Οστεομυελίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η οστεομυελίτιδα

Η οστεομυελίτιδα είναι μια επώδυνη λοίμωξη που προσβάλλει το οστό. Συνήθως προκαλείται από βακτήρια, αλλά οι λοιμώξεις των οστών μπορεί να οφείλονται και σε μύκητες. Τα μικρόβια μπορούν να φτάσουν στο οστό από το δέρμα ή τους μυς που βρίσκονται κοντά του. Μπορούν επίσης να μεταφερθούν με το αίμα από άλλο σημείο του σώματος. Ο πόνος είναι συχνά έντονος και εμφανίζεται κυρίως στα πόδια, χωρίς αυτό να αποκλείει άλλα σημεία.

Αν αντιμετωπιστεί νωρίς, η λοίμωξη συνήθως υποχωρεί με αντιβιοτικά. Ανάλογα με τη βαρύτητά της, μπορεί να χρειαστείς θεραπεία στο νοσοκομείο ή να πάρεις την αγωγή στο σπίτι με οδηγίες γιατρού. Μερικές φορές χρειάζεται και χειρουργείο, ιδίως όταν έχει συγκεντρωθεί πύον ή έχει υποστεί βλάβη το οστό. Χωρίς γρήγορη αντιμετώπιση, η οστεομυελίτιδα μπορεί να προκαλέσει σοβαρά μακροχρόνια προβλήματα και μόνιμη βλάβη στα οστά.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η οστεομυελίτιδα συνήθως υποχωρεί όταν αντιμετωπίζεται έγκαιρα με αντιβιοτικά. Αν η θεραπεία αρχίσει μέσα σε 3 έως 5 ημέρες από την έναρξη της λοίμωξης, συχνά υποχωρεί πλήρως. Χωρίς γρήγορη θεραπεία μπορεί να προκαλέσει σοβαρά μακροχρόνια προβλήματα. Τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν μετά από προηγούμενο επεισόδιο και χρειάζονται νέα ιατρική εκτίμηση.

Συμπτώματα οστεομυελίτιδας

Το βασικό σύμπτωμα είναι συνήθως ο έντονος πόνος, πιο συχνά στα πόδια. Μπορεί να συνυπάρχουν τοπικές αλλαγές και πυρετός.

• Πόνος στο οστό Συνήθως έντονος, στην περιοχή της λοίμωξης.
• Πρήξιμο Στην περιοχή που έχει προσβληθεί.
• Τοπική ζέστη Αίσθημα θερμότητας πάνω από την περιοχή της λοίμωξης.
• Κοκκινίλα Μπορεί να διακρίνεται δυσκολότερα σε σκούρο δέρμα.
• Πυρετός Μπορεί να συνοδεύεται από ρίγος.
• Χωλότητα Κούτσαμα, που παρατηρείται συχνότερα στα παιδιά.

Τα μικρά παιδιά δεν εμφανίζουν πάντα υψηλό πυρετό. Μπορεί να μη θέλουν να χρησιμοποιήσουν ένα χέρι ή πόδι και να φαίνονται ευερέθιστα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες οστεομυελίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Οι λοιμώξεις των οστών είναι συνήθως βακτηριακές, αλλά μπορεί να είναι και μυκητιασικές. Η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στο οστό από γειτονικό δέρμα ή μυς ή να φτάσει εκεί μέσω του αίματος από άλλο μέρος του σώματος. Αν έχεις διαβήτη που δεν ελέγχεται καλά, μπορεί να χάσεις την αισθητικότητα στα πόδια και να μην αντιληφθείς μικρά κοψίματα. Αυτά μπορεί να εξελιχθούν σε λοίμωξη που επεκτείνεται στο οστό.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Προηγούμενο επεισόδιο οστεομυελίτιδας.
• Διαβήτης, ιδιαίτερα αν υπάρχει έλκος στο πόδι.
• Κακή κυκλοφορία του αίματος.
• Κάταγμα ή πρόσφατος τραυματισμός οστού.
• Τραυματισμός με ανοιχτή πληγή.
• Προηγούμενη λοίμωξη.
• Χειρουργική επέμβαση.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό, για παράδειγμα λόγω χημειοθεραπείας ή λοίμωξης HIV.
• Αιμοκάθαρση.
• Στα παιδιά, πρόσφατη λοίμωξη του αναπνευστικού ή ανεμοβλογιά.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου εξετάζει την περιοχή και μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος και απεικονιστικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να χρειαστεί βιοψία, δηλαδή λήψη μικρού δείγματος υγρού από το οστό για εργαστηριακή εξέταση.

• Εξέταση αίματος.
• Ακτινογραφία.
• Αξονική τομογραφία.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Βιοψία με λήψη δείγματος υγρού από το οστό.

Θεραπεία οστεομυελίτιδας

Η οστεομυελίτιδα αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται νοσηλεία ή αν μπορείς να λάβεις την αγωγή στο σπίτι. Χειρουργείο συνήθως χρειάζεται όταν υπάρχει απόστημα, δηλαδή συγκέντρωση πύου, όταν η λοίμωξη πιέζει γειτονικές δομές όπως ο νωτιαίος μυελός ή όταν έχει διαρκέσει πολύ και έχει προκαλέσει βλάβη στο οστό.

• ΑντιβιοτικάΧρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της λοίμωξης, με ιατρική παρακολούθηση.
• ΑναλγητικάΜπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανακούφιση από τον πόνο.
• ΝάρθηκαςΑν έχει προσβληθεί μακρύ οστό, όπως στο χέρι ή στο πόδι, μπορεί να τοποθετηθεί νάρθηκας για να περιοριστεί η κίνηση.
• Παροχέτευση αποστήματοςΜε χειρουργική επέμβαση απομακρύνεται το πύον που έχει συγκεντρωθεί στο οστό.
• Χειρουργικός καθαρισμόςΑφαιρείται το κατεστραμμένο τμήμα του οστού. Το κενό που μένει μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ολοκλήρωσε την αντιβιοτική αγωγή όπως σου έχει ορίσει ο γιατρός, ακόμη κι αν αρχίσεις να νιώθεις καλύτερα.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Αν έχεις διαβήτη, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να φροντίζεις τα πόδια σου, καθώς μικρά κοψίματα μπορεί να περάσουν απαρατήρητα και να οδηγήσουν σε λοίμωξη του οστού.

• Φρόντιζε τα πόδια σου αν έχεις διαβήτη.

Επιπλοκές οστεομυελίτιδας

• Μόνιμη βλάβη στα οστά.
• Απόστημα στο οστό, δηλαδή συγκέντρωση πύου.
• Πίεση σε γειτονικές δομές, όπως ο νωτιαίος μυελός.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν έχεις πόνο, πρήξιμο, κοκκινίλα και αίσθημα ζέστης πάνω από ένα οστό.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν έχεις πολύ υψηλό πυρετό ή νιώθεις ζέστη, κρύο ή ρίγος και γενικά αισθάνεσαι άρρωστος.
• Επικοινώνησε άμεσα με γιατρό αν είχες οστεομυελίτιδα και πιστεύεις ότι τα συμπτώματα επέστρεψαν.
• Πήγαινε το παιδί σου στον γιατρό αν δεν θέλει να χρησιμοποιήσει ένα χέρι ή πόδι και φαίνεται ευερέθιστο, ακόμη κι αν δεν έχει υψηλό πυρετό.

Ποιος γιατρός: Ορθοπαιδικός, Λοιμωξιολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την οστεομυελίτιδα