ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

Η υπέρταση είναι η κατάσταση στην οποία η πίεση του αίματος μέσα στις αρτηρίες παραμένει υψηλότερη από το φυσιολογικό.

Μεταδοτική;: Δεν είναι μεταδοτική Δεν είναι μεταδοτική.
Πόσο συχνή: Είναι πολύ συχνή, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους ενήλικες. Παγκοσμίως, το 2024 αφορούσε το 33% των ενηλίκων ηλικίας 30–79 ετών.
Ποιους αφορά: Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, το αυξημένο βάρος, τον διαβήτη και τη νεφρική νόσο.
Ποιος γιατρός: Καρδιολόγος, Παθολόγος
Ομάδα: Καρδιά και αγγεία

Τι είναι η υπέρταση

Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών, δηλαδή των αγγείων που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά στα όργανα. Μεταβάλλεται μέσα στην ημέρα, ανάλογα με τις δραστηριότητές σου. Όταν παραμένει υψηλότερη από το φυσιολογικό, μπορεί να υπάρχει υπέρταση. Η καρδιά τότε χρειάζεται να δουλεύει πιο έντονα και τα αγγεία και άλλα όργανα επιβαρύνονται.

Συνήθως δεν αισθάνεσαι κάποιο σύμπτωμα, γι’ αυτό η μέτρηση είναι ο μόνος τρόπος να διαπιστωθεί αν η πίεσή σου είναι υψηλή. Ο γιατρός αξιολογεί επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και μπορεί να ζητήσει έλεγχο στο σπίτι ή καταγραφή με φορητή συσκευή. Μια μεμονωμένη ένδειξη δεν αρκεί συνήθως για τη διάγνωση.

Η υπέρταση μπορεί να ελεγχθεί με αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες και, όταν χρειάζεται, με φάρμακα. Η αντιμετώπισή της μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και νεφρικής βλάβης. Αν οφείλεται σε άλλη πάθηση ή σε φάρμακο, μπορεί να βελτιωθεί όταν ο γιατρός αντιμετωπίσει την αιτία.

Μορφές και τύποι

Πρωτοπαθής υπέρτασηΛέγεται και ιδιοπαθής και είναι η συχνότερη μορφή. Συνήθως αναπτύσσεται σταδιακά όσο μεγαλώνεις.
Δευτεροπαθής υπέρτασηΟφείλεται σε άλλη πάθηση ή στη χρήση ορισμένων φαρμάκων. Μπορεί να βελτιωθεί με την αντιμετώπιση της αιτίας από τον γιατρό.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η υπέρταση μπορεί να παραμένει χωρίς συμπτώματα και να προκαλεί βλάβες με τον χρόνο, ιδιαίτερα αν δεν αντιμετωπίζεται. Με αλλαγές στις συνήθειες και την κατάλληλη αγωγή μπορεί να ελεγχθεί, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών. Η δευτεροπαθής υπέρταση μπορεί να βελτιωθεί όταν αντιμετωπιστεί η αιτία της.

Συμπτώματα υπέρτασης

Η υπέρταση συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Τα παρακάτω μπορεί να εμφανιστούν όταν η πίεση είναι πολύ υψηλή, αλλά δεν αρκούν για διάγνωση.

Έντονος πονοκέφαλος
Θολή όραση Μπορεί να υπάρχουν και άλλες αλλαγές στην όραση.
Πόνος στο στήθος
Ζάλη
Δύσπνοια Δυσκολία στην αναπνοή.
Ναυτία ή έμετος
Σύγχυση
Βουητό στα αυτιά
Αιμορραγία από τη μύτη
Ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός

Συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν με πολύ υψηλή πίεση, συνήθως 180/120 ή υψηλότερη. Αν έχεις τέτοια συμπτώματα μαζί με υψηλή πίεση, χρειάζεσαι άμεση ιατρική εκτίμηση.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες υπέρτασης και παράγοντες κινδύνου

