Το θέμα αφορά τον ιό της γρίπης D και τον κορονοϊό του σκύλου: και οι δύο προέρχονται από ζώα και ενδέχεται να απειλήσουν την ανθρώπινη υγεία. Δεν έχουν προκαλέσει μαζικά κρούσματα, ωστόσο οι επιστήμονες προειδοποιούν για τις συνθήκες που μπορούν να διευκολύνουν τη μετάδοσή τους στους ανθρώπους, την ώρα που οι γνώσεις γύρω από αυτούς παραμένουν περιορισμένες.
Η ταχεία εξέλιξη του ιού της γρίπης D, μαζί με τα πρόσφατα περιστατικά κορονοϊού του σκύλου που εντοπίστηκαν σε ανθρώπους, αναδεικνύουν πόσο αναγκαία είναι η ισχυρότερη επιδημιολογική επιτήρηση και η βαθύτερη γνώση των λοιμώξεων. Κεντρικό συμπέρασμα είναι επίσης ότι η ανθρώπινη υγεία συνδέεται με εκείνη των ζώων και ότι η πρόληψη είναι σημαντική για την αποτροπή μελλοντικών επιδημιών.
Η προέλευση πολλών ιών που απειλούν την ανθρώπινη υγεία από τα ζώα έχει γίνει σαφής τα τελευταία χρόνια. Ανάμεσα στους λιγότερο γνωστούς στο ευρύ κοινό ζωικούς παθογόνους παράγοντες είναι ο ιός της γρίπης D και ο κορονοϊός του σκύλου. Η επιστημονική κοινότητα, ωστόσο, προειδοποιεί ότι έχουν πλέον διαμορφωθεί οι συνθήκες για το πέρασμά τους στον ανθρώπινο πληθυσμό.
Μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Emerging Infectious Diseases αναφέρει ότι οι συγκεκριμένοι ιοί δεν έχουν έως σήμερα προκαλέσει μαζικά κρούσματα στους ανθρώπους. Η απουσία τέτοιων περιστατικών, όμως, δεν τους καθιστά ακίνδυνους. Η ελλιπής επιτήρηση, τα περιορισμένα δεδομένα και η απουσία διαγνωστικών ελέγχων αφήνουν ένα «τυφλό σημείο» στη δημόσια υγεία.
Τι γνωρίζουμε για τον ιό της γρίπης D
Η ανακάλυψη του ιού της γρίπης D έγινε το 2011, ενώ αρχικά συνδέθηκε με λοιμώξεις σε χοίρους και βοοειδή. Αργότερα βρέθηκε σε πολλά ακόμη είδη, τόσο σε άγρια όσο και σε κτηνοτροφικά ζώα. Θεωρείται ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αναπνευστική νόσο των βοοειδών, η οποία επιφέρει σημαντικό οικονομικό κόστος στη γεωργική βιομηχανία.
Μέχρι σήμερα δεν έχει συνδεθεί με σοβαρή νόσο στους ανθρώπους. Ωστόσο, μελέτες σε εργαζομένους που βρίσκονται σε στενή επαφή με βοοειδή δείχνουν ότι πολύ μεγάλο ποσοστό έχει αντισώματα κατά του ιού. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει προηγούμενη έκθεση, ακόμη και χωρίς την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Η ταχεία εξέλιξη του ιού της γρίπης D προβληματίζει τους επιστήμονες, καθώς ο ιός διαθέτει γενετικά χαρακτηριστικά που του επιτρέπουν να εξελίσσεται γρήγορα. Πρόσφατα, μάλιστα, εντοπίστηκε στέλεχος που μπορεί να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, εξέλιξη που μεταβάλλει σημαντικά την εικόνα.
Ο κορονοϊός του σκύλου και οι λοιμώξεις στους ανθρώπους
Εδώ και χρόνια ο κορονοϊός του σκύλου είναι γνωστός ως αιτία γαστρεντερικής νόσου στα κατοικίδια. Ανήκει στην ίδια ευρύτερη οικογένεια ιών με τον SARS-CoV-2, αλλά δεν είναι ο ιός που προκαλεί τη νόσο COVID-19.
