Νευραλγία τριδύμου: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η νευραλγία τριδύμου

Η νευραλγία τριδύμου είναι μια χρόνια πάθηση με ξαφνικές κρίσεις έντονου πόνου στο πρόσωπο. Το τρίδυμο νεύρο μεταφέρει στον εγκέφαλο την αίσθηση της αφής και του πόνου από το πρόσωπο, τα δόντια και το στόμα. Συνήθως, ένα κοντινό αιμοφόρο αγγείο πιέζει το νεύρο μέσα στο κρανίο. Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχει βλάβη από κάποια άλλη πάθηση ή η αιτία παραμένει άγνωστη.

Ο πόνος συχνά μοιάζει με ηλεκτρικό ρεύμα και εντοπίζεται στη γνάθο, στα δόντια ή στα ούλα. Οι κρίσεις αρχίζουν και σταματούν απότομα, ενώ ακόμη και ένα ελαφρύ άγγιγμα μπορεί να τις πυροδοτήσει. Μπορεί να μεσολαβούν μεγάλα διαστήματα χωρίς πόνο, που ονομάζονται υφέσεις.

Η πάθηση συνήθως διαρκεί μακροχρόνια και οι υφέσεις συχνά μικραίνουν με τον χρόνο. Οι διαθέσιμες θεραπείες βοηθούν στις περισσότερες περιπτώσεις σε κάποιον βαθμό. Περιλαμβάνουν φάρμακα και, όταν χρειάζεται, επεμβάσεις. Ο επαναλαμβανόμενος πόνος μπορεί να δυσκολεύει το φαγητό, την καθημερινότητα και την κοινωνική ζωή.

Μορφές και τύποι

• Κλασική νευραλγία τριδύμουΠροκαλείται από πίεση στο τρίδυμο νεύρο, συνήθως από αρτηρία ή φλέβα κοντά στο σημείο όπου το νεύρο εισέρχεται στο εγκεφαλικό στέλεχος, το κατώτερο τμήμα του εγκεφάλου.
• Δευτεροπαθής νευραλγία τριδύμουΟφείλεται σε άλλη πάθηση ή βλάβη, όπως πολλαπλή σκλήρυνση, όγκο ή τραυματισμό.
• Ιδιοπαθής νευραλγία τριδύμουΟ όρος χρησιμοποιείται όταν η αιτία δεν είναι γνωστή.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η νευραλγία τριδύμου είναι συνήθως μακροχρόνια πάθηση. Ο πόνος μπορεί να υποχωρεί για μήνες ή χρόνια, αλλά οι περίοδοι ύφεσης συχνά μικραίνουν με τον χρόνο. Οι θεραπείες προσφέρουν κάποια ανακούφιση στις περισσότερες περιπτώσεις. Η δράση των φαρμάκων μπορεί να μειωθεί με τον χρόνο και ο πόνος μπορεί να επιστρέψει μετά από επέμβαση. Η μικροαγγειακή αποσυμπίεση προσφέρει τη μεγαλύτερη διάρκεια ανακούφισης, χωρίς να εγγυάται οριστική απαλλαγή από τον πόνο.

Συμπτώματα νευραλγίας τριδύμου

Το κύριο σύμπτωμα είναι οι ξαφνικές κρίσεις πολύ δυνατού πόνου στο πρόσωπο. Ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος ώστε να μην μπορείς να κάνεις τίποτα όσο διαρκεί.

• Πόνος σαν ρεύμα Οξύς, διαπεραστικός πόνος που συχνά περιγράφεται σαν ηλεκτρικό χτύπημα.
• Μονόπλευρος πόνος Συνήθως επηρεάζεται η μία πλευρά του προσώπου. Σπανιότερα επηρεάζονται και οι δύο, αλλά συνήθως όχι ταυτόχρονα.
• Πόνος στη γνάθο Μπορεί να εντοπίζεται στην κάτω ή την άνω γνάθο, στα δόντια ή στο μάγουλο και λιγότερο συχνά στο μέτωπο ή στο μάτι.
• Κάψιμο μεταξύ κρίσεων Μετά την έντονη κρίση μπορεί να παραμένει ήπιος πόνος ή κάψιμο. Μερικές φορές υπάρχει συνεχής πόνος που σφύζει ή καίει ανάμεσα στις κρίσεις.

Οι κρίσεις διαρκούν από λίγα δευτερόλεπτα έως περίπου 2 λεπτά. Μπορεί να επαναλαμβάνονται για ημέρες, εβδομάδες ή μήνες, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις εμφανίζονται εκατοντάδες φορές την ημέρα. Ο πόνος μπορεί να εξαφανίζεται για μήνες ή χρόνια, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχουν υφέσεις.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες νευραλγίας τριδύμου και παράγοντες κινδύνου

