Συγκοίμηση: Πώς βρίσκουν ιδιωτικότητα οι γονείς όταν το παιδί κοιμάται στο δωμάτιό τους

Πολλοί γονείς που κοιμούνται μαζί με το μικρό παιδί τους αναρωτιούνται πώς μπορούν να διατηρήσουν την ερωτική τους ζωή. Ειδικοί εξηγούν τι καταλαβαίνουν τα μικρά παιδιά, πότε χρειάζονται οι γονείς περισσότερη ιδιωτικότητα και πώς μπορούν να θέσουν όρια.

Μια μητέρα κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι με τον σύζυγό της και τον 3χρονο γιο τους. Όταν ο γιος της ήταν μικρότερος, χρησιμοποιούσαν λίκνο και ακολουθούσαν τις οδηγίες για ασφαλή ύπνο. Τώρα κοιμάται δίπλα της. Όταν συζητά το θέμα με άλλους γονείς, συχνά τη ρωτούν πώς βρίσκει χρόνο για οικειότητα με τον σύντροφό της.

Το ζευγάρι δεν κάνει ποτέ σεξ στο κρεβάτι μαζί με το παιδί. Μερικές φορές πηγαίνουν στο μπάνιο ή, όταν εκείνο έχει αποκοιμηθεί βαθιά, χρησιμοποιούν ένα ράντζο στην άλλη άκρη του δωματίου. Το σπίτι τους δεν είναι μεγάλο και προτιμούν αυτή τη λύση από το ενδεχόμενο να ξυπνήσουν τα μεγαλύτερα παιδιά, που έχουν μεγαλύτερη επίγνωση του περιβάλλοντός τους.

Παλαιότερα, οι οικογένειες ζούσαν συχνά σε μικρούς χώρους και κοιμούνταν όλοι μαζί. Παράλληλα, πολλές οικογένειες σε διάφορα μέρη του κόσμου εξακολουθούν να μοιράζονται τους χώρους ύπνου. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι αν η αμηχανία γύρω από την ιδέα των γονιών που κάνουν σεξ στο ίδιο δωμάτιο με ένα παιδί που κοιμάται αποτελεί πολιτισμική και σύγχρονη αντίληψη — και πότε το παιδί είναι αρκετά μεγάλο ώστε να χρειάζεται διαφορετικά όρια.

Τι καταλαβαίνει ένα μωρό όταν οι γονείς κάνουν σεξ στο ίδιο δωμάτιο;

Η σύντομη απάντηση είναι ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να νιώθουν ενοχές αν κάνουν σεξ στο ίδιο δωμάτιο με ένα νεογέννητο ή ένα μικρό βρέφος. Τα βρέφη δεν έχουν τη «γνωστική ικανότητα να κατανοήσουν τι είναι το σεξ» και δεν θα θυμούνται ούτε θα καταλαβαίνουν τι συμβαίνει, λέει η Kimberly Resnick Anderson, αδειοδοτημένη κλινική κοινωνική λειτουργός και πιστοποιημένη σεξοθεραπεύτρια της AASECT.

Η Anderson επισημαίνει, ωστόσο, ότι η παρουσία του μωρού μπορεί να κάνει τους γονείς πιο συγκρατημένους και λιγότερο εκδηλωτικούς κατά τη διάρκεια του σεξ. Με τον καιρό, αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε «μια πιο μόνιμη αλλαγή» στον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται ερωτικά.

Η ίδια προτείνει στους γονείς να αναζητούν περισσότερη ιδιωτικότητα περίπου όταν το παιδί γίνει ενός έτους. Καθώς αποκτά γλωσσικές δεξιότητες και αρχίζει να μετακινείται, είναι δυσκολότερο να χαλαρώσουν γνωρίζοντας ότι μπορεί να ξυπνήσει.

Η Samantha Ridout, M.Phil., BCBA, ειδικός στην ανάπτυξη και τη συμπεριφορά των παιδιών, προειδοποιεί, ωστόσο, ότι τα γενέθλια δεν πρέπει να θεωρούνται καθολικό όριο. Τα παιδιά δεν αναπτύσσονται όλα με τον ίδιο ρυθμό και δεν υπάρχει μια μαγική ηλικία κατά την οποία αποκτούν ξαφνικά επίγνωση του τι συμβαίνει γύρω τους. Οι γονείς χρειάζεται να παρατηρούν την αυξανόμενη εγρήγορση και επίγνωση του παιδιού και να προσαρμόζουν ανάλογα τα όρια.

Η εμπειρία κάθε οικογένειας μπορεί να διαφέρει. Κάποια παιδιά δείχνουν πιο γρήγορα ότι αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει γύρω τους, ενώ άλλα μοιάζουν να παραμένουν περισσότερο «μωρουδίστικα».

Και οι δύο ειδικοί τονίζουν ένα βασικό σημείο: κατά τη διάρκεια του σεξ, τα βρέφη πρέπει να βρίσκονται σε ξεχωριστό και ασφαλή χώρο ύπνου.

