Νέα έρευνα στο περιοδικό PLOS One δείχνει ότι τα άλογα μπορούν να αντιληφθούν μέσω της όσφρησης τα συναισθήματα των ανθρώπων, και ειδικότερα τον φόβο. Επιστήμονες του Γαλλικού Ινστιτούτου για τα Άλογα και την Ιππασία εξέτασαν δείγματα ιδρώτα από ανθρώπους που είχαν δει βίντεο με τρομακτικό ή ευχάριστο περιεχόμενο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι οσμές φόβου έκαναν τα άλογα πιο διστακτικά και επηρέαζαν τον τρόπο που συμπεριφέρονταν. Η συγκεκριμένη «συναισθηματική μετάδοση» έχει πρακτική σημασία για όσους ασχολούνται με τα άλογα, καθώς δείχνει ότι η ψυχραιμία του ανθρώπου μπορεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά τους.
Σε επόμενη φάση, οι ερευνητές σκοπεύουν να μελετήσουν και οσμές που συνδέονται με άλλα συναισθήματα.
Δίπλα σε ένα άλογο μπορεί να πιστεύουμε ότι έχουμε τον έλεγχο των συναισθημάτων μας, ωστόσο τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν κάτι διαφορετικό. Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One καταλήγει ότι τα άλογα μυρίζουν τον ανθρώπινο φόβο και προσαρμόζουν ανάλογα τη συμπεριφορά τους, ακόμη και χωρίς να βλέπουν ή να ακούν τον άνθρωπο.
Πώς μελέτησαν την ικανότητα των αλόγων να μυρίζουν τον φόβο
Για να αντιμετωπίσει μια βασική δυσκολία των σχετικών ερευνών —ότι οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται συνειδητά τις περισσότερες χημικές ουσίες που εκλύει το σώμα τους— η ομάδα, με επικεφαλής την Πλοτίν Ζαρντά του Γαλλικού Ινστιτούτου για τα Άλογα και την Ιππασία (IFCE), σχεδίασε μια νέα μεθοδολογία.
Οι εθελοντές είδαν βίντεο με τρομακτικό, χαρούμενο ή ουδέτερο περιεχόμενο, έχοντας βαμβακερά επιθέματα στις μασχάλες τους, όπου ο ιδρώτας μεταφέρει τις οσμηρές ενώσεις. Οι ερευνητές συνέλεξαν και φύλαξαν προσεκτικά τα δείγματα, προτού τα προσφέρουν σε 43 θηλυκά άλογα, χωρίς να τους δώσουν άλλες αισθητηριακές πληροφορίες.
Ο φόβος ως προειδοποιητικό σήμα για τα άλογα
Τα ζώα συμμετείχαν σε τυποποιημένες δοκιμασίες: οι ερευνητές παρατηρούσαν, για παράδειγμα, αν πλησίαζαν έναν άνθρωπο και πώς αντιδρούσαν σε ένα ξαφνικό ερέθισμα, όπως το άνοιγμα ομπρέλας. Κατέγραφαν επίσης τον καρδιακό ρυθμό και την κορτιζόλη στο σάλιο, η οποία αποτελεί βασικό δείκτη στρες.
Η εικόνα που προέκυψε ήταν σαφής: με οσμές από ανθρώπους που είχαν νιώσει φόβο, τα άλογα γίνονταν πιο επιφυλακτικά, ξαφνιάζονταν ευκολότερα και εξερευνούσαν λιγότερο. Οι οσμές από χαρούμενους ή ουδέτερους ανθρώπους δεν είχαν αντίστοιχη επίδραση.
«Οι οσμές φόβου από τους ανθρώπους ενισχύουν τις αντιδράσεις των αλόγων», εξηγεί η Ζαρντά. «Ακόμα κι αν δεν μπορούν να μας δουν ή να μας ακούσουν, μπορούν να μυρίσουν πώς αισθανόμαστε».
Η συναισθηματική μετάδοση ανάμεσα σε διαφορετικά είδη
Τα αποτελέσματα προσθέτουν στοιχεία στην υπόθεση της «συναισθηματικής μετάδοσης» ανάμεσα σε ανθρώπους και ζώα. Η συν-συγγραφέας Λεά Λανσάντ, από το INRAE, τονίζει ότι τα άλογα δεν περιορίζονται στην αντίδραση σε εξωτερικά ερεθίσματα: επηρεάζονται άμεσα από την ψυχική κατάσταση του ανθρώπου που είναι κοντά τους, ακόμη και μέσω χημικών σημάτων.
Η Τζέμα Πίρσον, ανεξάρτητη ειδικός στη συμπεριφορά των ιπποειδών, θεωρεί πως το εύρημα εξηγείται βιολογικά. Ως ζώα-θηράματα, τα άλογα έχουν αναπτύξει την ικανότητα να αξιοποιούν πληροφορίες από όλες τις αισθήσεις τους, ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα πιθανούς κινδύνους.
Πώς επηρεάζει η έρευνα όσους εργάζονται με άλογα
Τα ευρήματα έχουν και πρακτική αξία, πέρα από το θεωρητικό ενδιαφέρον, για ιππείς, εκπαιδευτές και επαγγελματίες που φροντίζουν άλογα. Παρότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις «συναισθηματικές οσμές» που αναδίδει το σώμα μας, ο έλεγχος του άγχους και η διατήρηση της ψυχραιμίας φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά τη συμπεριφορά του ζώου.
Η Λανσάντ επισημαίνει ότι η συνειδητή χαλάρωση πριν από την επαφή με άλογο δεν αφορά μόνο την καλή πρακτική· ενδέχεται να συμβάλλει και στην ασφάλεια, καθώς και στην καλύτερη επικοινωνία.
Ποια ερωτήματα θα εξετάσουν στη συνέχεια οι ερευνητές
Στη συνέχεια, οι ερευνητές θα διερευνήσουν αν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις συναισθηματικές οσμές των αλόγων και αν, εκτός από τον φόβο, μεταφέρονται χημικά και άλλα συναισθήματα, όπως η λύπη ή η αηδία.
Συνοπτικά
- Νέα έρευνα δείχνει ότι τα άλογα εντοπίζουν μέσω της όσφρησης τον φόβο των ανθρώπων, γεγονός που μπορεί να μεταβάλει τη συμπεριφορά τους.
- Το Γαλλικό Ινστιτούτο για τα Άλογα και την Ιππασία διεξήγαγε τη μελέτη, αξιοποιώντας δείγματα ιδρώτα από ανθρώπους που είχαν παρακολουθήσει βίντεο τρομακτικού ή ευχάριστου περιεχομένου.
- Κατά την έκθεση σε οσμές φόβου, τα άλογα έδειξαν πιο επιφυλακτική συμπεριφορά. Αντίθετα, οι ουδέτερες και οι χαρούμενες οσμές δεν προκάλεσαν ανάλογη αντίδραση.
- Το φαινόμενο της «συναισθηματικής μετάδοσης» δείχνει ότι η ψυχραιμία των ανθρώπων είναι δυνατόν να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται τα άλογα, κάτι που αφορά ιδιαίτερα τους ιππείς και τους εκπαιδευτές.
- Στα επόμενα βήματα, οι ερευνητές σκοπεύουν να μελετήσουν αν τα άλογα αναγνωρίζουν και άλλα συναισθήματα, καθώς και το κατά πόσο οι άνθρωποι μπορούν να αντιληφθούν τις συναισθηματικές οσμές των αλόγων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/den-mporoyme-na-xegelasoyme-ayta-ta-ekpliktika-zoa-anichneyoyn-ta-synaisthimata-mas/17409
