Ο ΣΦΕΕ προειδοποιεί με ψήφισμά του ότι οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, υπό το βάρος της υποχρηματοδότησης και των υψηλών υποχρεωτικών επιστροφών (clawback). Την περίοδο 2020-2023, στην Ελλάδα κυκλοφόρησε μόλις ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσαν να έχουν διατεθεί, ενώ η κρατική χρηματοδότηση υπολείπεται των επιστροφών, απειλώντας τη βιωσιμότητα πολλών εταιρειών.
Άμεσες μεταρρυθμίσεις για τον επαναπροσδιορισμό της δημόσιας χρηματοδότησης και τη θέσπιση πλαφόν στο clawback ζητά ο ΣΦΕΕ. Η φαρμακοβιομηχανία έχει σημαντική συμβολή στην εθνική οικονομία και, όπως επισημαίνεται, χρειάζεται στρατηγικές που θα στηρίξουν την ανάπτυξή της.
Η Υγεία και το φάρμακο πρέπει να βρεθούν στις προτεραιότητες της Πολιτείας, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.
Με το ψήφισμά του, ο ΣΦΕΕ ζητά ακόμη να επανακαθοριστεί η δημόσια χρηματοδότηση για το φάρμακο, να μπει ανώτατο όριο στο clawback και να ενισχυθεί η συνεισφορά της φαρμακοβιομηχανίας στην Εθνική οικονομία.
Ακολουθεί αναλυτικά το κείμενο του ψηφίσματος του ΣΦΕΕ:
Η μακρόχρονη οικονομική κρίση και τα μνημόνια είχαν ως συνέπεια την ανεπαρκή χρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης. Παράλληλα, καθυστέρησαν η εφαρμογή και η αποτελεσματικότητα καίριων διαρθρωτικών παρεμβάσεων: τα κλειδωμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα, ο ψηφιακός φάκελος του ασθενούς, τα μητρώα ασθενών, η διεύρυνση της χρήσης γενοσήμων, καθώς και τα νέα μοντέλα αξιολόγησης και αποζημίωσης των καινούργιων θεραπειών. Οι παράγοντες αυτοί αύξησαν τις υποχρεωτικές επιστροφές των φαρμακευτικών επιχειρήσεων και δυσχέραναν την κυκλοφορία νέων φαρμάκων στη χώρα μας.
Σύμφωνα με τις νεότερες μελέτες της IQVIA, από τα νέα καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσαν να διατεθούν στην Ελλάδα, τελικά κυκλοφόρησε στη χώρα μας μόνο ένα στα πέντε την περίοδο 2020-2023.
Οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν πλέον φτάσει στα όριά τους. Το πρόβλημα επιδεινώθηκε από το 2022, με αποτέλεσμα να καταγράφεται ένα μοναδικό φαινόμενο σε παγκόσμιο επίπεδο: η κρατική χρηματοδότηση να είναι χαμηλότερη από τις υποχρεωτικές επιστροφές της φαρμακοβιομηχανίας. Στην πράξη, το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της φαρμακευτικής περίθαλψης στην Ελλάδα καλύπτεται από τις εταιρείες που προμηθεύουν την αγορά με φάρμακα.
Τον Μάρτιο του 2025, μόλις πρόσφατα λάβαμε τα σημειώματα για τις χρεώσεις clawback του 2023, στα οποία υπάρχουν μάλιστα σοβαρά σφάλματα, ενώ για το 2024 δεν έχει φτάσει ακόμη κανένα σημείωμα. Μας προβληματίζουν έντονα και μας προκαλούν ανησυχία η έλλειψη διαφάνειας και σταθερότητας, αλλά και η διαρκής αύξηση των υποχρεωτικών επιστροφών, ιδίως για τα φάρμακα νοσοκομειακής χρήσης. Για ορισμένες εταιρείες τίθεται πλέον ζήτημα συνολικής βιωσιμότητας.
Με την υπερβολική υπερφορολόγηση να ανακόπτει την ανάπτυξη, η καινοτομία τιμωρείται σε έναν κλάδο που προσφέρει σημαντικά στο σύστημα υγείας, στην οικονομία, στην έρευνα, στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία.