Είναι πολιτισμική ή σύγχρονη αντίληψη η ανάγκη για ξεχωριστό δωμάτιο;

Η ιδέα ότι τα παιδιά και οι ενήλικες πρέπει να έχουν ξεχωριστά υπνοδωμάτια είναι σχετικά νέα, λέει η Macall Gordon, ερευνήτρια και σύμβουλος ύπνου με προπτυχιακό τίτλο στην ανθρωπολογία, η οποία μελετά τον παιδικό ύπνο μέσα από μια κοινωνικοϊστορική οπτική. Πριν από την εφεύρεση του ηλεκτρικού λαμπτήρα, η οικογενειακή ζωή ακολουθούσε την ανατολή και τη δύση του ήλιου και οι οικογένειες συχνά κοιμούνταν σε κοινόχρηστους χώρους.

Με την ηλεκτρική ενέργεια, οι ενήλικες μπορούσαν να μένουν ξύπνιοι αφού τα παιδιά είχαν πέσει για ύπνο, εξηγεί η Gordon. Έτσι προέκυψε η ανάγκη για έναν «ξεχωριστό χώρο ύπνου» για τα παιδιά και εμφανίστηκαν το παιδικό δωμάτιο και η κούνια. Άλλαξε, στη συνέχεια, και η διαρρύθμιση των σπιτιών, με διαδρόμους που συνέδεαν χωριστά δωμάτια. Παλαιότερα, τα δωμάτια επικοινωνούσαν μεταξύ τους και για να φτάσει κανείς σε ένα έπρεπε συχνά να περάσει μέσα από κάποιο άλλο.

Ακόμη και σήμερα, όμως, το ξεχωριστό υπνοδωμάτιο παραμένει για ορισμένες οικογένειες προνόμιο. Πολλές δεν διαθέτουν «επιπλέον, ξεχωριστά δωμάτια», σημειώνει η Gordon, ιδίως στις μεγάλες πόλεις, όπου είναι συνηθισμένα τα στούντιο και τα διαμερίσματα τύπου loft, ή σε πολιτισμούς όπου συγγενείς μπορεί να χρησιμοποιούν τα επιπλέον υπνοδωμάτια. «Παρότι θεωρούμε ότι το ξεχωριστό δωμάτιο για τα παιδιά είναι ο κανόνας, στην πραγματικότητα δεν ήταν έτσι στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας μας», λέει.

Η Tiffany Belanger, ειδικός στη συγκοίμηση και ιδρύτρια του Cosleepy, αναφέρει ότι το θέμα διχάζει συχνά τους ακολούθους της: κάποιοι κάνουν σεξ στο δωμάτιο όπου κοιμάται το παιδί και κάποιοι όχι. Η ίδια λέει ότι το σεξ στο πάτωμα είναι αρκετά συνηθισμένο μεταξύ οικογενειών που κάνουν συγκοίμηση και έχουν μικρά παιδιά στο κρεβάτι τους.

Τι γίνεται αν ξυπνήσει το παιδί;

Ένα παιδί μπορεί να ξυπνήσει, αν και αυτό δεν συμβαίνει συχνά όταν κοιμάται βαθιά. Σε ένα τέτοιο περιστατικό, μπορεί να φωνάξει τον γονέα του με τον αποπροσανατολισμένο τρόπο που συχνά έχουν τα νήπια όταν ξυπνούν. Σε αυτή την περίπτωση, οι γονείς πρέπει να σταματήσουν αμέσως.

Είναι απίθανο το παιδί να υποστεί συναισθηματική βλάβη αν δει τους γονείς του, λέει η Ridout, εφόσον εκείνοι παραμείνουν ψύχραιμοι, σταματήσουν αμέσως, το διαβεβαιώσουν ότι είναι ασφαλές και απαντήσουν στις ερωτήσεις του με απλό τρόπο, χωρίς πανικό.

Πώς βρίσκουν ιδιωτικότητα οι γονείς που κάνουν συγκοίμηση;

Οι γονείς χρειάζεται να δείχνουν δημιουργικότητα, ευελιξία και αυθορμητισμό, λέει η Anderson. Μπορούν, για παράδειγμα, να ζητούν από συγγενείς ή φίλους να προσέχουν τα παιδιά όταν αυτό είναι εφικτό, να χρησιμοποιούν άλλους χώρους ή να αξιοποιούν τα σύντομα διαστήματα ιδιωτικότητας που προκύπτουν.

Η Belanger επισημαίνει ότι το σεξ στο πάτωμα δεν είναι ασυνήθιστο σε οικογένειες που κάνουν συγκοίμηση. Οι άλλοι ειδικοί, ωστόσο, θεωρούν ότι δεν είναι καλή επιλογή όταν τα παιδιά αρχίζουν να κινούνται και να μιλούν. Καθώς μεγαλώνουν, οι γονείς χρειάζεται να προσαρμόζουν τις λύσεις τους και να αναζητούν περισσότερη ιδιωτικότητα.