Το άρθρο παρουσιάζει την αυξανόμενη χρήση των φαρμάκων GLP-1 για την παχυσαρκία και τον διαβήτη, τα οποία στην Ελλάδα διατίθενται δωρεάν στο πλαίσιο του προγράμματος «Προλαμβάνω». Οι ειδικοί επισημαίνουν πως τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν επαρκούν χωρίς άλλες παρεμβάσεις και χρειάζεται ολοκληρωμένη αντιμετώπιση, με υγιεινή διατροφή και άσκηση.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα στην Κοπεγχάγη, όσοι λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα φαίνεται να επιλέγουν πιο υγιεινά τρόφιμα, αγοράζοντας λιγότερα επεξεργασμένα προϊόντα και τρόφιμα χαμηλότερης ενεργειακής πυκνότητας. Οι διατροφικές μεταβολές είναι μικρές, ωστόσο δείχνουν μια θετική κατεύθυνση προς πιο υγιεινές συνήθειες.
Σε όλο τον κόσμο αυξάνεται η δημοτικότητα των φαρμάκων GLP-1 για τον διαβήτη και την παχυσαρκία, ενώ χιλιάδες άτομα στην Ελλάδα πρόκειται να τα λάβουν δωρεάν μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω». Οι ειδικοί, όμως, τονίζουν ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν αρκεί χωρίς μια συνολική στρατηγική, στην οποία περιλαμβάνονται ισορροπημένη διατροφή και άσκηση.
Η όρεξη μειώνεται με τη χρήση αυτών των φαρμάκων, κάτι που έχει ωθήσει πολλούς ανθρώπους σε πιο υγιεινή διατροφή και σε περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Σε νέα μελέτη, ερευνητές στην Κοπεγχάγη διαπίστωσαν ότι η έναρξη αγωγής με GLP-1 (GLP-1RA) συνδέθηκε με μια μικρή βελτίωση στις αγορές τροφίμων από τα σούπερ μάρκετ.
Μετά την έναρξη της θεραπείας, οι Δανοί που λάμβαναν τα φάρμακα αγόραζαν τρόφιμα με λίγο λιγότερες θερμίδες και σάκχαρα, αλλά και ελαφρώς περισσότερη πρωτεΐνη ανά 100 γραμμάρια.
Παρόμοια κατεύθυνση καταγράφεται και σε άλλες μικρές μελέτες παρατήρησης: μετά την έναρξη αγωγής με τα συγκεκριμένα φάρμακα, οι επιλογές μετατοπίζονται από υπερεπεξεργασμένα σνακ με υψηλή ενέργεια προς ολόκληρα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Πώς διεξήχθη η μελέτη στη Δανία
Στην έρευνα με τίτλο «Consumer Food Purchases After Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist Initiation», η οποία δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, οι επιστήμονες εξέτασαν αποδείξεις από αγορές σε σούπερ μάρκετ. Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν αν μεταβλήθηκαν η ποιότητα της διατροφής και ο βαθμός επεξεργασίας των τροφίμων μετά την έναρξη GLP-1RA.
Για τουλάχιστον ένα χρόνο πριν και μετά την πρώτη συνταγογράφηση ή την αντίστοιχη ημερομηνία, όλοι οι συμμετέχοντες είχαν χρησιμοποιήσει φάρμακα. Στη μελέτη έλαβαν μέρος 1.177 ενήλικες, με διάμεση ηλικία τα 53 έτη· το 52,5% ήταν γυναίκες. Από αυτούς, 293 ξεκίνησαν θεραπεία με GLP-1RA, ενώ 884 εντάχθηκαν στην ομάδα ελέγχου.
Οι αγορές ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τα θρεπτικά συστατικά τους και τον βαθμό επεξεργασίας. Οι ερευνητές συνέκριναν τη μέση ενεργειακή πυκνότητα, σε kcal ανά 100 g, καθώς και την ποσότητα ζάχαρης, υδατανθράκων, κορεσμένων λιπαρών και πρωτεϊνών ανά 100 g τροφίμου, πριν και μετά την έναρξη GLP-1RA.
