Η νέα μελέτη αμφισβητεί την άποψη ότι η φλεγμονή σχετίζεται μόνο με τη γήρανση και εξετάζει τον μεγαλύτερο ρόλο που ενδέχεται να έχουν το περιβάλλον και οι συνήθειες ζωής στη φλεγμονώδη απόκριση.
Συγκρίνοντας πληθυσμούς από βιομηχανοποιημένες και μη περιοχές, μεταξύ άλλων στην Ιταλία και τη Βολιβία, η μελέτη εντοπίζει διαφορετικούς δείκτες φλεγμονής σε ανθρώπους που ζουν σε απομονωμένα περιβάλλοντα. Οι διαφορές φαίνεται να σχετίζονται κυρίως με λοιμώξεις και όχι με χρόνιες ασθένειες.
Τα αποτελέσματα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι βιομηχανοποιημένες συνθήκες διαβίωσης να συμβάλλουν στην ανάπτυξη φλεγμονών, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για περισσότερη έρευνα ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.
Η φλεγμονή αντιμετωπιζόταν επί χρόνια από τους επιστήμονες ως φυσιολογικό μέρος της γήρανσης του οργανισμού. Νεότερα στοιχεία, ωστόσο, αμφισβητούν αυτή την εξήγηση. Πρόσφατη έρευνα υποστηρίζει ότι το περιβάλλον ίσως επηρεάζει τη φλεγμονή περισσότερο από την ηλικία.
Τι είναι η φλεγμονή;
Ως φυσική λειτουργία του ανοσοποιητικού, η φλεγμονή βοηθά στην προστασία του σώματος από τραυματισμούς και λοιμώξεις. Για πολλά χρόνια, η επιστημονική άποψη ήταν ότι η ήπια, χρόνια φλεγμονή αποτελεί χαρακτηριστικό της προχωρημένης ηλικίας. Ο όρος «inflammaging» περιγράφει αυτή την ιδέα και σχηματίζεται από τις αγγλικές λέξεις inflammation (φλεγμονή) και aging (γήρανση).
Φλεγμονή και περιβάλλον: τα ευρήματα της έρευνας
Νεότερη έρευνα εξετάζει αν η φλεγμονή συνδέεται περισσότερο με τη γήρανση ή με τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον. Η νέα ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από μικρό ιθαγενή πληθυσμό στον Αμαζόνιο της Βολιβίας και αμφισβητεί ορισμένες βασικές παραδοχές για τη βιολογική διαδικασία της γήρανσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι άνθρωποι σε δύο μη βιομηχανοποιημένες περιοχές παρουσίαζαν σε όλη τη ζωή τους διαφορετική μορφή φλεγμονής από εκείνη που παρατηρήθηκε σε πιο αστικοποιημένους πληθυσμούς. Η διαφορά αποδόθηκε πιθανώς σε λοιμώξεις από βακτήρια, ιούς και παράσιτα, αντί σε παράγοντες που συνδέονται με χρόνιες παθήσεις. Επιπλέον, οι δείκτες φλεγμονής δεν έδειχναν να αυξάνονται με την ηλικία.
Για να συγκρίνουν ενδείξεις φλεγμονής, οι επιστήμονες εξέτασαν δείγματα αίματος από τέσσερις πληθυσμούς στην Ιταλία, τη Σιγκαπούρη, τη Βολιβία και τη Μαλαισία. Η ερευνητική ομάδα σημειώνει ότι, αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες, θα μπορούσαν να δείξουν πως η διατροφή, οι συνήθειες ζωής και το περιβάλλον επηρεάζουν τη φλεγμονή περισσότερο από την ίδια τη γήρανση.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το inflammaging μπορεί να μην αποτελεί άμεση συνέπεια της γήρανσης, αλλά αντίδραση στις συνθήκες που χαρακτηρίζουν τις βιομηχανοποιημένες κοινωνίες.
