Το άρθρο εξετάζει γιατί δημιουργείται η αίσθηση ότι οι διακοπές τελειώνουν προτού καν αρχίσουν. Σε έρευνες, οι μισοί συμμετέχοντες είπαν ότι, όσο περίμεναν ένα ταξίδι, τους φαινόταν πως θα διαρκούσε ελάχιστα.
Η προσμονή και η ευχαρίστηση σχετίζονται με αυτή την αντίληψη, η οποία ενδέχεται να επηρεάζει τον σχεδιασμό των διακοπών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η προσοχή στην πραγματική διάρκεια των γεγονότων, αντί στην υποκειμενική αίσθηση του χρόνου, μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη απόλαυση των εμπειριών.
Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες σε μελέτες ανέφεραν ότι πίστευαν πως το ταξίδι του σαββατοκύριακου που πλησίαζε θα τελείωνε σχεδόν μόλις άρχιζε. Αυτή η προ της αναχώρησης αίσθηση μπορεί να έχει αλυσιδωτές συνέπειες και να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε τα ταξίδια. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να αποφύγει να προσθέσει δραστηριότητες στο πρόγραμμά του ή να πληρώσει περισσότερα για ένα ακριβό δείπνο, θέλοντας να αξιοποιήσει όσο γίνεται τον χρόνο που θεωρεί ότι έχει στη διάθεσή του.
Τι εξηγεί αυτή την τάση και υπάρχει τρόπος να την αποτρέψουμε;
Πώς αντιλαμβάνεται τον χρόνο ο νους
Όταν προσμένουμε με ανυπομονησία κάτι, θέλουμε να συμβεί σύντομα και να κρατήσει όσο περισσότερο γίνεται. Ωστόσο, η λαχτάρα για μια ευχάριστη εμπειρία, όπως οι διακοπές, μοιάζει να κάνει τη διάρκειά της να φαίνεται μικρότερη.
Είναι διαδεδομένη η άποψη ότι ο χρόνος κυλά γρήγορα όταν περνάμε καλά. Έρευνες έχουν διαπιστώσει πως, όταν ο χρόνος μοιάζει να περνά γρήγορα, οι άνθρωποι κρίνουν ότι η δραστηριότητα ήταν ευχάριστη και ενδιαφέρουσα.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι ίσως εφαρμόζουμε υπερβολικά αυτή την παραδοχή για τη σύνδεση χρόνου και διασκέδασης, όταν εκτιμούμε τη διάρκεια γεγονότων που δεν έχουν συμβεί ακόμη. Έτσι, θεωρούμε αυθόρμητα ότι οι ευχάριστες περιστάσεις, όπως οι διακοπές, θα περάσουν πολύ γρήγορα.
Παράλληλα, όταν λαχταράμε ένα γεγονός, ο χρόνος που απομένει μέχρι να συμβεί μπορεί να μοιάζει αργός.
Στην αντίληψή μας, η έναρξη ενός γεγονότος μοιάζει να απομακρύνεται, ενώ το τέλος του να πλησιάζει. Αυτός ο συνδυασμός οδήγησε συμμετέχοντες σε έρευνες να παραδεχτούν πως ό,τι περιμένουν με λαχτάρα τούς φαίνεται ότι έχει σχεδόν μηδενική διάρκεια.
Πώς συνδέονται οι σκέψεις, ο χρόνος, η διασκέδαση και οι διακοπές
Σε μία έρευνα, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν διαδοχικά δύο βίντεο, διάρκειας πέντε λεπτών το καθένα. Οι ερευνητές παρουσίασαν το δεύτερο ως αστείο ή ως βαρετό και κατόπιν ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να εκτιμήσουν πόσο θα τους φαινόταν ότι διαρκεί το καθένα. Τα ευρήματα έδειξαν ότι προέβλεπαν πως το αστείο βίντεο θα έμοιαζε συντομότερο και χρονικά πιο μακρινό από το βαρετό.
Οι δύο αυτές εκτιμήσεις για ένα γεγονός —ότι μοιάζει συγχρόνως πιο μακρινό και ότι αναμένεται να διαρκέσει λιγότερο— μπορεί σχεδόν να μηδενίσουν την αίσθηση της διάρκειάς του στο μυαλό μας.
Με ποιον τρόπο μπορούμε να υπερβούμε αυτή τη μεροληπτική αντίληψη;
Στρέφοντας την προσοχή μας στην αντικειμενική διάρκεια.
Μπορεί να φαίνεται απλό και αυτονόητο, όμως συχνά κρίνουμε με βάση τα υποκειμενικά μας συναισθήματα και όχι με αντικειμενικές μετρήσεις χρόνου, τόσο το πόσο θα μας φανεί ότι διαρκεί μια περίοδος όσο και τον καλύτερο τρόπο αξιοποίησής της.
Όταν περιμένετε με μεγάλη ανυπομονησία κάτι, είτε πρόκειται για μια εκδήλωση είτε για τις διακοπές σας, οι επιστήμονες προτείνουν να έχετε κατά νου πόσες μέρες ακριβώς θα διαρκέσει. Με αυτόν τον τρόπο, λένε, μπορείτε να χαρείτε περισσότερο την εμπειρία και να αξιοποιήσετε καλύτερα τον διαθέσιμο χρόνο.
Συνοπτικά
- Στις έρευνες, οι μισοί συμμετέχοντες νιώθουν ότι οι διακοπές τελειώνουν προτού αρχίσουν, κάτι που επηρεάζει την προσμονή και την ευχαρίστησή τους.
- Η ανυπομονησία για τις διακοπές μπορεί να κάνει τη διάρκειά τους να φαίνεται μικρότερη, αλλοιώνοντας την εκτίμηση του χρόνου.
- Οι άνθρωποι συχνά περιμένουν ότι οι ευχάριστες εμπειρίες, όπως οι διακοπές, θα περάσουν γρήγορα, και αυτό μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό των ταξιδιών τους.
- Οι έρευνες δείχνουν ότι η εκτίμηση της διάρκειας των γεγονότων στηρίζεται σε υποκειμενικά συναισθήματα και όχι σε αντικειμενικές μετρήσεις του χρόνου.
- Οι επιστήμονες συστήνουν να λαμβάνουμε υπόψη την πραγματική διάρκεια των διακοπών, ώστε να απολαμβάνουμε περισσότερο την εμπειρία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/giati-oi-diakopes-exafanizontai-prin-kan-tis-apolaysoyme/12783
