Στην Ελλάδα, η χρήση καπνού και αλκοόλ συνιστά σοβαρή πρόκληση, σύμφωνα με τον δρ Ζόαο Μπρέντα: το 30% των ενηλίκων καπνίζει καθημερινά, ενώ τα ποσοστά στους ανήλικους αυξάνονται. Οι συνήθειες αυτές σχετίζονται με σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, μεταξύ των οποίων είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Με προγράμματα που αποσκοπούν στην αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και στην προαγωγή της ψυχικής υγείας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στηρίζει την Ελλάδα. Παράλληλα, εισηγείται τη θέσπιση αυστηρότερων πολιτικών για την κατανάλωση αλκοόλ και την ένταξή τους στις κοινοτικές δομές. Ο δρ Μπρέντα υπογράμμισε ότι η πρόληψη και η σύμπραξη με την ελληνική κυβέρνηση είναι καθοριστικές για την υγεία του πληθυσμού.
Στο υπόμνημα που κατέθεσε στη Βουλή, κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου για την προστασία των ανηλίκων από τα προϊόντα καπνού και αλκοόλ, ο δρ Ζόαο Μπρέντα επισήμανε πως η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σοβαρές προκλήσεις γύρω από τη χρήση τους. Περίπου το 30% των ενηλίκων καπνίζει κάθε μέρα, ποσοστό ανάμεσα στα υψηλότερα στην Ευρώπη, ενώ στους ανήλικους τα ποσοστά αυξάνονται δραματικά. Όπως ανέφερε, η επιβλαβής κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση καπνού, ιδίως η υψηλή κατανάλωση από νέους, εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Παράγοντες κινδύνου που μπορούν να προληφθούν
Εστιάζοντας στις συνέπειες για την υγεία και στο κοινωνικό κόστος, ανέφερε πως το κάπνισμα και το αλκοόλ συγκαταλέγονται στους σημαντικούς, αλλά αποτρέψιμους παράγοντες κινδύνου για μη μεταδοτικά νοσήματα (NCDs), όπως τα καρδιαγγειακά, ο καρκίνος και οι παθήσεις του ήπατος. Στην Ελλάδα, πάνω από το 85% των θανάτων οφείλεται σε NCDs, γεγονός που καθιστά επείγουσα την ανάγκη για αποτελεσματική πρόληψη. Επιπλέον, η χρήση ουσιών σχετίζεται άμεσα με δυσκολίες ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και οι εξαρτήσεις, επιβαρύνοντας τόσο τα άτομα όσο και το σύστημα υγείας.
Παρουσιάζοντας το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Εργασίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (EPW2), ο δρ Μπρέντα σημείωσε ότι «δεσμευόμαστε να στηρίξουμε τις χώρες στην αντιμετώπιση των βασικών αιτίων κακής υγείας – συμπεριλαμβανομένης της χρήσης καπνού και αλκοόλ: Το EPW2 προωθεί ανθρωποκεντρικές υπηρεσίες, προληπτικές παρεμβάσεις ως προτεραιότητα και τη σύνδεση της σωματικής και ψυχικής υγείας, ενώ η Συμφωνία Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού (FCTC), την οποία η Ελλάδα έχει επικυρώσει από το 2005, «αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας στρατηγικής για τον περιορισμό των βλαβών από το κάπνισμα».
Η υποστήριξη και οι πρωτοβουλίες του ΠΟΥ στην Ελλάδα
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην παρουσία και στις δράσεις του ΠΟΥ στη χώρα. Όπως είπε, το Γραφείο του ΠΟΥ στην Αθήνα έχει την τιμή να προσφέρει τεχνική υποστήριξη στην Ελλάδα μέσω σειράς παρεμβάσεων:
- Νέο πρόγραμμα με στόχο την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η οποία αποτελεί βασική πύλη για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την υποστήριξη στην κοινότητα.
- Πρόγραμμα για την ποιότητα της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων, που εστιάζει στην έγκαιρη παρέμβαση, στην πρόληψη συμπεριφορών υψηλού κινδύνου και σε δράσεις στο σχολικό περιβάλλον και την κοινότητα.