Η συχνότερη μορφή, η πρωτοπαθής υπέρταση, αναπτύσσεται σταδιακά. Η κληρονομικότητα, η ηλικία, η διατροφή και οι καθημερινές συνήθειες συμβάλλουν στον κίνδυνο εμφάνισής της. Η δευτεροπαθής υπέρταση προκαλείται από άλλη πάθηση ή από ορισμένα φάρμακα. Αν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο, ο γιατρός αξιολογεί την αιτία και σχεδιάζει την αντιμετώπισή της.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Μεγαλύτερη ηλικία.
Στενοί συγγενείς με υπέρταση.
Υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Διατροφή με πολύ αλάτι και λίγο κάλιο.
Χαμηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
Κάπνισμα και χρήση προϊόντων καπνού.
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Παρατεταμένο στρες.
Διαβήτης ή νεφρική νόσος.
Εγκυμοσύνη.
Ορισμένα φάρμακα.
Ατμοσφαιρική ρύπανση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση της αρτηριακής πίεσης με περιχειρίδα που φουσκώνει γύρω από το μπράτσο. Επειδή η πίεση μεταβάλλεται, συνήθως χρειάζονται επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε διαφορετικές επισκέψεις. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει μετρήσεις στο σπίτι με ελεγμένο πιεσόμετρο ή καταγραφή για 24 ώρες με φορητή συσκευή. Ο γιατρός ερμηνεύει τις τιμές μαζί με τον συνολικό κίνδυνο και τις άλλες παθήσεις σου, ώστε να επιβεβαιώσει αν υπάρχει υπέρταση.

Μέτρηση αρτηριακής πίεσης στο ιατρείο.
Επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στο σπίτι.
24ωρη καταγραφή αρτηριακής πίεσης.

Θεραπεία υπέρτασης

Η θεραπεία συνδυάζει υγιεινές συνήθειες και, όταν χρειάζεται, αντιυπερτασικά φάρμακα. Ο γιατρός διαμορφώνει το πλάνο ανάλογα με την πίεσή σου, την ηλικία, τις άλλες παθήσεις και τον κίνδυνο επιπλοκών. Μπορεί να χρειαστείς περισσότερα από ένα φάρμακα. Φάρμακα μπορεί να χρειάζονται όταν η πίεση είναι πολύ υψηλή, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού ή οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν αρκούν. Αν υπάρχει υποκείμενη αιτία, ο γιατρός αντιμετωπίζει και αυτή.

Αλλαγές στον τρόπο ζωήςΗ ισορροπημένη διατροφή με λιγότερο αλάτι, η άσκηση και η απώλεια περιττού βάρους μπορούν να μειώσουν την πίεση.
Αναστολείς ΜΕΑΟι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, όπως η εναλαπρίλη και η λισινοπρίλη, χαλαρώνουν τα αγγεία και βοηθούν στην προστασία των νεφρών.
Αποκλειστές υποδοχέων αγγειοτενσίνηςΗ λοσαρτάνη και η τελμισαρτάνη χαλαρώνουν τα αγγεία και βοηθούν στην προστασία των νεφρών.
Αποκλειστές διαύλων ασβεστίουΗ αμλοδιπίνη και η φελοδιπίνη χαλαρώνουν τα αγγεία.
ΔιουρητικάΗ υδροχλωροθειαζίδη και η χλωρθαλιδόνη βοηθούν το σώμα να αποβάλει το επιπλέον νερό, μειώνοντας την πίεση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

Προτίμησε ισορροπημένη διατροφή με περισσότερα φρούτα και λαχανικά.
Περιόρισε το αλάτι και τα πολύ αλμυρά τρόφιμα.
Βάλε τακτική σωματική δραστηριότητα στην καθημερινότητά σου και περιόρισε την καθιστική ζωή.
Αν έχεις περιττό βάρος, συζήτησε με τον γιατρό σου πώς να το μειώσεις.
Απόφυγε το κάπνισμα και τα προϊόντα καπνού.
Περιόρισε το αλκοόλ και την υπερβολική καφεΐνη.
Φρόντισε τον ύπνο σου και αναζήτησε βοήθεια για το παρατεταμένο στρες.
Μέτρα την πίεσή σου όπως έχει συστήσει ο γιατρός σου.
Ακολούθησε τη συνταγογραφημένη αγωγή και κράτησε τα προγραμματισμένα ραντεβού.

Δραστικές ουσίες στον Οδηγό φαρμάκων

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Οι υγιεινές καθημερινές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της υπέρτασης. Δεν αλλάζουν όλοι οι παράγοντες κινδύνου, αλλά μπορείς να επηρεάσεις τη διατροφή, την κίνηση, το βάρος και τη χρήση καπνού.

Διάλεξε υγιεινά γεύματα με λιγότερο αλάτι.
Διατήρησε υγιές βάρος.
Στόχευσε σε τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα.
Μην καπνίζεις.
Περιόρισε το αλκοόλ.
Κοιμήσου αρκετά και διαχειρίσου το στρες.
Έλεγχε τακτικά την πίεσή σου.
Συνεργάσου με τον γιατρό σου για τη ρύθμιση άλλων παθήσεων, όπως ο διαβήτης.