Οι λοιμώξεις στους ανθρώπους θεωρούνται σπάνιες, παρ’ όλα αυτά έχουν αναφερθεί περιστατικά νοσηλείας με πνευμονία σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ιοί που απομονώθηκαν από ασθενείς είχαν σχεδόν ταυτόσημα γενετικά χαρακτηριστικά, στοιχείο που υποδεικνύει ότι τα περιστατικά δεν ήταν μεμονωμένα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο εντοπισμός τέτοιων στελεχών σε περισσότερες από μία ηπείρους. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι ο κορονοϊός του σκύλου ενδέχεται να κυκλοφορεί ήδη στους ανθρώπινους πληθυσμούς, χωρίς η παρουσία του να ανιχνεύεται συστηματικά.
Η έγκαιρη επιτήρηση των ζωονόσων και η σημασία της
Οι πρόσφατες πανδημίες έδειξαν πως ένας ιός δεν χρειάζεται να έχει υψηλή θνητότητα για να δημιουργήσει σοβαρές προκλήσεις στη δημόσια υγεία. Μπορεί να αρκεί η εύκολη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, όταν ο πληθυσμός δεν διαθέτει προϋπάρχουσα ανοσία.
Για τη γρίπη D και τον κορονοϊό του σκύλου εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά γνώσης. Παραμένει ασαφές πόσο συχνά προσβάλλονται οι άνθρωποι, ποια συμπτώματα ενδέχεται να εμφανίσουν και με ποιον ρυθμό θα μπορούσαν να εξαπλωθούν οι ιοί, αν εξελιχθούν περαιτέρω.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζονται:
- πιο ισχυρή επιδημιολογική επιτήρηση,
- αξιόπιστες διαγνωστικές εξετάσεις,
- σαφέστερη εικόνα για την κλινική εικόνα των λοιμώξεων,
- καθώς και, μακροπρόθεσμα, ανάπτυξη θεραπειών και μέτρων πρόληψης.
Ένα διαχρονικό δίδαγμα για την υγεία
Οι συγκεκριμένοι νέοι ιοί δεν συνιστούν λόγο για άμεσο πανικό. Υπενθυμίζουν, όμως, με σαφήνεια πως η υγεία των ανθρώπων είναι στενά δεμένη με την υγεία των ζώων και του περιβάλλοντος. Η έγκαιρη αναγνώριση και μελέτη ανάλογων απειλών αυξάνει τις πιθανότητες πρόληψης μελλοντικών επιδημιών.
Συνοπτική παρουσίαση
- Παρότι δεν έχουν προκαλέσει μέχρι σήμερα εκτεταμένες ανθρώπινες εξάρσεις, ο ιός της γρίπης D και ο κορονοϊός του σκύλου προέρχονται από ζώα και μπορεί να συνιστούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία.
- Η γρίπη D μπορεί να μεταβάλλεται ταχύτατα, ενώ έχει ήδη εντοπιστεί στέλεχος με δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
- Σπάνιες περιπτώσεις ανθρώπινης λοίμωξης από τον κορονοϊό του σκύλου έχουν καταγραφεί, ενώ ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο να κυκλοφορεί στον ανθρώπινο πληθυσμό.
- Για να γίνουν κατανοητές οι λοιμώξεις, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως χρειάζονται ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση και αξιόπιστες διαγνωστικές εξετάσεις.
- Η υγεία των ανθρώπων είναι στενά δεμένη με εκείνη των ζώων· γι’ αυτό, η πρόληψη ενδεχόμενων επιδημιών προϋποθέτει έγκαιρο εντοπισμό και μελέτη των ιών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/kindynos-gia-tin-ygeia-mas-oi-2-ioi-poy-tromazoyn-toys-epistimones/18671
