Νέα μελέτη στο *Journal of Personality and Social Psychology* δείχνει ότι η απιστία συχνά δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο λάθος, αλλά εντάσσεται σε ένα σταθερό μοτίβο ανέντιμης συμπεριφοράς.
Με επικεφαλής την Isabel Thielmann, οι ερευνητές παρακολούθησαν σχεδόν 2.000 ανθρώπους επί τρία χρόνια. Τα ευρήματα έδειξαν πως όσοι έχουν απατήσει στο παρελθόν είναι πιθανότερο να το κάνουν ξανά.
Τα δεδομένα συνδέουν την απιστία με συναισθηματικές ανάγκες που δεν έχουν καλυφθεί, αλλά και με χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως η ανεντιμότητα, τα οποία επηρεάζουν την εμπιστοσύνη και την ποιότητα της σχέσης.
Η απιστία, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη, συχνά εντάσσεται σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο ανέντιμης συμπεριφοράς και δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο λάθος. Οι ερευνητές εξέτασαν πόσο πιθανό είναι να απατήσει ξανά κάποιος που το έχει κάνει ήδη μία φορά.
Τι οδηγεί στην απιστία και πόσο πιθανή είναι η επανάληψή της; Νέα μελέτη εξετάζει τα ερωτήματα
Στο Journal of Personality and Social Psychology δημοσιεύτηκε πρόσφατη μελέτη που υποστηρίζει ότι η απιστία δεν είναι απλώς ένα στιγμιαίο λάθος ή ένα μεμονωμένο συμβάν, αλλά αποτελεί σταθερό στοιχείο της προσωπικότητας που παραμένει στον χρόνο. Με επικεφαλής τη Γερμανίδα ερευνήτρια Isabel Thielmann, η ομάδα παρακολούθησε σχεδόν 2.000 συμμετέχοντες επί τρία χρόνια και χρησιμοποίησε απλά παιχνίδια για να αξιολογήσει την ανέντιμη συμπεριφορά.
Σε μία από τις δοκιμασίες, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να κερδίσουν δύο ευρώ, απαντώντας «ναι» αν ένας αριθμός που εμφανιζόταν τυχαία ήταν ίδιος με εκείνον που είχαν καταγράψει νωρίτερα. Δεν υπήρχε τρόπος ελέγχου της ειλικρίνειας της απάντησής τους.
Ποιοι λόγοι οδηγούν τους ανθρώπους στην απιστία και πώς συνδέεται με την ανέντιμη συμπεριφορά;
Μελέτη του 2025 με τίτλο «Dishonesty in Romantic Relationships: A Framework of Forms, Content, Dominant Motives, and Consequences» αναφέρει ότι η απιστία είναι συχνή στις ρομαντικές σχέσεις και μπορεί να περιλαμβάνει ψέματα, απόκρυψη πληροφοριών και ανεντιμότητα σε ζητήματα όπως τα οικονομικά, τα συναισθήματα και η σεξουαλικότητα. Κατά τη μελέτη, βασικά κίνητρα είναι η αυτοπροστασία ή η προστασία του συντρόφου, ενώ οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικά αρνητικές για την εμπιστοσύνη και την ποιότητα της σχέσης.
Στις σχέσεις, η απιστία συνδέεται συχνά με συναισθηματικές ανάγκες που δεν εκπληρώνονται, με προσωπικά κίνητρα και με γενικότερα μοτίβα ανεντιμότητας. Δεν αφορά, όπως δείχνουν οι μελέτες, μόνο το σεξ ή την ευκαιρία: σχετίζεται και με το πώς βιώνουν οι άνθρωποι τη σχέση τους, καθώς και με χαρακτηριστικά προσωπικότητας που διαμορφώνουν την ειλικρίνεια και την εμπιστοσύνη.
- Η συναισθηματική ή σεξουαλική δυσαρέσκεια στην κύρια σχέση συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα απιστίας, καθώς κάποιοι αναζητούν αλλού σύνδεση, επιβεβαίωση ή μια νέα εμπειρία.
- Όταν οι άνθρωποι ερωτώνται ευθέως για τους λόγους της απιστίας, αναφέρουν διαφορετικά κίνητρα: θυμό, εκδίκηση, απουσία δέσμευσης, παραμέληση και ανάγκη για ποικιλία, πέρα από τη σεξουαλική έλξη.
