Τι μπορεί να επηρεάζει το συναισθηματικό περιεχόμενο των ονείρων μας;

Το άγχος και οι επίμονες ανησυχίες της καθημερινότητας ενδέχεται να επηρεάζουν τόσο τον ύπνο όσο και το συναισθηματικό περιεχόμενο των ονείρων. Σε μελέτη με 389 ενήλικες από την Ιταλία, όσοι ανέφεραν εντονότερη ανησυχία και περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα έτειναν να βλέπουν όνειρα με πιο αρνητικό συναισθηματικό τόνο.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Psychology, διερεύνησε πώς σχετίζονται η ανησυχία, το άγχος, η κατάθλιψη και το στρες με διαφορετικές πτυχές των ονείρων.

Πώς οι καθημερινές ανησυχίες συνδέονται με τα όνειρα

Οι ερευνητές εξέτασαν τα ευρήματα μέσα από την υπόθεση της συνέχειας των ονείρων, σύμφωνα με την οποία συναισθήματα και προβληματισμοί της καθημερινής ζωής μπορεί να περνούν στον ύπνο και να επηρεάζουν τα όνειρα. Έτσι, η έντονη πίεση ή η διαρκής ανησυχία για πιθανά προβλήματα μπορεί να συνοδεύεται από όνειρα με πιο δυσάρεστο ή απειλητικό περιεχόμενο.

Στην έρευνα συμμετείχαν 389 ενήλικες από την Ιταλία, ηλικίας 18 έως 64 ετών, με μέση ηλικία περίπου τα 24 χρόνια. Η ερευνητική ομάδα συγκέντρωσε τις απαντήσεις τους σε ερωτηματολόγια για τις ανησυχίες και τα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και στρες, καθώς και για τη συχνότητα και τη συναισθηματική ένταση των ονείρων τους.

Στρες: ο κεντρικός παράγοντας στα ευρήματα

Για να εξετάσουν πώς σχετίζονταν οι παράγοντες, οι επιστήμονες εφάρμοσαν τη μέθοδο της ανάλυσης δικτύου. Με αυτήν εντόπισαν ποιες μεταβλητές είχαν στενότερη σύνδεση μεταξύ τους, συνυπολογίζοντας και τις υπόλοιπες παραμέτρους.

Το στρες είχε τον πιο κεντρικό ρόλο στο συνολικό δίκτυο, καθώς οι συνολικές συνδέσεις του με τις υπόλοιπες μεταβλητές ήταν οι ισχυρότερες. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν και η συσχέτιση ανάμεσα στο άγχος και το στρες.

Πιο αρνητικό συναισθηματικό περιεχόμενο στα όνειρα συνδεόταν, σύμφωνα με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων, με περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και εντονότερη ανησυχία. Ακόμη, όσοι αισθάνονταν ότι τα όνειρά τους επηρέαζαν τη διάθεσή τους την επόμενη ημέρα ανέφεραν περισσότερα συμπτώματα άγχους.

Η ανάκληση των ονείρων συχνότερα συνδεόταν επίσης με μεγαλύτερη συναισθηματική ένταση. Ωστόσο, οι σχέσεις ανάμεσα στις ονειρικές εμπειρίες και την ψυχολογική δυσφορία ήταν γενικά πιο αδύναμες σε σύγκριση με εκείνες που αφορούσαν το στρες, το άγχος και την κατάθλιψη.

Οι περιορισμοί και όσα δεν τεκμηριώνει η μελέτη

Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι οι ανησυχίες προκαλούν αρνητικά όνειρα ούτε ότι τα όνειρα επιδεινώνουν την ψυχολογική κατάσταση, επισημαίνουν οι επιστήμονες. Επειδή η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από μία μόνο χρονική στιγμή, δεν μπορεί να καθορίσει τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Στο δείγμα υπήρχαν κυρίως νεαρές γυναίκες, ενώ οι πληροφορίες προήλθαν από αυτοαναφορές των συμμετεχόντων. Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται μελλοντικές μελέτες με παρακολούθηση των συμμετεχόντων σε βάθος χρόνου, ώστε να διευκρινιστεί η αλληλεπίδραση ανάμεσα στις ανησυχίες, τα όνειρα και τη διάθεση.

Τα ευρήματα ενισχύουν το ενδεχόμενο να συνδέεται η συναισθηματική κατάσταση της ημέρας με το περιεχόμενο των ονείρων. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε αρνητικό όνειρο αποτελεί ένδειξη ψυχολογικής δυσφορίας.