Η Βραζιλία, χώρα με εντυπωσιακή βιοποικιλότητα, βρίσκεται στο επίκεντρο νέας έρευνας του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο για τους παράγοντες που συνδέονται με την ανθρώπινη μακροζωία.
Η μελέτη εξετάζει Βραζιλιάνους υπεραιωνόβιους, δηλαδή ανθρώπους άνω των 110 ετών, και καταγράφει ιδιαίτερα βιολογικά γνωρίσματα που ίσως οδηγήσουν σε αναθεώρηση των σημερινών αντιλήψεων για τη γήρανση.
Κατά τους ερευνητές, σημαντική συμβολή στη μακροχρόνια υγεία έχουν τόσο η γενετική ποικιλότητα όσο και οι αμυντικοί μηχανισμοί του ανοσοποιητικού. Αρκετοί συμμετέχοντες διατήρησαν τη διανοητική τους διαύγεια, αν και είχαν περιορισμένη πρόσβαση σε σύγχρονες υπηρεσίες υγείας.
Η Βραζιλία είναι διεθνώς γνωστή για τον πολιτισμό και τη βιοποικιλότητά της, όμως μπορεί να προσφέρει και ένα σημαντικό επιστημονικό πεδίο για τη διερεύνηση της ανθρώπινης μακροζωίας. Νέα επιστημονική ανάλυση εξετάζει κατοίκους της χώρας που έζησαν πάνω από 110 χρόνια και εντοπίζει ξεχωριστά βιολογικά γνωρίσματα, τα οποία ενδέχεται να αλλάξουν όσα γνωρίζουμε για τη γήρανση.
Η Βραζιλία ως σημαντικό πεδίο μελέτης της μακροζωίας
Η καθηγήτρια Μαγιάνα Ζατζ και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο υποστηρίζουν, σε άρθρο του επιστημονικού περιοδικού Genomic Psychiatry, ότι η Βραζιλία παραμένει ένας από τους λιγότερο αναγνωρισμένους, αλλά ιδιαίτερα πολύτιμους τόπους για την έρευνα της εξαιρετικά μεγάλης ανθρώπινης διάρκειας ζωής.
Η ομάδα στηρίχθηκε σε πολυετή έρευνα υπεραιωνόβιων σε ολόκληρη τη χώρα και τη συνδύασε με τα νεότερα διεθνή στοιχεία για τη βιολογία των ανθρώπων που αποκαλούνται υπεραιωνόβιοι (supercentenarians).
Γιατί η ζωή πέρα από τα 110 εξακολουθεί να προβληματίζει την επιστήμη
Η ιατρική και η δημόσια υγεία έχουν προοδεύσει σημαντικά, ωστόσο μόνο ελάχιστοι άνθρωποι φτάνουν να ζήσουν πάνω από 110 χρόνια. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ένας από τους λόγους είναι η έμφαση των περισσότερων μεγάλων παγκόσμιων γονιδιωματικών βάσεων σε πληθυσμούς με σχετικά ομοιογενές γενετικό υπόβαθρο.
Έτσι, ομάδες με μικτή καταγωγή συχνά δεν περιλαμβάνονται στην ανάλυση, παρότι μπορεί να διαθέτουν σπάνιες γενετικές παραλλαγές με προστατευτική δράση, οι οποίες συνδέονται με τη μακροζωία και την ανθεκτικότητα του οργανισμού.
Η γενετική ποικιλότητα της Βραζιλίας ξεχωρίζει παγκοσμίως
Η ιστορία της Βραζιλίας, από την αποικιοκρατία και τη μεταφορά εκατομμυρίων ανθρώπων από την Αφρική έως τη μαζική άφιξη Ευρωπαίων και Ιαπώνων μεταναστών, διαμόρφωσε έναν πληθυσμό με εξαιρετικά μεγάλη γενετική ποικιλότητα.
Σε γονιδιωματικές εξετάσεις Βραζιλιάνων άνω των 60 ετών έχουν εντοπιστεί εκατομμύρια παραλλαγές που δεν είχαν καταγραφεί προηγουμένως. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της χώρας ως ενός «χαμένου κρίκου» στην έρευνα για την ανθρώπινη γήρανση.
Ένα σπάνιο δείγμα ανθρώπων άνω των 110 ετών
Η ερευνητική ομάδα έχει συγκροτήσει μια ιδιαίτερα σημαντική διεθνώς βάση δεδομένων, στην οποία περιλαμβάνονται περισσότεροι από 160 αιωνόβιοι και 20 επιβεβαιωμένοι υπεραιωνόβιοι από διάφορες περιοχές της Βραζιλίας.