- Μελέτη στο Journal of Personality and Social Psychology διαπίστωσε ότι όσοι έχουν υψηλότερη βαθμολογία στο χαρακτηριστικό «Honesty–Humility» αναφέρουν λιγότερη απιστία, τόσο γενικά όσο και στις ρομαντικές σχέσεις.
- Ευρύτερα ευρήματα της ψυχολογίας υποδεικνύουν ότι τα άτομα με γενικότερη τάση προς την απιστία είναι πιθανότερο να απατούν, κάτι που δείχνει συνέπεια αυτής της συμπεριφοράς σε διαφορετικές πτυχές της ζωής.
- Στα ακαδημαϊκά μοντέλα, η απιστία περιγράφεται ως μορφή ανεντιμότητας στις σχέσεις, η οποία συχνά συνυπάρχει με μυστικά, ψέματα και απόκρυψη πληροφοριών, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη.
Μελέτη: Η ανεντιμότητα που εκδηλώθηκε μία φορά μπορεί να επαναληφθεί
Με το συγκεκριμένο παιχνίδι και μερικές ακόμη δοκιμασίες, οι ερευνητές κατέληξαν ότι όσοι είχαν απατήσει μία φορά εμφάνιζαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να το επαναλάβουν, ανεξάρτητα από το διακύβευμα ή το πλαίσιο. Όποιος είναι πρόθυμος να παρακάμψει τη σειρά στο σούπερ μάρκετ είναι απολύτως πρόθυμος να κλιμακώσει την ανεντιμότητα, για παράδειγμα αξιοποιώντας εσωτερική πληροφόρηση.
Οι ερευνητές κατέγραψαν δύο βασικούς δείκτες χρόνιας ανεντιμότητας, που θυμίζουν χαρακτηριστικά από γράφημα ευθυγράμμισης του D&D: χαμηλή βαθμολογία στο γνώρισμα «Honesty–Humility» και υψηλή στον «Dark Factor». Ο δεύτερος αποτελεί συνδυασμό ναρκισσισμού, μακιαβελισμού και ψυχοπάθειας.
Η εκτίμηση των ερευνητών είναι πως, όταν κάποιος ψεύδεται εύκολα και επανειλημμένα, δεν πρόκειται για μια παροδική αστοχία κρίσης· ενδέχεται απλώς να πρόκειται για σταθερό στοιχείο του χαρακτήρα του. Η άποψη αυτή διαφέρει από την παραδοσιακή ψυχολογική αντίληψη, σύμφωνα με την οποία οι συνθήκες, και όχι η προσωπικότητα, καθορίζουν τη συμπεριφορά. Βέβαια, τίποτα δεν έχει κριθεί οριστικά. Οι περιστάσεις μπορεί να κάνουν τους ανθρώπους ανέντιμους με τρόπους που συνήθως δεν χαρακτηρίζουν τη συμπεριφορά τους. Για ορισμένους, ωστόσο, το ψέμα, η απιστία και η κλοπή αποτελούν τρόπο ζωής, χωρίς να γνωρίζουν κάποια άλλη επιλογή.
Συνοπτικά
- Νέα μελέτη στο *Journal of Personality and Social Psychology* υποδεικνύει ότι η απιστία συχνά εντάσσεται σε ένα διαρκές μοτίβο ανέντιμης συμπεριφοράς και δεν είναι απλώς ένα μεμονωμένο σφάλμα.
- Σε διάστημα παρακολούθησης τριών ετών, όσοι συμμετέχοντες είχαν απατήσει μία φορά εμφάνισαν μεγαλύτερη πιθανότητα να το ξανακάνουν.
- Η απιστία σχετίζεται με συναισθηματικές ανάγκες που δεν έχουν καλυφθεί, αλλά και με στοιχεία προσωπικότητας όπως η ανεντιμότητα, τα οποία επηρεάζουν την εμπιστοσύνη στις σχέσεις.
- Μεταξύ των κινήτρων για απιστία είναι ο θυμός, η χαμηλή δέσμευση και η αναζήτηση ποικιλίας, όχι αποκλειστικά η σεξουαλική έλξη.
- Τα άτομα με υψηλότερη βαθμολογία στην «Honesty–Humility» δηλώνουν λιγότερη απιστία, ενώ η ανεντιμότητα φαίνεται να εκδηλώνεται με συνέπεια σε διαφορετικές πλευρές της ζωής.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/echei-prodosei-idi-ti-schesi-poso-pithano-einai-na-to-epanalavei-apokalyptei-nea-ereyna/17821
