Η παραμονή σε φυσικά περιβάλλοντα μπορεί να επηρεάσει το πώς αντιλαμβανόμαστε τη διάρκεια του χρόνου και να μας δημιουργήσει την αίσθηση ότι διαθέτουμε περισσότερο. Έρευνες καταγράφουν ότι στη φύση ο χρόνος μοιάζει πιο εκτεταμένος και κυλά πιο ήρεμα απ’ ό,τι στα αστικά τοπία.
Με την επαφή με τη φύση περιορίζεται το άγχος και η πίεση της καθημερινότητας, ενώ ενισχύονται η σκέψη για το μέλλον και η ιεράρχηση στόχων. Παράλληλα, η φύση συνδέεται με καλύτερη υγεία και ευημερία, καθώς και με μια πιο γαλήνια και σταθερή αντίληψη του χρόνου.
Σας έχει συμβεί να πιστεύετε πως η μέρα δεν χωρά όσα πρέπει να κάνετε; Να βλέπετε τον χρόνο να κυλά με ανεξήγητη ταχύτητα και να μην ξέρετε πώς να προλάβετε;
Μέσα στη φύση αλλάζει η αξία που αποδίδουμε στον χρόνο. Ξαφνικά, όλα μοιάζουν πιο αργά και πιο ήρεμα, σαν να έχει μεταβληθεί ο ίδιος ο ρυθμός του.
Αυτή η εμπειρία δεν είναι μεμονωμένη: μια πρόσφατη έρευνα διαπίστωσε ότι η φύση ενδέχεται να επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο την αντίληψή μας για τον χρόνο.
Φύση: Περισσότερος χρόνος και καλύτερη ποιότητα ζωής
Οι απαιτήσεις από την εργασία, το σπίτι και την οικογένεια κάνουν πολλούς να αισθάνονται σχεδόν διαρκώς ότι ο χρόνος τους δεν επαρκεί. Το φαινόμενο της μόνιμης χρονικής πίεσης χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ζωή και έχει ενισχυθεί από τις ψηφιακές τεχνολογίες. Η ανάγκη να είμαστε συνεχώς συνδεδεμένοι μπορεί να επεκτείνει το ωράριο εργασίας και να δυσκολεύει την απομάκρυνσή μας από τις υποχρεώσεις προς φίλους και συγγενείς.
Μια πρόσφατη μελέτη, ωστόσο, υποδεικνύει ότι η λύση στο αίσθημα έλλειψης χρόνου ίσως βρίσκεται στο φυσικό περιβάλλον. Ειδικοί στη Φινλανδία διαπίστωσαν πως η παρουσία στη φύση μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε τον χρόνο και πιθανώς να μας κάνει να αισθανόμαστε ότι υπάρχει σε αφθονία.
Οι ειδικοί αξιολόγησαν μελέτες που αντιπαρέβαλαν την εμπειρία του χρόνου κατά την εκτέλεση διαφορετικών δραστηριοτήτων σε αστικές και φυσικές περιοχές. Τα ευρήματα επαναλαμβάνονταν: οι άνθρωποι έλεγαν ότι ο χρόνος τούς φαινόταν πιο εκτεταμένος στη φύση απ’ ό,τι στην πόλη.
Έτσι, μια διαδρομή στην εξοχή είναι πιθανότερο να εκληφθεί ως μεγαλύτερη από μια ισόχρονη βόλτα στην πόλη. Αντίστοιχα, όσοι κάνουν δραστηριότητες σε πράσινους, φυσικούς χώρους αναφέρουν ότι ο χρόνος περνά πιο αργά σε σύγκριση με το αστικό περιβάλλον.
Η φύση επομένως φαίνεται να επιβραδύνει και να επεκτείνει την αίσθηση του χρόνου μας.
Χρόνος: Περιορισμένος στην πόλη, πιο άφθονος στη φύση
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο το πώς αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο στο παρόν, αλλά και την αίσθηση που έχουμε για το παρελθόν και το μέλλον. Σύμφωνα με έρευνα, η παραμονή στη φύση μπορεί να στρέψει την προσοχή μας από την τρέχουσα στιγμή στις μελλοντικές μας ανάγκες.
Με αυτόν τον τρόπο, αντί να μας απασχολεί το άγχος που προκαλούν οι χρονικές πιέσεις, η φύση μάς διευκολύνει να εξετάσουμε τη συνολική εικόνα και να οργανώσουμε τις κινήσεις μας, με στόχο την επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων.
Ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ότι το φυσικό περιβάλλον φαίνεται να περιορίζει την παρορμητικότητα. Έτσι, γίνεται ευκολότερο να περιμένουμε και να προτιμήσουμε μια μελλοντική ανταμοιβή από την άμεση ικανοποίηση.
Τα οφέλη που προσφέρει η παραμονή στη φύση
Η παραμονή σε φυσικούς χώρους έχει συνδεθεί με πολλά οφέλη για την υγεία και την ευημερία. Η δυνατότητα πρόσβασης σε παραλίες, πάρκα και δάση σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, καλύτερο ύπνο, λιγότερη παχυσαρκία και καρδιαγγειακές παθήσεις, αλλά και ενισχυμένη ευημερία.
Επιπλέον, η επαφή με τη φύση μπορεί να συμβάλει στην ενδυνάμωση της μνήμης και της προσοχής, βοηθώντας μας να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικότερα στις χρονικές απαιτήσεις.
Την εμπειρία μας για τον χρόνο επηρεάζουν τόσο η βιολογική μας κατάσταση όσο και όσα συμβαίνουν στο περιβάλλον μας. Γι’ αυτό, συναισθήματα όπως το άγχος, η ανησυχία και ο φόβος είναι δυνατό να αλλοιώσουν την αίσθηση της χρονικής ροής.
Η ηρεμία που προσφέρουν τα φυσικά περιβάλλοντα ενδέχεται να αντισταθμίζει το άγχος και την ανησυχία, διαμορφώνοντας μια πιο σταθερή αίσθηση του χρόνου. Ενδεικτική περίπτωση ίσως είναι η έλλειψη πρόσβασης στη φύση στη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19, η οποία μπορεί να έχει αλλοιώσει την αντίληψη του χρόνου κατά τα περιοριστικά μέτρα.
Συνοπτικά
- Όταν περνάμε χρόνο στη φύση, η αντίληψή μας για τον χρόνο μπορεί να μεταβληθεί αισθητά και να μας δημιουργείται η εντύπωση ότι διαθέτουμε περισσότερο.
- Μελέτες καταγράφουν ότι σε φυσικούς χώρους οι άνθρωποι νιώθουν πως ο χρόνος κυλά πιο αργά και υπάρχει περισσότερος χώρος για χαλάρωση απ’ ό,τι στις πόλεις.
- Η επαφή με τη φύση προσφέρει απόσταση από τις πιέσεις και τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη οπτική και την προτεραιοποίηση των στόχων. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην απομάκρυνση από το άγχος.
- Η φύση συνδέεται με καλύτερη υγεία και ευημερία, καθώς και με λιγότερο άγχος και προβλήματα υγείας που σχετίζονται με αυτό.
- Η ηρεμιστική επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος ενδέχεται να μετριάσει τα δυσάρεστα συναισθήματα που αλλοιώνουν την αντίληψη του χρόνου, μεταξύ αυτών το άγχος και η ανησυχία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/chronos-pote-den-eparkeiektos-an-vriskomaste-sti-fysi/1620
