Η πρόσφατη μελέτη στο Journal of Personality and Social Psychology καταλήγει ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν ηθικές αρχές τείνουν να είναι πιο ευτυχισμένοι, καθώς η προσήλωση στις αξίες αυτές συνδέεται με καλύτερη ψυχολογική ευημερία και πιο ουσιαστικές σχέσεις.
Σε διαφορετικές ομάδες συμμετεχόντων από τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η καλοσύνη και η ειλικρίνεια ενισχύουν την αίσθηση ότι η ζωή έχει νόημα.
Η ηθική στάση δεν είναι πάντα εύκολη και ενδέχεται να συνοδεύεται από άγχος. Παρ’ όλα αυτά, τα οφέλη σε βάθος χρόνου, όπως η ουσιαστικότερη επαφή με τους άλλους και η εσωτερική ισορροπία, φαίνεται να είναι σημαντικότερα.
Κατά καιρούς, πολλοί από εμάς πιθανότατα έχουμε βρεθεί μπροστά σε διλήμματα: να ακολουθήσουμε το ηθικά σωστό ή να παρακάμψουμε κάποιους κανόνες, προσπαθώντας να πετύχουμε ευτυχία και ευημερία.
Τα νέα ερευνητικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι δεν είναι απαραίτητο να επιλέξουμε ανάμεσα στα δύο, καθώς οι άνθρωποι με ηθική συμπεριφορά εμφανίζονται πιο ευτυχισμένοι.
Η πρόσφατη έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Personality and Social Psychology, συνδέει την ευτυχία με την ηθική στάση. Όσοι συμπεριφέρονται με καλοσύνη, ακολουθούν τις ηθικές αξίες και δεν εξαπατούν, δεν ψεύδονται ούτε βλάπτουν τους άλλους φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά στην ευτυχία.
Η ηθική δεν αφορά αποκλειστικά τη συνείδησή μας· σχετίζεται επίσης με θετικές πλευρές του χαρακτήρα, με τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους και με την ψυχολογική μας ευημερία.
Πώς ορίζεται επιστημονικά η ηθική συμπεριφορά;
Οι ερευνητές δεν βασίστηκαν σε μια απλή ερώτηση προς τους συμμετέχοντες για το αν πιστεύουν ότι είναι καλοί άνθρωποι, αφού πολλοί ενδέχεται να απαντούσαν καταφατικά χωρίς ιδιαίτερη σκέψη.
Αντί γι’ αυτό, ζητήθηκε από ανθρώπους του περιβάλλοντός τους —φίλους, συναδέλφους και γνωστούς— να κρίνουν κάθε συμμετέχοντα ως προς στοιχεία όπως η δικαιοσύνη, η αξιοπιστία, η ειλικρίνεια και η καλοσύνη.
Η αξιολόγηση με βάση τη φήμη προσφέρει πιο ρεαλιστική αποτύπωση της ηθικής: εξετάζει όχι την εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του, αλλά την επίδραση που ασκεί στους γύρω του με τη συμπεριφορά του.
Η σχέση ανάμεσα στην ηθική και την ευημερία
Για να συμπεριληφθούν διαφορετικά χαρακτηριστικά και καταγωγές, η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε τρεις πληθυσμούς, προσφέροντας ποικιλία στα αποτελέσματα.
Οι συμμετέχοντες ήταν φοιτητές στις ΗΠΑ, επαγγελματίες στην Κίνα, καθώς και άτομα που είχαν χαρακτηριστεί από γνωστούς τους ως οι πιο ή οι λιγότερο ηθικοί άνθρωποι που γνώριζαν προσωπικά.
Σε καθεμία από τις ομάδες, τα άτομα που αξιολογήθηκαν ως πιο ηθικά δήλωσαν υψηλότερη ευημερία και μεγαλύτερη αίσθηση νοήματος στη ζωή.
Η ηθική συμπεριφορά φαίνεται να έχει σημασία για την καθημερινή διάθεση, είτε πρόκειται για έναν αριστούχο φοιτητή νοσηλευτικής είτε για έναν μηχανικό που βρίσκεται στη μέση της επαγγελματικής του πορείας.
Το εύρημα παρέμεινε ίδιο ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο, τη θρησκεία ή το πόσο συμπαθής ήταν κάποιος. Παράλληλα, τόσο η καλοσύνη —με τη μορφή της συμπόνιας και του σεβασμού προς τους άλλους— όσο και η ειλικρίνεια ή η αφοσίωση συνδέθηκαν με την ευτυχία.
Οι προκλήσεις της ηθικής στάσης
Πώς γίνεται, όμως, η απόφαση να αντισταθεί κάποιος στον πειρασμό της εξαπάτησης, ενώ επιδιώκει έναν στόχο, να συνδέεται με μεγαλύτερη ευτυχία σε βάθος χρόνου;
Η ειλικρίνεια και η δικαιοσύνη βοηθούν τους ηθικούς ανθρώπους να οικοδομούν πιο σταθερές σχέσεις. Η συμπεριφορά τους δημιουργεί στους άλλους αίσθημα ασφάλειας και την επιθυμία για στενότερο δεσμό.
Η επαφή με τους άλλους αποτελεί, με τη σειρά της, έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανθρώπινη ευτυχία.
Όταν οι πράξεις μας συμβαδίζουν με τις αξίες μας, ενδυναμώνεται η ταυτότητά μας. Η αίσθηση ότι είμαστε συνεπείς με τον εαυτό μας, τις πεποιθήσεις και τις ιδέες μας ενδέχεται να ενισχύει την εσωτερική αρμονία και, κατ’ επέκταση, τη μακροπρόθεσμη ψυχική υγεία.
Η ηθική συμπεριφορά δεν είναι αναγκαστικά εύκολη ή ευχάριστη. Συχνά, οι άνθρωποι που την ακολουθούν είναι πιο ευαίσθητοι απέναντι στην αδικία και μπορεί να βιώνουν έντονο ηθικό άγχος ή να έρχονται αντιμέτωποι με αντιδράσεις, επειδή υποστηρίζουν το σωστό.
Τα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι τα οφέλη υπερτερούν των δυσκολιών και είναι ουσιαστικά: περιλαμβάνουν πιο στενές σχέσεις, πιο ξεκάθαρο σκοπό στη ζωή και μεγαλύτερη αίσθηση ακεραιότητας.
Συνοπτική εικόνα
- Η πρόσφατη έρευνα αποδεικνύει πως όσοι είναι ηθικοί άνθρωποι είναι πιο ευτυχισμένοι, καθώς η τήρηση των ηθικών αξιών ενισχύει την ψυχολογική ευημερία.
- Στη μελέτη συμμετείχαν διαφορετικοί πληθυσμοί από τις ΗΠΑ και την Κίνα, ενώ αναδείχθηκε ο ρόλος της ειλικρίνειας και της καλοσύνης στο να βρίσκει κανείς νόημα στη ζωή.
- Πιο σταθερές κοινωνικές σχέσεις χαρακτηρίζουν τους ηθικούς ανθρώπους και ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας και δεσμού με τους άλλους.
- Η ηθική στάση δεν είναι πάντα εύκολη, ωστόσο τα μακροπρόθεσμα οφέλη της, μεταξύ των οποίων η εσωτερική αρμονία, ξεπερνούν τις δυσκολίες.
- Σύμφωνα με την έρευνα, η ηθική συμπεριφορά συμβάλλει στην ευτυχία ανεξάρτητα από τη θρησκεία, το φύλο ή την ηλικία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/eyimeria-kali-kardia-eytychismeni-zoi/11399
