Σπαθόχορτο (βάλσαμο, υπερικό): οφέλη και παρενέργειες

Τι είναι το βάλσαμο

Το βάλσαμο ή υπερικό (Hypericum perforatum) είναι φυτό με κίτρινα άνθη και μακρά παρουσία στην παραδοσιακή ιατρική. Σήμερα προωθείται κυρίως για συμπτώματα κατάθλιψης, αλλά και για ενοχλήματα της εμμηνόπαυσης και για εφαρμογή σε πληγές.

Άλλες ονομασίες: σπαθόχορτο, βαλσαμόχορτο, βαλσαμέλαιο, St John's wort, βαλσαμάκι.

Βάλσαμο: οφέλη και τι δείχνουν οι μελέτες

Τα ισχυρότερα στοιχεία αφορούν πιθανό όφελος στην ήπια ή μέτρια κατάθλιψη. Για άλλες καταστάσεις τα δεδομένα είναι περιορισμένα και δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα.

• Πολλές μελέτες δείχνουν ότι το υπερικό ενδέχεται να βοηθά στην ήπια ή μέτρια κατάθλιψη. Φαίνεται αποτελεσματικότερο από το εικονικό φάρμακο και εξίσου αποτελεσματικό με συνήθη αντικαταθλιπτικά.
• Δεν είναι βέβαιο αν το ίδιο όφελος ισχύει για τη σοβαρή κατάθλιψη ή για χρήση πέρα από 12 εβδομάδες.
• Λίγες μελέτες υποδεικνύουν πιθανό όφελος στις εξάψεις της εμμηνόπαυσης και στη διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων, όπου υπάρχει έντονο άγχος για σωματικά ενοχλήματα.
• Η περιορισμένη έρευνα δεν έχει δείξει σαφές όφελος για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, το ευερέθιστο έντερο, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ή το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.
• Δεν έχει τεκμηριωθεί σαφές όφελος για τη διακοπή του καπνίσματος ή την επούλωση πληγών με τοπικά σκευάσματα.

Δες και: Κατάθλιψη · Εμμηνόπαυση

Παρενέργειες του βάλσαμου

• Έντονες δερματικές αντιδράσεις μετά την έκθεση στον ήλιο, όταν λαμβάνεται από το στόμα σε μεγάλες δόσεις ή εφαρμόζεται στο δέρμα
• Διάρροια
• Ζάλη
• Δυσκολία στον ύπνο
• Ανησυχία
• Μυρμήγκιασμα στο δέρμα

Αν εμφανίσεις οποιαδήποτε ανεπιθύμητη ενέργεια, σταμάτησε και ενημέρωσε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου. Αν πρηστούν το πρόσωπο, τα χείλη ή ο λαιμός ή δυσκολεύεσαι να αναπνεύσεις, κάλεσε αμέσως το 166 ή το 112.

Ποιοι δεν πρέπει να πάρουν το βάλσαμο

Πότε χρειάζεται προσοχή

• Αν παίρνεις οποιοδήποτε φάρμακο, μίλησε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου πριν χρησιμοποιήσεις υπερικό. Οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες, ακόμη και απειλητικές για τη ζωή.
• Αν υποψιάζεσαι ότι έχεις κατάθλιψη, απευθύνσου σε επαγγελματία υγείας, καθώς μπορεί να είναι σοβαρή νόσος.
• Η λήψη μεγάλων δόσεων από το στόμα ή η εφαρμογή στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αντίδραση μετά την έκθεση στον ήλιο.

Αλληλεπιδράσεις του βάλσαμου με φάρμακα

• Μπορεί να μειώσει τη δράση ορισμένων αντικαταθλιπτικών, όπως η αμιτριπτυλίνη και η βουπροπιόνη. Με ορισμένα αντικαταθλιπτικά ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν τη σεροτονίνη (ουσία που παράγουν ορισμένα νευρικά κύτταρα), μπορεί επίσης να προκαλέσει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των αντισυλληπτικών χαπιών.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση της κυκλοσπορίνης, που χρησιμοποιείται για την πρόληψη απόρριψης μεταμοσχευμένων οργάνων.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση αντιεπιληπτικών, όπως η φαινυτοΐνη και η καρβαμαζεπίνη.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση καρδιολογικών φαρμάκων, όπως η διγοξίνη και η ιβαμπραδίνη.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση φαρμάκων για τον HIV, όπως η ινδιναβίρη και η νεβιραπίνη.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση αντικαρκινικών φαρμάκων, όπως η ιρινοτεκάνη, η ιματινίμπη και η δοσεταξέλη.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση της βαρφαρίνης, ενός αντιπηκτικού που εμποδίζει τον σχηματισμό θρόμβων.
• Μπορεί να μειώσει τη δράση ορισμένων στατινών, φαρμάκων για τη χοληστερόλη, όπως η σιμβαστατίνη.

Δες στον Οδηγό φαρμάκων:

• Αμιτριπτυλίνη
• Βουπροπιόνη
• Κυκλοσπορίνη
• Καρβαμαζεπίνη
• Διγοξίνη
• Ιβαμπραδίνη
• Σιμβαστατίνη

Πες στον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου ότι παίρνεις βότανα ή συμπληρώματα, ειδικά αν παίρνεις φάρμακα για την πίεση, την πήξη του αίματος, τον διαβήτη, την κατάθλιψη ή αντισυλληπτικά.

Βάλσαμο στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό και στα παιδιά

Αν είσαι έγκυος, θηλάζεις ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη, ρώτα τον γιατρό σου πριν πάρεις οποιοδήποτε βότανο ή συμπλήρωμα. Για τα παιδιά ρώτα τον παιδίατρο.

Συχνές ερωτήσεις για το βάλσαμο