Μιλώντας για τη συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, δήλωσε ότι «είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες για την εξαιρετική συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και την Ελληνική Κυβέρνηση. Εκτιμούμε ιδιαιτέρως την ηγεσία του Υπουργού Υγείας κ. ‘Αδωνι Γεωργιάδη και του Υφυπουργού Ψυχικής Υγείας κ. Δημήτρη Βαρτζόπουλου, οι οποίοι έχουν αποδείξει έμπρακτα τη δέσμευσή τους στην ενίσχυση της πρόληψης και τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας του πληθυσμού».
Οι προτεραιότητες για τα επόμενα βήματα
Για όσα πρέπει να ακολουθήσουν, ανέφερε:
- Εκφράζουμε τα συγχαρητήριά μας στην Ελλάδα για τη σημαντική πρόοδο που έχει πετύχει, όπως αποτυπώνεται και στις ρυθμίσεις που εξετάζει σήμερα η παρούσα Επιτροπή.
- Ιδιαίτερης σημασίας είναι ακόμη η ευκαιρία που δημιουργείται, μέσα από τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία για την ψυχική υγεία, να αναδιοργανωθούν και να ενισχυθούν οι υπηρεσίες εξαρτήσεων στη χώρα.
- Η ένταξη των υπηρεσιών εξαρτήσεων σε ένα ευρύτερο μοντέλο φροντίδας, με κοινοτικό και ψυχοκοινωνικό προσανατολισμό, είναι αναγκαία και επίκαιρη. Ο ΠΟΥ δηλώνει έτοιμος να παράσχει τεχνική υποστήριξη στην Κυβέρνηση, ώστε οι μεταρρυθμίσεις να αποδώσουν, να είναι δίκαιες και να διατηρηθούν στον χρόνο.
Παράλληλα, πρόσθεσε ότι χρειάζεται να προχωρήσουν και άλλα βήματα, όπως:
- Να εφαρμοστεί πλήρως η Σύμβαση-Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνού.
- Να θεσπιστούν πιο αποτελεσματικές πολιτικές για το αλκοόλ, με μέτρα σχετικά με τις τιμές, τη ρύθμιση και την ενημέρωση του κοινού.
- Οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων να ενταχθούν στην πρωτοβάθμια φροντίδα και στις κοινοτικές δομές. Όπως πρόσθεσε, έχει καθοριστική σημασία τα παιδιά και οι νέοι να μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα που τα προφυλάσσουν από τον εθισμό, ενισχύουν την ψυχική ευεξία και ενθαρρύνουν υγιείς επιλογές.
Ολοκληρώνοντας, τόνισε πως η αντιμετώπιση της χρήσης καπνού και αλκοόλ υπερβαίνει μια απλή προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία και αποτελεί βάση για ένα ισχυρότερο, δικαιότερο και πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας. «Ο ΠΟΥ παραμένει σταθερά αφοσιωμένος στη στενή συνεργασία με την Ελληνική Πολιτεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να μετατρέψουμε το όραμα του EPW2 σε χειροπιαστά, διαρκή αποτελέσματα για τον πληθυσμό της Ελλάδας»
Σύνοψη
- Η χρήση καπνού και αλκοόλ συνιστά σημαντική πρόκληση για την Ελλάδα: καθημερινά καπνίζει το 30% των ενηλίκων, ενώ τα ποσοστά στους ανηλίκους αυξάνονται.
- Μέσω προγραμμάτων που στηρίζουν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και την ψυχική υγεία, ο ΠΟΥ συνδράμει την Ελλάδα και εισηγείται αυστηρότερες πολιτικές για την κατανάλωση αλκοόλ.
- Το κάπνισμα και το αλκοόλ αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για μη μεταδοτικά νοσήματα, οι οποίοι μπορούν να προληφθούν. Τα νοσήματα αυτά ευθύνονται για το 85% των θανάτων στην Ελλάδα.
- Σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, ο ΠΟΥ εργάζεται για την αναδιοργάνωση και την ενίσχυση των υπηρεσιών εξαρτήσεων, με έμφαση στην πρόληψη και την ψυχική υγεία.
- Στα βασικά επόμενα βήματα συγκαταλέγονται η πλήρης εφαρμογή της Σύμβασης για τον Έλεγχο του Καπνού και η θέσπιση ισχυρότερων πολιτικών για το αλκοόλ.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/poy-eyropis-axiosimeiotes-oi-ellinikes-draseis-kata-tis-katachrisis-kapnoy-kai-alkool/12998
