Μια διεθνής μελέτη που κάλυψε 53 χώρες εξέτασε τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά και διαπίστωσε υψηλότερα επίπεδα σε νεότερους ενήλικες, άνδρες και άτομα που εκτιμούν ότι έχουν υψηλή κοινωνική θέση. Οι ερευνητές διακρίνουν δύο μορφές ναρκισσισμού: τον ναρκισσιστικό θαυμασμό, ο οποίος σχετίζεται με την αυτοπεποίθηση και τη δημοτικότητα, και τη ναρκισσιστική αντιπαλότητα, η οποία συνδέεται με τις συγκρούσεις.
Η κοινωνικοποίηση ενδέχεται να συμβάλλει στο να εμφανίζουν οι άνδρες περισσότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά από τις γυναίκες, ενώ η οικονομική ευημερία φαίνεται επίσης να τα ενισχύει. Αυξημένα επίπεδα παρατηρούνται και στους νεότερους, καθώς επιδιώκουν την αυτονομία, αλλά μειώνονται όσο μεγαλώνουν.
Ένα σταθερό μοτίβο σε διαφορετικές χώρες ανέδειξε έρευνα για τον ναρκισσισμό, η οποία διεξήχθη σε περισσότερες από 50 χώρες. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Self and Identity, δείχνουν ότι οι νεότεροι ενήλικες, οι άνδρες και όσοι θεωρούν πως κατέχουν υψηλή κοινωνική θέση τείνουν να έχουν εντονότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, ανεξάρτητα από το πολιτισμικό τους υπόβαθρο.
Για ποιον λόγο πραγματοποιήθηκε η έρευνα;
Οι ερευνητές επιδίωξαν να διαπιστώσουν αν διεθνώς επιβεβαιώνονται ήδη γνωστές τάσεις, όπως ότι οι νέοι και οι άνδρες καταγράφουν υψηλότερες επιδόσεις σε δείκτες ναρκισσισμού.
Με ποιον τρόπο αξιολογήθηκε ο ναρκισσισμός;
Η μελέτη προσέγγισε τον ναρκισσισμό ως δύο διακριτές μορφές, αντί να τον εξετάσει ως ένα ενιαίο χαρακτηριστικό:
1. Ναρκισσιστικός θαυμασμός
- Προβολή του εαυτού
- Επιδίωξη αναγνώρισης
- Ανάγκη να ξεχωρίζει κανείς
- Σχετίζεται με αυτοπεποίθηση και με δημοτικότητα στην αρχή
2. Ναρκισσιστική αντιπαλότητα
- Τάση για ανταγωνισμό
- Υποβάθμιση των άλλων
- Προσπάθεια επίτευξης υπεροχής
- Έχει στενότερη σύνδεση με συγκρούσεις
Στην έρευνα έλαβαν μέρος 45.800 άνθρωποι από 53 χώρες. Αφού απάντησαν σε ειδικό ερωτηματολόγιο για τον ναρκισσισμό, αξιολόγησαν τη θέση τους σε μια «κοινωνική σκάλα», βάσει της δικής τους αντίληψης για την κοινωνική τους θέση.
Ναρκισσισμός: Πώς σχετίζεται με την ηλικία
Τα δεδομένα έδειξαν υψηλότερο ναρκισσισμό στους νεότερους ενήλικες σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους, μια διαφορά που ενδέχεται να σχετίζεται με την ανάπτυξη. Στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν αυτονομία και πόρους, οι νέοι εμφανίζουν εντονότερα αυτά τα χαρακτηριστικά. Καθώς περνούν τα χρόνια, οι κοινωνικοί στόχοι ενισχύονται και η συναισθηματική σταθερότητα αυξάνεται, ενώ ο ναρκισσισμός υποχωρεί. Η ίδια τάση καταγράφηκε σε όλες τις χώρες.
Φύλο και επίπεδα ναρκισσισμού
Σχεδόν σε όλες τις χώρες, οι άνδρες κατέγραψαν υψηλότερα επίπεδα ναρκισσισμού από τις γυναίκες. Μια ενδεχόμενη ερμηνεία αφορά την κοινωνικοποίηση: στους άνδρες καλλιεργούνται περισσότερο η διεκδικητικότητα και η κυριαρχικότητα, ενώ οι γυναίκες ενθαρρύνονται περισσότερο προς τη φροντίδα και τη συνεργασία.
Κοινωνική θέση και ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά
Όσοι αντιλαμβάνονταν ότι βρίσκονται σε υψηλότερη κοινωνική θέση ανέφεραν και εντονότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά. Η σύνδεση μπορεί να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: ο ναρκισσισμός ενθαρρύνει την επιδίωξη κύρους, ενώ η υψηλή θέση μπορεί να ενισχύει την αίσθηση ανωτερότητας.
Οικονομία και πολιτισμικές διαφορές στον ναρκισσισμό
Στις χώρες με υψηλότερο ΑΕΠ, η έρευνα κατέγραψε υψηλότερο μέσο ναρκισσισμό, κυρίως ως προς τον «θαυμασμό». Ενδεχομένως, η οικονομική ευημερία να ευνοεί περισσότερο την αυτοπροβολή.
Τα βασικά ευρήματα για τον ναρκισσισμό
- Μελέτη σε 53 χώρες βρίσκει υψηλότερα επίπεδα ναρκισσισμού σε νεότερους ανθρώπους, άνδρες και άτομα που θεωρούν ότι έχουν υψηλή κοινωνική θέση.
- Η έρευνα εξετάζει δύο μορφές: τον ναρκισσιστικό θαυμασμό, που συνδέεται με αυτοπεποίθηση, και τη ναρκισσιστική αντιπαλότητα, η οποία σχετίζεται με συγκρούσεις.
- Οι άνδρες τείνουν να εμφανίζουν εντονότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά από τις γυναίκες, πιθανώς εξαιτίας της κοινωνικοποίησης.
- Οι νεότεροι ενήλικες έχουν περισσότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, τα οποία υποχωρούν με την ηλικία.
- Όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως άτομα υψηλής κοινωνικής θέσης αναφέρουν περισσότερο ναρκισσισμό, με τη μεταξύ τους σχέση να είναι αμφίδρομη.
- Στις χώρες με υψηλότερο ΑΕΠ καταγράφονται συνήθως υψηλότερα επίπεδα ναρκισσισμού, ιδιαίτερα στη διάσταση του θαυμασμού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/narkissismos-apotelei-telika-andriko-pronomio/20122