Στο δείγμα ήταν και η αδελφή Inah, η οποία θεωρούνταν ο γηραιότερος άνθρωπος παγκοσμίως έως τον θάνατό της το 2025, σε ηλικία 116 ετών. Περιλαμβάνονταν επίσης οι δύο γηραιότεροι άνδρες στον κόσμο.
Μακροζωία χωρίς πρόσβαση σε σύγχρονες ανέσεις
Πολλοί από τους συμμετέχοντες πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους σε περιοχές όπου οι σύγχρονες υπηρεσίες υγείας ήταν περιορισμένες. Παρά τις συνθήκες αυτές, αρκετοί διατήρησαν τη διανοητική τους διαύγεια και την ικανότητα να λειτουργούν αυτόνομα σε πολύ προχωρημένη ηλικία.
Το συγκεκριμένο εύρημα συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι οι ιατρικές παρεμβάσεις δεν αποτελούν τον μοναδικό παράγοντα που σχετίζεται με τη μακροζωία, καθώς ενδέχεται να έχουν σημασία και βαθύτεροι βιολογικοί μηχανισμοί ανθεκτικότητας.
Οικογένειες με περισσότερους από έναν αιωνόβιους…
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οικογένεια όπου μία γυναίκα είχε φτάσει τα 110 χρόνια και τρεις ανιψιές της ήταν άνω των 100. Μία από τις ανιψιές συμμετείχε σε αγώνες κολύμβησης ακόμη και όταν ήταν 100 ετών.
Τα ευρήματα συμβαδίζουν με παλαιότερες έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες οι συγγενείς ανθρώπων που φτάνουν τα 100 έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να ζήσουν και οι ίδιοι έως εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία.
Τα βιολογικά γνωρίσματα που διαφοροποιούν τους υπεραιωνόβιους
Σύγχρονες κυτταρικές και ανοσολογικές εξετάσεις υποδεικνύουν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα των υπεραιωνόβιων διατηρεί ορισμένα χαρακτηριστικά νεότερων ανθρώπων. Οι διαδικασίες επιδιόρθωσης και «καθαρισμού» των κυττάρων εξακολουθούν να λειτουργούν, ενώ ειδικά κύτταρα του ανοσοποιητικού ενδέχεται να βοηθούν στη διατήρηση της άμυνας του οργανισμού.
Σε αντίθεση με όσα έχουν παρατηρηθεί σε άλλες ομάδες υπεραιωνόβιων, οι Βραζιλιάνοι που συμμετείχαν στη μελέτη δεν ακολουθούσαν περιοριστική διατροφή. Αυτό το στοιχείο ενισχύει την άποψη ότι η γενετική ανθεκτικότητα έχει καθοριστικό ρόλο.
Ανθεκτικότητα απέναντι σε απειλές πανδημίας
Τρεις υπεραιωνόβιοι που συμμετείχαν στη μελέτη επέζησαν από λοίμωξη COVID-19 προτού διατεθούν τα εμβόλια, αναπτύσσοντας ισχυρή ανοσολογική απόκριση. Το εύρημα κεντρίζει το επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς οι άνθρωποι αυτής της ηλικιακής ομάδας θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτοι.
Σύνοψη
- Η έρευνα των ανθρώπων που ξεπερνούν τα 110 χρόνια αναδεικνύει τη Βραζιλία σε σημαντικό πεδίο μελέτης της μακροζωίας.
- Μελέτη του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο φέρνει στο φως ιδιαίτερα βιολογικά γνωρίσματα, τα οποία ενδέχεται να αλλάξουν όσα γνωρίζουμε για τη γήρανση.
- Η ποικιλομορφία των γονιδίων στον πληθυσμό της Βραζιλίας, μαζί με την ανθεκτικότητα του ανοσοποιητικού, φαίνεται πως βοηθούν στη διατήρηση της υγείας για πολλά χρόνια.
- Παρά την περιορισμένη δυνατότητα πρόσβασης σε σύγχρονες υπηρεσίες υγείας, πολλοί υπεραιωνόβιοι εξακολουθούν να έχουν πνευματική διαύγεια.
- Από τις γονιδιωματικές εξετάσεις προέκυψαν σπάνιες γενετικές παραλλαγές, οι οποίες συνδέονται με τη μακροχρωμία και την ανθεκτικότητα.
- Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η ανθεκτικότητα ορισμένων υπεραιωνόβιων, οι οποίοι νόσησαν και επέζησαν από την COVID-19 προτού διατεθούν τα εμβόλια, γεγονός που υποδηλώνει ισχυρή ανοσολογική απόκριση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-mystirio-tis-aionias-neotitas-apokalyptetai-sti-vrazilia/18601
