Άνοια ή κατάθλιψη; Πώς διαφέρουν οι παθήσεις και πώς να τις ξεχωρίσετε

Η άνοια και η κατάθλιψη εμφανίζονται συχνά στην τρίτη ηλικία και, σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματά τους μοιάζουν.

Η μειωμένη συγκέντρωση, η βραδύτερη σκέψη και τα προβλήματα μνήμης ενδέχεται να δυσκολέψουν τον εντοπισμό της αιτίας της νοητικής έκπτωσης. Η σωστή αξιολόγηση, ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού η αντιμετώπιση της κάθε κατάστασης είναι διαφορετική.

Άνοια και κατάθλιψη: ποια χαρακτηριστικά βοηθούν να τις διακρίνουμε

Η άνοια και η κατάθλιψη μπορεί να έχουν κοινά συμπτώματα, όμως ορισμένα γνωρίσματα επιτρέπουν τη διάκρισή τους:

• Πότε εμφανίζονται: Οι γνωστικές δυσκολίες που συνδέονται με την κατάθλιψη είναι δυνατόν να προκύψουν σε σχετικά σύντομο διάστημα. Η άνοια, συνήθως, προχωρά σταδιακά.
• Μνήμη και προσανατολισμός: Η άνοια μπορεί να συνοδεύεται από διαταραχές στη βραχυπρόθεσμη μνήμη και αποπροσανατολισμό, ενώ στην κατάθλιψη συναντώνται δυσκολίες συγκέντρωσης.
• Αντίληψη των αλλαγών: Συχνά, τα άτομα με κατάθλιψη εκφράζουν ανησυχία για τη μνήμη τους. Αντίθετα, όσοι έχουν άνοια ενδέχεται να δείχνουν αδιαφορία απέναντι στις αλλαγές αυτές.
• Δεξιότητες της καθημερινότητας: Με την άνοια μπορεί σταδιακά να επηρεαστούν η ομιλία, η γραφή και η εκτέλεση δραστηριοτήτων που ήταν γνώριμες. Στην κατάθλιψη δεν επηρεάζονται η γραπτή ικανότητα, οι κινητικές δεξιότητες και η λεκτική επικοινωνία.
• Συναισθηματική εικόνα: Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από επίμονη θλίψη, απώλεια της δυνατότητας να αντλεί κανείς ευχαρίστηση και λιγότερη διάθεση για δραστηριότητες. Στην άνοια μπορεί να εμφανιστούν απάθεια, αλλαγές στη συμπεριφορά και περιορισμένη έκφραση συναισθημάτων, τα οποία συχνά είναι λιγότερο έντονα.

Άνοια και κατάθλιψη: η σημασία της διάγνωσης

Για να εντοπιστεί η αιτία, συμβάλλουν η ιατρική αξιολόγηση, η καταγραφή του ιστορικού και ο έλεγχος της γνωστικής λειτουργίας. Είναι επίσης πιθανό να συνυπάρχουν οι δύο καταστάσεις.

Η αναγνώριση των συμπτωμάτων εγκαίρως και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην καλύτερη ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Κάθε καινούργιο πρόβλημα μνήμης ή επιδείνωση μιας υπάρχουσας δυσκολίας χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό, χωρίς να εξάγονται βιαστικά συμπεράσματα.

Φωτογραφία: iStock