Νέα έκθεση ειδικών που συμβουλεύουν τη βρετανική κυβέρνηση διαπιστώνει ότι τα φυτικά γάλατα δεν προσφέρουν τα ίδια διατροφικά οφέλη με το αγελαδινό. Συχνά δεν περιέχουν βασικά θρεπτικά συστατικά ή έχουν πρόσθετη ζάχαρη.
Προβληματισμός υπάρχει ειδικά για την κατανάλωσή τους από παιδιά 1 έως 5 ετών, καθώς ενδέχεται να μην καλύπτονται οι ανάγκες τους σε μικροσυστατικά.
Οι ειδικοί εισηγούνται να επιλέγεται αγελαδινό γάλα για τα μικρά παιδιά. Για μεγαλύτερες ηλικίες, ως εναλλακτική μπορούν να χρησιμοποιούνται εμπλουτισμένα φυτικά ροφήματα χωρίς ζάχαρη.
Ειδικοί στη διατροφή που συνεργάζονται με τη βρετανική κυβέρνηση επισημαίνουν ότι τα γάλατα φυτικής προέλευσης δεν έχουν την ίδια θρεπτική αξία με το αγελαδινό: σε ορισμένα απουσιάζουν θρεπτικά στοιχεία, ενώ άλλα περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη.
Η έκθεση που δημοσιοποίησαν καταγράφει πως αυτά τα ροφήματα μπορεί να έχουν οφέλη για την υγεία, αλλά συνοδεύονται και από μειονεκτήματα. Ιδιαίτερη επιφύλαξη αφορά το κατά πόσο είναι κατάλληλα για παιδιά κάτω των 5 ετών.
Για παιδιά 1 έως 5 ετών, η κατανάλωση φυτικών γαλάτων ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα «ανεπαρκή πρόσληψη ορισμένων μικροσυστατικών», αναφέρουν οι επιστήμονες.
Παράλληλα, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες η κατανάλωσή τους μπορεί να αυξήσει την ποσότητα ζάχαρης στη διατροφή.
Τη σύνταξη της έκθεσης ανέλαβαν η Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή Διατροφής (SACN) και η Επιτροπή Τοξικότητας Χημικών σε Τρόφιμα, Καταναλωτικά Προϊόντα & Περιβάλλον (COT). Στο κείμενο καταγράφονται τα πιθανά οφέλη και οι κίνδυνοι τόσο του αγελαδινού γάλακτος όσο και των υποκατάστατών του.
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
Τα φυτικά γάλατα παρασκευάζονται από σπόρους, καρπούς και δημητριακά, σημειώνουν οι επιστήμονες. Η χρήση και η διάθεσή τους έχουν διευρυνθεί σημαντικά, με το 10% του πληθυσμού να δηλώνει ότι τα καταναλώνει. Συχνότερα επιλέγονται τα ροφήματα βρώμης, σόγιας και αμυγδάλου.
Σε γενικές γραμμές, τα ροφήματα αυτά περιέχουν λιγότερες θερμίδες και κορεσμένα λιπαρά σε σύγκριση με το αγελαδινό γάλα, κάτι που μπορεί να έχει οφέλη για την υγεία. Παράλληλα ενισχύουν την πρόσληψη φυτικών ινών και βιταμίνης D. Ωστόσο, η παραγωγή πολλών προϊόντων περιλαμβάνει προσθήκη ζάχαρης, ενώ δεν είναι όλα εμπλουτισμένα.
Ο εμπλουτισμός μπορεί να αφορά ένα μόνο συστατικό, όπως το ασβέστιο, ή περισσότερα, για παράδειγμα ασβέστιο και βιταμίνες Β2, Β12 και D. Παρ’ όλα αυτά, πολύ λίγα προϊόντα περιέχουν βιταμίνη Α.
Οι ειδικοί προσθέτουν ότι, ανεξάρτητα από τα παραπάνω, τα περισσότερα φυτικά γάλατα κατατάσσονται στα «υπερεπεξεργασμένα» προϊόντα.
Το αγελαδινό γάλα, αντίθετα, παρέχει σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, άλλων ιχνοστοιχείων και βιταμίνης Α. Στις ηλικίες 1-5 ετών συμβάλλει ουσιαστικά στην πρόσληψη ενέργειας (θερμίδων), πρωτεϊνών και κορεσμένων λιπαρών. Επομένως, αν αντικατασταθεί σε αυτή την ηλικιακή ομάδα από φυτικό ρόφημα, χρειάζεται να αναπληρωθούν τα θρεπτικά συστατικά του.
