.

Επιπλοκές E. coli

• Αφυδάτωση από τη διάρροια και τους εμετούς.
• Αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS), με οξεία νεφρική ανεπάρκεια, καταστροφή ερυθρών αιμοσφαιρίων και χαμηλά αιμοπετάλια.
• Μόνιμες νεφρικές βλάβες μετά από HUS.
• Νευρολογικές επιπλοκές του HUS, όπως σπασμοί, εγκεφαλικό επεισόδιο και κώμα.
• Θάνατος σε σοβαρές περιπτώσεις.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Επικοινώνησε με τον γιατρό σου αν η διάρροια ή οι εμετοί κρατούν περισσότερο από 2 ημέρες.
• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση αν έχεις αίμα στα κόπρανα, έντονες κράμπες στην κοιλιά ή υψηλό πυρετό.
• Ζήτησε βοήθεια για σημεία αφυδάτωσης, όπως πολύ σκούρα ή λιγότερα ούρα, έντονη δίψα, ξηροστομία, ζάλη ή κλάμα χωρίς δάκρυα.
• Επικοινώνησε άμεσα με γιατρό αν δεν μπορείς να κρατήσεις υγρά λόγω εμετών.
• Ζήτησε ιατρική συμβουλή αν ανησυχείς για βρέφος κάτω των 12 μηνών ή αν το παιδί σταματήσει να θηλάζει ή να πίνει το γάλα του.

Ποιος γιατρός: Παθολόγος, Γαστρεντερολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για το E. coli (κολοβακτηρίδιο)