Sjogren: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι το σύνδρομο Sjögren

Το σύνδρομο Sjögren είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό, αντί να προστατεύει μόνο από λοιμώξεις και ασθένειες, επιτίθεται και σε υγιείς ιστούς. Επηρεάζει κυρίως τους αδένες που παράγουν δάκρυα και σάλιο. Η φλεγμονή τούς προκαλεί βλάβη και μειώνει τα υγρά που κρατούν υγρά τα μάτια και το στόμα. Έτσι, οι πιο χαρακτηριστικές ενοχλήσεις είναι η ξηροφθαλμία και η ξηροστομία.

Η πάθηση δεν περιορίζεται πάντα στην ξηρότητα. Μπορεί να προκαλεί έντονη κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις και στους μυς ή να επηρεάζει άλλα όργανα, όπως τους πνεύμονες, τους νεφρούς και το νευρικό σύστημα. Μπορεί να εμφανιστεί μόνη της ή μαζί με άλλη αυτοάνοση πάθηση, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος.

Δεν υπάρχει σήμερα οριστική ίαση, αλλά οι θεραπείες βοηθούν στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Η βαρύτητα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να υπάρχουν περίοδοι επιδείνωσης και βελτίωσης. Αν οι ενοχλήσεις δυσκολεύουν την καθημερινότητά σου, συζήτησε με τον γιατρό σου τις επιλογές αντιμετώπισης.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Το σύνδρομο Sjögren είναι χρόνια πάθηση χωρίς οριστική ίαση, αλλά υπάρχουν τρόποι να ελέγχονται τα συμπτώματα. Μπορεί να συνεχίζεις την εργασία και τις συνηθισμένες δραστηριότητές σου, ενώ οι πιο σοβαρές ενοχλήσεις μπορεί να περιορίζουν την καθημερινότητα. Η πορεία μπορεί να περιλαμβάνει εξάρσεις και υφέσεις. Οι περισσότεροι άνθρωποι με την πάθηση φτάνουν σε μεγάλη ηλικία και έχουν το ίδιο προσδόκιμο ζωής με τον γενικό πληθυσμό.

Συμπτώματα συνδρόμου Sjögren

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μπορεί να είναι ήπια ή να δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητά σου.

• Ξηροφθαλμία Κάψιμο, φαγούρα ή αίσθηση άμμου στα μάτια, μερικές φορές με θολή όραση ή ευαισθησία στο έντονο φως.
• Ξηροστομία Μπορεί να δυσκολεύει την κατάποση, την ομιλία και την αίσθηση της γεύσης.
• Έντονη κόπωση Μπορεί να είναι τόσο έντονη ώστε να περιορίζει τις δραστηριότητές σου.
• Πόνος μυών και αρθρώσεων Μπορεί να συνυπάρχει μυϊκή αδυναμία.
• Ξηρό δέρμα Μπορεί να εμφανίζονται φαγούρα ή εξανθήματα.
• Επίμονος ξηρός βήχας Μπορεί να υπάρχει ξηρότητα στη μύτη και στον λαιμό ή βραχνή φωνή.
• Διογκωμένοι αδένες Πρήξιμο στους σιελογόνους αδένες, γύρω από το πρόσωπο, στον λαιμό ή κάτω από το σαγόνι.
• Κολπική ξηρότητα
• Παλινδρόμηση οξέος Το οξύ του στομάχου μπορεί να προκαλεί δυσάρεστη γεύση στο στόμα.
• Δυσκολία ύπνου και συγκέντρωσης Μπορεί να υπάρχουν και προβλήματα μνήμης.
• Μούδιασμα και μυρμήγκιασμα Μπορεί να συνοδεύονται από αδυναμία, ιδιαίτερα στα άκρα.
• Δύσπνοια Δυσκολία στην αναπνοή.

Τα συμπτώματα μπορεί να περνούν από εξάρσεις, όταν χειροτερεύουν, και υφέσεις, όταν βελτιώνονται. Η υπερβολική δραστηριότητα και η ανεπαρκής ξεκούραση θεωρείται ότι μπορεί να τα πυροδοτούν ή να τα επιδεινώνουν.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες συνδρόμου Sjögren και παράγοντες κινδύνου

Το σύνδρομο Sjögren εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό επιτίθεται σε υγιείς ιστούς, κυρίως στους αδένες που παράγουν δάκρυα και σάλιο. Η φλεγμονή που προκαλείται μειώνει την παραγωγή αυτών των υγρών. Δεν είναι γνωστό τι ακριβώς ενεργοποιεί αυτή την αντίδραση. Πιθανώς συμμετέχουν γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ενδέχεται να σχετίζεται με ορισμένες ορμόνες ή να πυροδοτείται από ιογενή ή βακτηριακή λοίμωξη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Γυναικείο φύλο.
• Ηλικία στις δεκαετίες των 40 και των 50, χωρίς να αποκλείεται εμφάνιση σε άλλη ηλικία.
• Γενετικές παραλλαγές, αρκετές από τις οποίες σχετίζονται με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Άλλες παθήσεις μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Ο γιατρός σου ελέγχει πρώτα τις συχνότερες αιτίες και μπορεί να σε παραπέμψει σε ειδικούς για περαιτέρω εξετάσεις. Η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο των ματιών, της παραγωγής σάλιου και των σιελογόνων αδένων.