Το αν το αγελαδινό γάλα είναι πλήρες, ημιαποβουτυρωμένο ή άπαχο καθορίζει την περιεκτικότητά του σε ενέργεια (θερμίδες), κορεσμένα λιπαρά και βιταμίνη Α. Το απλό αγελαδινό γάλα, σε αντίθεση με το σοκολατούχο, δεν έχει πρόσθετη ζάχαρη.
Τι προτείνουν οι ειδικοί
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι ορισμένα μέτρα μπορούν να περιορίσουν τις πιθανές ελλείψεις και τους κινδύνους από τα φυτικά γάλατα. Μια επιλογή είναι τα προϊόντα φυτικής προέλευσης χωρίς προσθήκη ζάχαρης, καθώς και όσα είναι εμπλουτισμένα.
Για τα παιδιά έως 5 ετών, ειδικότερα, συνιστάται να μην καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες γάλακτος σόγιας. Η μεγάλη κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πρόσληψη ισοφλαβονών, ενός φυσικού συστατικού που σε υψηλά επίπεδα ενδέχεται να έχει τοξική επίδραση στις μικρές ηλικίες.
Στα παιδιά που ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή, ο κίνδυνος μπορεί να περιοριστεί αν οι αναγκαίες πρωτεΐνες προέρχονται από ποικιλία πηγών και όχι αποκλειστικά από τη σόγια, επισημαίνουν οι ειδικοί.
Με λίγα λόγια, τα βασικά συμπεράσματα της νέας έκθεσης συνοψίζονται ως εξής:
- Για παιδιά ηλικίας 1-5 ετών που καταναλώνουν ζωικά προϊόντα, προτιμάται το πλήρες ή ημιαποβουτυρωμένο αγελαδινό γάλα. Αν δεν καταναλώνουν ζωικά προϊόντα, τα φυτικά γάλατα χωρίς ζάχαρη και εμπλουτισμένα με θρεπτικά συστατικά «είναι μία αποδεκτή εναλλακτική επιλογή»
- Αποδεκτή αντικατάσταση του αγελαδινού δεν θεωρούνται «τα μη εμπλουτισμένα φυτικά γάλατα και όσα έχουν πρόσθετη ζάχαρη»
- Για την κάλυψη των πρωτεϊνικών αναγκών των μικρών παιδιών, το γάλα σόγιας υπερτερεί ως εναλλακτική του αγελαδινού, καθώς περιέχει περισσότερη πρωτεΐνη από τα ροφήματα βρώμης και αμυγδάλου. Ωστόσο, ισχύει η επιφύλαξη για τις ισοφλαβόνες που αναφέρθηκε προηγουμένως
- Στις ηλικίες άνω των 5 ετών, είτε πρόκειται για παιδιά, εφήβους ή ενηλίκους, μπορούν να επιλεγούν φυτικά γάλατα εμπλουτισμένα και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη αντί για αγελαδινό
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Σε αντίθεση με το αγελαδινό, τα φυτικά γάλατα δεν προσφέρουν τα ίδια διατροφικά οφέλη, ενώ συχνά δεν περιέχουν ορισμένα θρεπτικά συστατικά ή έχουν πρόσθετη ζάχαρη.
- Για παιδιά 1-5 ετών χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή η κατανάλωση φυτικών γαλάτων μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή πρόσληψη μικροσυστατικών.
- Οι ειδικοί θεωρούν το αγελαδινό γάλα την καλύτερη επιλογή για τα μικρά παιδιά. Για τις μεγαλύτερες ηλικίες, αποδεκτή εναλλακτική είναι τα φυτικά γάλατα που είναι εμπλουτισμένα και δεν περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη.
- Το γάλα σόγιας μπορεί να συμβάλει στην κάλυψη των πρωτεϊνικών αναγκών των μικρών παιδιών, όμως η υπερβολική κατανάλωση ενδέχεται να έχει κινδύνους εξαιτίας των ισοφλαβονών.
- Ως κατάλληλες εναλλακτικές του αγελαδινού δεν λογίζονται τα φυτικά γάλατα που δεν είναι εμπλουτισμένα ή περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/ta-fytika-galata-ysteroyn-diatrofika-sygkritika-me-to-ageladino-apokalyptoyn-eidikoi/15113
