Φιλοξενία από φίλο: Είναι αγένεια να τη ζητήσεις; Γιατί έγινε viral ένα βίντεο με 2,8 εκατ. προβολές

Έχετε λάβει ποτέ απρόσμενο μήνυμα από φίλο που αρχίζει με ένα απλό «Γεια, τι κάνεις;» και στη συνέχεια εξηγεί τον λόγο: θα βρεθεί στην πόλη σας και θέλει να μείνει στο σπίτι σας; Ανάλογα με τις υποχρεώσεις σας, ίσως ενοχληθείτε χωρίς να το δείξετε, πριν είτε αρνηθείτε με ευγένεια είτε ετοιμάσετε τον καναπέ. Είναι όμως αγενές και μόνο που σας το ζήτησε;

Το ερώτημα αυτό πυροδότησε έντονη συζήτηση, όταν η 25χρονη Μπρίτζετ Ρόουζ ανάρτησε στο TikTok βίντεο που συγκέντρωσε περισσότερες από 2,8 εκατομμύρια προβολές. Το περιεχόμενο αναδημοσιεύτηκε ευρέως και στα X και Instagram.

«Αν τους το ζητήσω έτσι απλά, αυτό είναι αγένεια», υποστήριξε η Ρόουζ από τη Φιλαδέλφεια, φέρνοντας ως παράδειγμα κάποιον που ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη για να δει συναυλίες του Χάρι Στάιλς στο Madison Square Garden. Κατά την άποψή της, οι επισκέπτες οφείλουν τουλάχιστον να προσφέρουν ένα δώρο, έναν καφέ ή ένα γεύμα ως ένδειξη ευγνωμοσύνης. «Ο φίλος σου που μένει σε διαμέρισμα στη Νέα Υόρκη δεν είναι το δωρεάν ξενοδοχείο σου», τόνισε χαρακτηριστικά, προκαλώντας σχεδόν 25.000 σχόλια και σφοδρή κριτική, όπως καταγράφουν οι New York Times.

Πότε η φιλοξενία μετατρέπεται σε υποχρέωση;

Η αρχική διαφωνία για τους κανόνες καλής συμπεριφοράς σύντομα απέκτησε κοινωνιολογικές διαστάσεις, με επίκεντρο τη στροφή από τη συλλογικότητα στον ατομικισμό. Τη δυσαρέσκεια όσων βρήκαν ψυχρή τη στάση της Ρόουζ εξέφρασε ο 32χρονος Ίρβινγκ Μολέφε από την Ατλάντα: «Θέλω να ζω σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι αλληλοεξαρτώνται, μπορούν να δείχνουν την ευάλωτη πλευρά τους και να ζητούν αυτό που θέλουν χωρίς να ντρέπονται. Είναι φίλοι σου!», δήλωσε.

Από την άλλη πλευρά, ειδικοί στην εθιμοτυπία τονίζουν ότι η γενναιοδωρία δεν είναι απεριόριστη. Η Σάρα Τζέιν Χο, οικοδέσποινα της εκπομπής «Mind Your Manners» στο Netflix, χαρακτήρισε απερίφραστα «εξαιρετικά αγενές» το να ζητήσει κάποιος να φιλοξενηθεί σε σπίτι άλλου, εκτός αν πρόκειται για πολύ στενούς φίλους ή έχει προηγηθεί πρόσκληση.

Αργότερα, η Ρόουζ ξεκαθάρισε πως το βίντεο αναρτήθηκε για λογαριασμό φίλων της στη Νέα Υόρκη, οι οποίοι ένιωθαν πιεσμένοι από αιτήματα γνωστών τους. Εξήγησε ότι δεν ενοχλεί ένα ευγενικό αίτημα από στενό φίλο, αλλά η αντίληψη ότι η φιλοξενία είναι αυτονόητη. «Επικοινωνήστε μαζί τους επειδή θέλετε να τους δείτε. Το να φιλοξενείς κάποιον απαιτεί πολλή προσπάθεια», σημείωσε.

Φιλία, μοναξιά και η «ιδιωτική ηθική» στις ανθρώπινες σχέσεις

Τα κοινωνικά διλήμματα κεντρίζουν συχνά το ενδιαφέρον στο διαδίκτυο, είτε αφορούν το ποιος πληρώνει στο πρώτο ραντεβού είτε το ποιος μπορεί να φέρει συνοδό σε έναν γάμο. Η συγκεκριμένη συζήτηση, ωστόσο, άγγιξε ευαίσθητο θέμα και έφερε στην επιφάνεια διαφορές γενεών και πολιτισμικού υπόβαθρου. Μέσα σε συνθήκες αυξανόμενης μοναξιάς, αρκετοί υποστήριξαν ότι η φιλοξενία αξίζει την όποια αναστάτωση. Η 31χρονη Σιέρα Νικόλ Μουνίς από το Τέξας ανέφερε πως στην οικογένειά της η αποδοχή μιας μικρής απώλειας προσωπικής άνεσης αποτελεί βασικό στοιχείο της οικειότητας: «Πάντα θα βγάλουμε καθαρές μαξιλαροθήκες και κουβέρτες και θα τους υποδεχθούμε με ανοιχτές αγκάλες».

Τη φιλία ως «ιδιωτική ηθική» περιγράφει ο καθηγητής Γουίλιαμ Κ. Ρόουλινς, συγγραφέας του «The Compass of Friendship»: πρόκειται, όπως εξηγεί, για ένα άτυπο σύνολο προσδοκιών που συμφωνούν μεταξύ τους οι φίλοι. Η Μάικα Μάιερ, ιδρύτρια της Beaumont Etiquette, επισημαίνει επίσης ότι σε ακριβές πόλεις, όπου τα διαμερίσματα είναι μικρά, ακόμη και η φιλοξενία μιας βραδιάς αποτελεί σημαντική επιβάρυνση. Συμβουλεύει, επομένως, όποιον ζητά να μείνει κάπου να δίνει πάντα στον οικοδεσπότη τη δυνατότητα να αρνηθεί χωρίς να αισθανθεί άσχημα.

Υποχωρεί πράγματι η κουλτούρα της φιλοξενίας;

Ο Έρικ Κλίνενμπεργκ, καθηγητής κοινωνικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, θεωρεί ότι το να ανοίγει κανείς το σπίτι του σε ταξιδιώτες συγκαταλέγεται διαχρονικά στις σημαντικότερες εκφράσεις της ανθρώπινης κοινωνικότητας. Αναγνωρίζει ότι στις ακριβές μητροπόλεις είναι εύκολο να προκύπτει ένταση, αλλά δεν θεωρεί βάσιμο να γίνεται λόγος για κρίση φιλοξενίας χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία.

Ωστόσο, τα δεδομένα καταγράφουν αλλαγή στις συνήθειες που εξελίσσεται σταδιακά. Έρευνα της Data for Progress δείχνει ότι το ποσοστό των Αμερικανών που λένε πως διοργανώνουν κοινωνικές συγκεντρώσεις στο σπίτι τους είναι κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από ό,τι το 1995. Καθώς αλλάζουν οι αντιλήψεις για όσα οφείλουμε στους φίλους μας, ακόμη και όσοι διαφώνησαν με τη 25χρονη δημιουργό, μεταξύ αυτών και ο Ίρβινγκ Μολέφε, αναγνωρίζουν ότι η δημόσια διαπόμπευση στα social media δεν συμβάλλει στη σύσφιξη των ανθρώπινων σχέσεων.