• Εξετάσεις αίματος.
• Οφθαλμολογικές εξετάσεις.
• Μέτρηση της ποσότητας σάλιου που συγκεντρώνεται σε δοχείο μέσα σε 5 λεπτά.
• Ακτινογραφία των σιελογόνων αδένων για έλεγχο πιθανής απόφραξης.
• Βιοψία χείλους: λήψη μικρού δείγματος ιστού που περιέχει σιελογόνους αδένες και εξέτασή του στο μικροσκόπιο.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερηχογράφημα ή εξέταση ούρων.

Θεραπεία συνδρόμου Sjögren

Δεν υπάρχει οριστική ίαση για το σύνδρομο Sjögren. Η αντιμετώπιση στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και προσαρμόζεται στις ενοχλήσεις σου και στο πόσο επηρεάζουν τη ζωή σου. Ο γιατρός μπορεί να επιλέξει τοπικά προϊόντα για την ξηρότητα, φάρμακα που ενισχύουν την παραγωγή δακρύων και σάλιου ή θεραπείες που περιορίζουν την επίθεση του ανοσοποιητικού στους αδένες.

• Ανακούφιση της ξηρότηταςΟφθαλμικές σταγόνες, γέλες και στοματικά διαλύματα βοηθούν να διατηρούνται υγρά τα μάτια και το στόμα. Ενυδατικές κρέμες μπορούν να βοηθήσουν το ξηρό δέρμα.
• Ενίσχυση εκκρίσεωνΟ γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα που βοηθούν τους αδένες να παράγουν περισσότερα δάκρυα και σάλιο.
• Αντιμετώπιση πόνουΓια μυϊκό και αρθρικό πόνο μπορεί να χρησιμοποιηθούν αναλγητικά, όπως η παρακεταμόλη, με καθοδήγηση γιατρού ή φαρμακοποιού. Σε έντονο πόνο στις αρθρώσεις ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει κορτικοστεροειδή σε δισκία.
• Ρύθμιση του ανοσοποιητικούΜπορεί να χορηγηθούν φάρμακα που περιορίζουν την επίθεση του ανοσοποιητικού στους αδένες και μειώνουν συμπτώματα όπως ο πόνος και η κόπωση.
• Κολπική ενυδάτωσηΚολπικά ενυδατικά και λιπαντικό με βάση το νερό κατά τη σεξουαλική επαφή μπορούν να βοηθήσουν στην ξηρότητα.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Πίνε άφθονο νερό.
• Χρησιμοποίησε υγραντήρα και βάλε φυτά στο σπίτι για περισσότερη υγρασία στον αέρα.
• Φόρα γυαλιά ηλίου με κλειστά πλαϊνά έξω και κάνε τακτικό έλεγχο των ματιών.
• Ακολούθησε υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή, με τροφές πλούσιες σε ωμέγα-3, όπως λιπαρά ψάρια και καρύδια.
• Μην καπνίζεις και περιόρισε την παραμονή σε χώρους με καπνό, σκόνη, ξηρό αέρα, αέρα που φυσά, κλιματισμό ή θέρμανση.
• Απόφυγε σαπούνια που ξηραίνουν το δέρμα και αρωματισμένα προϊόντα μέσα ή γύρω από τον κόλπο.
• Περιόρισε τα πολύ γλυκά, αλμυρά και όξινα τρόφιμα και ποτά.
• Απόφυγε την παρατεταμένη ανάγνωση, τηλεόραση και χρήση οθονών, γιατί μπορεί να ξηραίνουν τα μάτια.

Επιπλοκές συνδρόμου Sjögren

• Δυσκολία στην κατάποση λόγω έντονης ξηροστομίας.
• Τερηδόνα, παθήσεις των ούλων και λοιμώξεις του στόματος, όπως καντιντίαση.
• Προβλήματα στα μάτια, όπως έλκος στην επιφάνεια του ματιού ή βλεφαρίτιδα (φλεγμονή των βλεφάρων).
• Βλάβη στους πνεύμονες, στους νεφρούς ή στο νευρικό σύστημα.
• Περιφερική νευροπάθεια, με μειωμένη αίσθηση στα χέρια και στα πόδια.
• Αυξημένος κίνδυνος λεμφώματος, αν και η εμφάνισή του είναι σπάνια.
• Αυξημένος κίνδυνος ορισμένων επιπλοκών της εγκυμοσύνης, όπως η αποβολή.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Αν έχεις συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με σύνδρομο Sjögren και επηρεάζουν την καθημερινότητά σου.
• Αν έχεις ήδη διάγνωση και τα συμπτώματα σου δημιουργούν προβλήματα.
• Αν έχεις σύνδρομο Sjögren και σχεδιάζεις εγκυμοσύνη ή βρίσκεσαι στα αρχικά στάδιά της.

Ποιος γιατρός: Ρευματολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για το σύνδρομο Sjögren