Η συνηθέστερη αιτία είναι η πίεση του τριδύμου νεύρου από ένα κοντινό αιμοφόρο αγγείο. Η πίεση ενδέχεται να φθείρει τη μυελίνη, δηλαδή το προστατευτικό περίβλημα του νεύρου. Ωστόσο, δεν εμφανίζουν πόνο όλοι όσοι έχουν τέτοια πίεση και ο μηχανισμός δεν έχει εξηγηθεί πλήρως. Άλλες αιτίες είναι ένας όγκος, μια κύστη (σάκος με υγρό), μια αρτηριοφλεβική δυσπλασία (μη φυσιολογικό πλέγμα αρτηριών και φλεβών), η πολλαπλή σκλήρυνση, ένας τραυματισμός του προσώπου ή βλάβη από χειρουργική επέμβαση, ακόμη και οδοντιατρική. Μερικές φορές η αιτία παραμένει άγνωστη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Γυναικείο φύλο.
• Μεγαλύτερη ηλικία, με συνηθέστερη έναρξη μεταξύ 50 και 60 ετών.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση που να επιβεβαιώνει από μόνη της τη νευραλγία τριδύμου. Ο γιατρός σου βασίζεται στην περιγραφή του πόνου, στη διάρκεια και στη συχνότητα των κρίσεων, στα σημεία που επηρεάζονται και στην κλινική εξέταση. Εξετάζει επίσης το ιστορικό σου και αποκλείει άλλες αιτίες πόνου στο πρόσωπο. Ο οδοντιατρικός έλεγχος μπορεί να αποκλείσει προβλήματα όπως λοίμωξη ή ραγισμένο δόντι. Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται συχνά για να διερευνηθούν πιθανές αιτίες, όπως πίεση του νεύρου από αγγείο, όγκος ή βλάβη από πολλαπλή σκλήρυνση. Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη και να καθυστερήσει.

• Λήψη ιατρικού, προσωπικού και οικογενειακού ιστορικού.
• Κλινική εξέταση κεφαλής και γνάθου.
• Οδοντιατρικός έλεγχος και ακτινογραφία δοντιών.
• Μαγνητική τομογραφία.

Θεραπεία νευραλγίας τριδύμου

Η θεραπεία στοχεύει στον έλεγχο του πόνου. Τα συνήθη παυσίπονα δεν είναι αποτελεσματικά για τη νευραλγία τριδύμου. Συνήθως χρησιμοποιούνται αντιεπιληπτικά φάρμακα, τα οποία μειώνουν τη μετάδοση των σημάτων πόνου στα νεύρα. Κάθε αλλαγή στην αγωγή χρειάζεται οδηγίες από τον γιατρό σου, καθώς η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Αν τα φάρμακα δεν βοηθούν αρκετά ή προκαλούν επίμονες, ενοχλητικές ανεπιθύμητες ενέργειες, μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση από ειδικό για άλλες θεραπείες ή επεμβάσεις. Συζήτησε τα αναμενόμενα οφέλη και τους κινδύνους, καθώς καμία επέμβαση δεν εγγυάται επιτυχία.

• Αντιεπιληπτικά φάρμακαΗ καρβαμαζεπίνη είναι συνήθως η πρώτη επιλογή. Άλλες επιλογές που μπορεί να εξετάσει ο ειδικός είναι η οξκαρβαζεπίνη, η λαμοτριγίνη, η γκαμπαπεντίνη και η πρεγκαμπαλίνη.
• Άλλα φάρμακαΗ βακλοφαίνη έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της νευραλγίας τριδύμου. Ο ειδικός συζητά μαζί σου τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους.
• Διαδερμικές επεμβάσειςΠεριλαμβάνουν έγχυση γλυκερόλης, εφαρμογή θερμότητας με ραδιοσυχνότητες ή συμπίεση με μικρό μπαλόνι. Προκαλούν ελεγχόμενη βλάβη στο νεύρο για να περιορίσουν τα σήματα πόνου.
• Στερεοτακτική ακτινοχειρουργικήΧρησιμοποιεί στοχευμένη ακτινοβολία στο νεύρο, χωρίς τομή στο μάγουλο ή γενική αναισθησία. Η ανακούφιση μπορεί να καθυστερήσει εβδομάδες ή και πολλούς μήνες.
• Μικροαγγειακή αποσυμπίεσηΕίναι επέμβαση με άνοιγμα του κρανίου, κατά την οποία απομακρύνεται η πίεση των αγγείων από το νεύρο χωρίς σκόπιμη βλάβη του. Προσφέρει τη μεγαλύτερη διάρκεια ανακούφισης, αλλά έχει κινδύνους σοβαρών επιπλοκών.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Προσπάθησε να διατηρείς τη συνηθισμένη καθημερινότητά σου, παρά τον φόβο των κρίσεων.
• Φρόντιζε να τρέφεσαι και να ενυδατώνεσαι επαρκώς, καθώς η υποθρεψία και η αφυδάτωση μπορούν να επιδεινώσουν τον πόνο.
• Η επικοινωνία με άλλους ανθρώπους που ζουν με την ίδια πάθηση μπορεί να σου προσφέρει υποστήριξη.

Επιπλοκές νευραλγίας τριδύμου

• Απώλεια βάρους και ανεπαρκής θρέψη λόγω δυσκολίας ή φόβου στο φαγητό.
• Αφυδάτωση.
• Κοινωνική απομόνωση και αποφυγή καθημερινών δραστηριοτήτων.
• Κατάθλιψη και έντονος φόβος επανεμφάνισης του πόνου.
• Σκέψεις αυτοκτονίας σε περιόδους ακραίου πόνου.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Αν έχεις συχνό ή επίμονο πόνο στο πρόσωπο, ιδιαίτερα όταν τα συνήθη παυσίπονα δεν βοηθούν και έχουν αποκλειστεί οδοντικές αιτίες.
• Αν η θεραπεία δεν ελέγχει αρκετά τον πόνο ή προκαλεί επίμονες ή ενοχλητικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Αν μείνεις έγκυος ενώ παίρνεις καρβαμαζεπίνη, επικοινώνησε αμέσως με τον γιατρό σου.

Ποιος γιατρός: Νευρολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη νευραλγία τριδύμου