Επιπλοκές υπέρτασης

Στεφανιαία νόσος και στηθάγχη (πόνος στο στήθος λόγω μειωμένης αιμάτωσης της καρδιάς).
Έμφραγμα.
Καρδιακή ανεπάρκεια (η καρδιά δεν αντλεί αρκετό αίμα για τις ανάγκες του σώματος).
Εγκεφαλικό επεισόδιο.
Χρόνια νεφρική νόσος και νεφρική ανεπάρκεια.
Ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός.
Αγγειακή άνοια και επιδείνωση των νοητικών λειτουργιών.
Παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Κάλεσε το 166 ή το 112, ή πήγαινε στα επείγοντα (ΤΕΠ), αν:

Κάλεσε αμέσως ασθενοφόρο αν έχεις ξαφνικό πόνο ή ενόχληση στο στήθος που δεν υποχωρεί, ιδίως αν απλώνεται στο χέρι, στον λαιμό, στη γνάθο, στην κοιλιά ή στην πλάτη.
Ζήτησε αμέσως επείγουσα βοήθεια αν ο πόνος στο στήθος συνοδεύεται από ιδρώτα, ναυτία, ζάλη ή δύσπνοια. Μην οδηγήσεις μόνος σου.
Αν η πίεση είναι πάνω από 180 στη συστολική ή πάνω από 120 στη διαστολική και έχεις πόνο στο στήθος ή στην πλάτη, δύσπνοια, μούδιασμα, αδυναμία, αλλαγή στην όραση ή δυσκολία στην ομιλία, κάλεσε αμέσως ασθενοφόρο.
Αν έχεις υψηλή πίεση μαζί με έντονο πονοκέφαλο, σύγχυση, εμετό ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, ζήτησε άμεση εκτίμηση στα επείγοντα (ΤΕΠ) του νοσοκομείου.

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

Επικοινώνησε αμέσως με τον γιατρό σου αν η συστολική πίεση είναι πάνω από 180 ή η διαστολική πάνω από 120, ακόμη και χωρίς συμπτώματα.
Ζήτησε σύντομα ιατρική εκτίμηση αν έχεις συχνούς πονοκεφάλους, θολή όραση ή πόνο στο στήθος που έρχεται και φεύγει.
Μίλησε με τον γιατρό σου αν υποψιάζεσαι υπέρταση ή αν έχεις ήδη διάγνωση αλλά η πίεσή σου δεν ελέγχεται.
Κλείσε έλεγχο πίεσης αν είσαι 40 ετών ή μεγαλύτερος και δεν έχεις μετρηθεί για περισσότερα από 5 χρόνια.

Ποιος γιατρός: Καρδιολόγος, Παθολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την υπέρταση

Τι σημαίνουν οι δύο αριθμοί στη μέτρηση για την υπέρταση;

Ο πρώτος αριθμός είναι η συστολική πίεση: η πίεση όταν η καρδιά συσπάται και στέλνει αίμα στις αρτηρίες. Ο δεύτερος είναι η διαστολική: η πίεση ανάμεσα στους χτύπους, όταν η καρδιά χαλαρώνει.

Μπορούν τα παιδιά και οι έφηβοι να έχουν υπέρταση;

Ναι, η υπέρταση μπορεί να διαγνωστεί και σε παιδιά ή εφήβους. Ο γιατρός συγκρίνει τις μετρήσεις με τις φυσιολογικές τιμές για παιδιά ίδιας ηλικίας, ύψους και φύλου.

Ποιος είναι ο στόχος της πίεσης όταν έχεις υπέρταση;

Ο στόχος καθορίζεται από τον γιατρό σου, ανάλογα με τις άλλες παθήσεις και τον συνολικό κίνδυνο. Για τους περισσότερους είναι κάτω από 140/90, ενώ σε καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη, χρόνια νεφρική νόσο ή υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο μπορεί να είναι κάτω από 130/80.

Η σελίδα είναι απλοποιημένη, δική μας σύνοψη επίσημων ιατρικών κειμένων δημόσιων φορέων υγείας για την υπέρταση και δεν αντικαθιστά τον γιατρό σου. Δεν κάνει διάγνωση: για τα δικά σου συμπτώματα και τη θεραπεία συζήτησε με γιατρό.

Σε επείγον κάλεσε το 166 ή το 112.

Τελευταίος έλεγχος: 10/11/2026