Νέα μελέτη στην International Economic Review δείχνει ότι η αλλαγή γεωγραφικού περιβάλλοντος ενδέχεται να αυξάνει τις πιθανότητες κατάκτησης ενός Νόμπελ.
Αναλύοντας την πορεία 2.300 βραβευμένων επιστημόνων, οι ερευνητές βρήκαν πως όσοι μετακινούνταν συχνά ή είχαν θέσεις σε περισσότερα από ένα ιδρύματα άρχιζαν την καινοτόμο εργασία τους, κατά μέσο όρο, 2,6 χρόνια νωρίτερα από τους συναδέλφους με πιο σταθερή επαγγελματική πορεία.
Η γνωριμία με διαφορετικές ιδέες και μεθόδους φαίνεται να τροφοδοτεί τη δημιουργικότητα, υπογραμμίζοντας πόσο σημαντικές είναι η αλλαγή και η κινητικότητα για την επιστημονική καινοτομία.
Ίσως η επόμενη μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη που θα τιμηθεί με Νόμπελ να εξαρτάται όχι μόνο από την ευφυΐα, αλλά και από μια αλλαγή… ταχυδρομικού κώδικα. Νέα διεθνής έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στην International Economic Review, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η απάντηση να είναι καταφατική.
Μελετώντας τη σταδιοδρομία 2.300 βραβευμένων επιστημόνων, η ομάδα διαπίστωσε ότι όσοι άλλαζαν συχνά πόλη ή απασχολούνταν παράλληλα σε διαφορετικά ιδρύματα άρχιζαν την ερευνητική εργασία που θα τους οδηγούσε στο Νόμπελ κατά μέσο όρο 2,6 χρόνια πριν από συναδέλφους που παρέμεναν «κολλημένοι» σε ένα μέρος.
«Είναι πιο πιθανό να έρθεις σε επαφή με μια ριζικά νέα ιδέα όταν αλλάζεις περιβάλλον, συναντάς νέους ανθρώπους και νέους τρόπους σκέψης», εξηγεί ο Bruce Weinberg, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Το όφελος της «γεωγραφικής περιπέτειας»
Οι ερευνητές αξιοποίησαν αναλυτικά βιογραφικά στοιχεία νομπελιστών στη Χημεία, την Ιατρική και τη Φυσική, από το 1901 έως το 2003. Κατέγραψαν σε ποιες περιοχές έζησε και εργάστηκε κάθε επιστήμονας, καθώς και τον χρόνο έναρξης του έργου που τελικά του απέφερε την κορυφαία επιστημονική διάκριση.
Όσοι ερευνητές μετακινούνταν συχνά, αλλάζοντας πόλη περίπου ανά δύο χρόνια, ξεκινούσαν την καινοτόμο δουλειά τους σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα από τους πιο σταθερούς συναδέλφους τους. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά για όσους είχαν περισσότερες από μία θέσεις —για παράδειγμα, δίδασκαν σε ένα ίδρυμα και έκαναν έρευνα σε άλλο—, καθώς άρχιζαν το έργο τους 2,6 χρόνια νωρίτερα.
«Ακόμη κι αν είσαι σε ένα πανεπιστήμιο γεμάτο λαμπρά μυαλά, μετά από λίγο μοιράζεστε τον ίδιο τρόπο σκέψης. Αν δεν εκτεθείς σε κάτι καινούργιο, δύσκολα θα κάνεις το επόμενο μεγάλο άλμα», λέει ο Weinberg.
Η καινοτομία προκύπτει από τη συνάντηση διαφορετικών ιδεών
Βασική αφετηρία της μελέτης είναι η έννοια της «recombinant innovation»: η δημιουργία καινοτομίας μέσα από τον απρόσμενο συνδυασμό ιδεών διαφορετικών πεδίων. Όταν μετακινείται, ένας επιστήμονας έρχεται σε επαφή με άλλες προσεγγίσεις, προβλήματα και μεθόδους, που πιθανώς δεν θα συναντούσε σε ένα πιο «οικείο» περιβάλλον.
Η ομάδα εξέτασε και τις μεταβολές ανά εποχή και περιοχή. Οι φυσικοί του 20ού αιώνα χρειάζονταν κατά μέσο όρο 11,3 χρόνια για να φτάσουν σε μια καινοτόμο ανακάλυψη, ενώ μετά την «επανάσταση» της κβαντικής φυσικής το διάστημα έπεσε στα 9,4 χρόνια. Στην Ιατρική, όσοι βραβεύτηκαν με Νόμπελ μετά το 1945 ξεκίνησαν την έρευνα που τους καθόρισε μόλις 7,6 χρόνια μετά την έναρξη της καριέρας τους, σχεδόν 25% νωρίτερα από τους προκατόχους τους.
Παράλληλα, ο διεθνής χάρτης της καινοτομίας μεταβλήθηκε έντονα. Πριν από το 1918, μόλις το 10-21% των κορυφαίων επιστημόνων εργαζόταν στις ΗΠΑ. Μετά το 1945, το ποσοστό έφτασε στο 57-65%, αποτυπώνοντας την ταχεία ανάδειξη της Αμερικής σε επιστημονική υπερδύναμη.
Πώς αφορούν τα ευρήματα την καθημερινότητά μας
Παρότι η μελέτη εστιάζει σε μια μικρή ελίτ επιστημόνων, τα συμπεράσματά της μπορεί να έχουν σημασία και για άλλους δημιουργικούς τομείς, όπως η τέχνη και η επιχειρηματικότητα. Η επαφή με νέες ιδέες, κουλτούρες και οπτικές ενδέχεται να συμβάλει καθοριστικά στην εμφάνιση του καινούργιου.
«Δεν λέμε ότι πρέπει να μετακινούνται όλοι, αλλά αν θέλουμε να ενισχύσουμε τη δημιουργικότητα, πρέπει να προσφέρουμε ευκαιρίες για επαφή με το διαφορετικό», τονίζει ο Weinberg.
Καθώς η «σταθερότητα» αντιμετωπίζεται συχνά ως όρος επιτυχίας, η μελέτη επισημαίνει ότι η αλλαγή, η μετακίνηση και το άγνωστο μπορεί τελικά να αποτελούν το πιο πρόσφορο έδαφος για μια επαναστατική ιδέα.
Σε λίγα λόγια
- Σύμφωνα με νέα μελέτη, η αλλαγή γεωγραφικού περιβάλλοντος συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες κατάκτησης ενός βραβείου Νόμπελ.
- Όσοι ερευνητές μετακινούνταν συχνά ή απασχολούνταν σε περισσότερα από ένα ιδρύματα άρχιζαν την καινοτόμο εργασία τους 2,6 χρόνια νωρίτερα σε σχέση με συναδέλφους που είχαν πιο σταθερή πορεία.
- Η επαφή με νέες προσεγγίσεις και ιδέες καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και συμβάλλει στην καινοτομία.
- Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην «recombinant innovation», δηλαδή στην ανάμειξη ιδεών που προέρχονται από διαφορετικά πεδία.
- Τα συμπεράσματα αφορούν επίσης καλλιτέχνες και επιχειρηματίες, όχι μόνο επιστήμονες, και αναδεικνύουν την αξία της επαφής με το διαφορετικό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/einai-pio-pithano-na-kataktiseis-to-nompel-me-ayto-to-aprosdokito-mystiko/10125