Τα τελευταία χρόνια ο φαρμακευτικός κλάδος έχει δείξει σημαντική προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα. Η συμβολή του στην εθνική οικονομία είναι σημαντική, καθώς στηρίζει 120.000 θέσεις εργασίας και αντιστοιχεί στο 3,2% του ΑΕΠ.
Για να αξιοποιηθεί στο σύνολό της αυτή η δυναμική, χρειάζονται στρατηγικές ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της φαρμακοβιομηχανίας. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από άμεσες μεταρρυθμίσεις, όπως οι εξής:
- Σταδιακή αναθεώρηση της δημόσιας χρηματοδότησης για το φάρμακο, παράλληλα με καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων μέσω ψηφιακών εργαλείων και ελέγχων.
- Καθιέρωση ανώτατου ορίου (cap) στις υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και αντιμετώπιση των υπέρογκων ποσών με κοινή ευθύνη της Πολιτείας και της φαρμακοβιομηχανίας.
- Μεγαλύτερη συμβολή της φαρμακοβιομηχανίας στην Εθνική οικονομία, με πρόσθετα κίνητρα για επενδύσεις στην παραγωγή, στην έρευνα και στην ανάπτυξη, καθώς και περισσότερες συμπράξεις ανάμεσα σε ελληνικές και διεθνείς επιχειρήσεις και Πανεπιστημιακά Ιδρύματα.
Η συνεργασία μας με την Κυβέρνηση χρειάζεται να οδηγήσει σε πιο απτά αποτελέσματα και να ενδυναμωθεί περαιτέρω. Ο Υπουργός Υγείας έχει ήδη λάβει υπόψη αρκετά από τα ζητήματα που θέσαμε και προχωρά στην εφαρμογή μιας δέσμης μέτρων, των οποίων περιμένουμε να αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα. Η σημερινή Κυβέρνηση αύξησε τη χρηματοδότηση για το φάρμακο περισσότερο από κάθε προηγούμενη, ωστόσο εξακολουθεί να καλύπτει λιγότερο από το μισό του μεγάλου χρηματοδοτικού κενού που δημιουργήθηκε παλαιότερα. Αυτός παραμένει ο κύριος λόγος για τον οποίο δεν κυκλοφορούν αρκετά νέα φάρμακα στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, δεν έχουν γίνει αρκετά για να βελτιωθεί η αποδοτικότητα των διαθέσιμων πόρων —μέσω μέτρων ελέγχου, αξιολόγησης δεδομένων και επιβολής συνεπειών στους παραβάτες, μεταξύ άλλων— και οι εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα πρέπει να επιταχυνθούν.
Είναι επείγον να προχωρήσουν βιώσιμες λύσεις, οι οποίες θα καλύπτουν τις ανάγκες της κοινωνίας, των ασθενών και της οικονομίας. Η Πολιτεία πρέπει να αναδείξει την Υγεία και το φάρμακο σε προτεραιότητα με συγκεκριμένες πράξεις, όχι μόνο με λόγια. Ας θυμόμαστε, άλλωστε, πως η καλύτερη Υγεία συμβάλλει σε καλύτερη Οικονομία»
Σύνοψη
- Ο ΣΦΕΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις φαρμακευτικές εταιρείες, οι οποίες έχουν φτάσει στα όριά τους εξαιτίας των υψηλών υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) και της ανεπαρκούς χρηματοδότησης.
- Από το 2020 έως το 2023 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα μόλις ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσαν να διατεθούν στην αγορά.
- Οι υποχρεωτικές επιστροφές ξεπερνούν την κρατική χρηματοδότηση για τα φάρμακα, απειλώντας τη βιωσιμότητα πολλών φαρμακευτικών επιχειρήσεων.
- Για τον επαναπροσδιορισμό της δημόσιας χρηματοδότησης και τη θέσπιση ανώτατου ορίου στο clawback, ο ΣΦΕΕ ζητά μεταρρυθμίσεις.
- Με 120.000 θέσεις εργασίας και επίδραση στο 3,2% του ΑΕΠ, η φαρμακοβιομηχανία έχει ουσιαστικό ρόλο στην εθνική οικονομία.
- Η Πολιτεία καλείται να θέσει σε πρώτη προτεραιότητα την Υγεία και το φάρμακο, προχωρώντας σε πρακτικές παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/psifisma-toy-sfee-asfyktioyn-oi-farmakeytikes-epeigei-plafon-sto-clawback/1238