Οι δείκτες φλεγμονής αλλάζουν από περιοχή σε περιοχή
Στη μελέτη αναλύθηκαν δείγματα αίματος περίπου 2.800 ενηλίκων, ηλικίας 18 έως 95 ετών. Πρωτεΐνες που συνδέονται με το inflammaging εντοπίστηκαν στους συμμετέχοντες από τη βιομηχανοποιημένη περιοχή της Ιταλίας και τη Σιγκαπούρη.
Στους Τσιμάνε της Βολιβίας και τους Οράνγκ Ασλί της Μαλαισίας, αντίθετα, καταγράφηκαν άλλοι δείκτες φλεγμονής, οι οποίοι είναι πιθανότερο να σχετίζονται με λοιμώξεις παρά με χρόνιες ασθένειες.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν εντυπωσιακή την ομοιότητα των δεικτών φλεγμονής στις βιομηχανοποιημένες περιοχές, σε αντίθεση με τη μεγάλη διαφοροποίηση στις άλλες δύο. Όπως επισημαίνουν, αυτό υποδηλώνει ότι τα ανοσοκύτταρα ενεργοποιούνται με θεμελιωδώς διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με το περιβάλλον.
Πώς συνδέεται ο αστικός τρόπος ζωής με τη φλεγμονή
Κατά τους επιστήμονες, είναι αναμενόμενο οι τρόποι ζωής με λιγότερη έκθεση σε ρύπους να συνδέονται με χαμηλότερα ποσοστά χρόνιων παθήσεων. Αυτό, όμως, ούτε αποδεικνύει ούτε αποκλείει ότι η φλεγμονή προκαλεί χρόνιες ασθένειες. Σε κάθε περίπτωση, απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο ποικίλες μελέτες, οι οποίες θα παρακολουθούν τους ανθρώπους σε βάθος χρόνου, για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.
Παρότι οι δύο ιθαγενείς πληθυσμοί είχαν λιγότερες χρόνιες ασθένειες, το προσδόκιμο ζωής τους έτεινε να είναι μικρότερο. Αυτό ίσως σημαίνει ότι δεν ζούσαν αρκετά ώστε να εμφανίσουν inflammaging. Η μελέτη αναφέρει ότι οι κάτοικοι μη βιομηχανοποιημένων περιοχών έρχονται από μικρή ηλικία σε επαφή με μικρόβια μέσω του νερού, της τροφής, του εδάφους και των ζώων, γεγονός που ενισχύει την ανοσολογική τους απόκριση αργότερα.
Στον αντίποδα, όσοι ζουν σε βιομηχανοποιημένα περιβάλλοντα έρχονται αντιμέτωποι με πολλούς ρύπους και τοξίνες, οι οποίοι έχουν αποδεδειγμένες προ-φλεγμονώδεις επιδράσεις. Ρόλο έχουν επίσης η διατροφή και ο τρόπος ζωής.
Συνοπτικά
- Η νέα έρευνα θέτει υπό αμφισβήτηση την καθιερωμένη άποψη πως η φλεγμονή συνδέεται κατά κύριο λόγο με τη γήρανση, επισημαίνοντας τη μεγαλύτερη επίδραση του περιβάλλοντος και του τρόπου ζωής.
- Συγκρίνοντας πληθυσμούς σε βιομηχανοποιημένες και μη περιοχές, μεταξύ άλλων στην Ιταλία και τη Βολιβία, η μελέτη εντοπίζει διαφορετικούς δείκτες φλεγμονής, με βασικό παράγοντα τις λοιμώξεις.
- Σε απομονωμένες περιοχές καταγράφονται χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής που συνδέεται με χρόνιες ασθένειες απ’ ό,τι στις βιομηχανοποιημένες.
- Τα αποτελέσματα αφήνουν να εννοηθεί ότι η φλεγμονή ενδέχεται να αποτελεί απόκριση στις συνθήκες της βιομηχανοποιημένης ζωής και όχι άμεση συνέπεια της γήρανσης.
- Χρειάζεται επειγόντως περαιτέρω έρευνα, ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να αποσαφηνιστεί πώς ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον επηρεάζουν τη φλεγμονώδη απόκριση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/flegmoni-pos-mas-epireazei-to-perivallon/14753