Οι μεταβολές ήταν μικρές
Μετά την έναρξη της αγωγής με GLP-1RA, οι αγορές έδειξαν μικρή στροφή προς τρόφιμα με χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα, ζάχαρη και υδατάνθρακες.
Η μέση ενεργειακή πυκνότητα διαμορφώθηκε από 209,4 σε 207,3 kcal ανά 100 g. Παράλληλα, η ζάχαρη μειώθηκε από 15,7 σε 15,1 g ανά 100 g και οι συνολικοί υδατάνθρακες υποχώρησαν από 19,8 σε 19,3 g ανά 100 g. Η ποσότητα κορεσμένων λιπαρών παρουσίασε μικρή πτώση, από 7,3 σε 7,2 g ανά 100 g, ενώ η πρωτεΐνη ανέβηκε από 6,6 σε 6,9 g ανά 100 g τροφής.
Οι κατηγορίες ως προς την επεξεργασία παρουσίασαν ανάλογη τάση: το ποσοστό των μη επεξεργασμένων τροφίμων αυξήθηκε κατά περίπου 0,9 ποσοστιαίες μονάδες, με αρχική τιμή 46,9%, ενώ τα υπερεπεξεργασμένα μειώθηκαν κατά περίπου 1,2 μονάδες, από αρχικό ποσοστό 39,2%.
Οι συγγραφείς διευκρινίζουν πως οι μεταβολές σε ατομικό επίπεδο ήταν ήπιες και πως απαιτείται περαιτέρω έρευνα προτού εξαχθούν ευρύτερα συμπεράσματα.
Πώς τα φάρμακα GLP-1 επηρεάζουν τις αγορές τροφίμων
Τα φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη περιορίζουν την όρεξη και τις «λιγούρες», καθώς επηρεάζουν τα «κέντρα ανταμοιβής» στον εγκέφαλο.
Ως αποτέλεσμα, όσοι τα λαμβάνουν ενδέχεται να αλλάξουν τις αγορές τους από το σούπερ μάρκετ, να περιορίσουν τα σνακ και να αγοράζουν λιγότερα από τα προϊόντα που επιλέγουμε όταν θέλουμε να «τσιμπήσουμε» κάτι.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Market Research ανέφερε ότι μέσα σε έξι μήνες οι δαπάνες για αγορές σούπερ μάρκετ μιας οικογένειας μειώθηκαν κατά περισσότερο από 5%, όταν τουλάχιστον ένα μέλος της χρησιμοποιούσε GLP-1.
Ορισμένες επιχειρήσεις που παράγουν επεξεργασμένα τρόφιμα αναθεωρούν τις διαφημιστικές ενέργειες και τις πολιτικές τους, επιδιώκοντας να διατηρήσουν τους πελάτες που ξεκίνησαν αγωγή με φάρμακα κατά της παχυσαρκίας και περιορίζουν το fast food.
Ο περιορισμός των δαπανών για επεξεργασμένα τρόφιμα και η στροφή σε πιο υγιεινές επιλογές, μαζί με συστηματική άσκηση, μπορούν να συμβάλουν τόσο στην απώλεια βάρους όσο και στον συνολικό τρόπο ζωής.
Φωτογραφία: iStock
Σύντομη ανασκόπηση
- Η χρήση των φαρμάκων GLP-1 για την παχυσαρκία και τον διαβήτη γίνεται ολοένα πιο δημοφιλής, ενώ στην Ελλάδα χορηγούνται δωρεάν στο πλαίσιο του προγράμματος «Προλαμβάνω».
- Οι ειδικοί τονίζουν πως για να είναι αποτελεσματική η χρήση των συγκεκριμένων φαρμάκων, χρειάζεται να συνδυάζεται με υγιεινή διατροφή και άσκηση.
- Έρευνα που διεξήχθη στην Κοπεγχάγη διαπίστωσε ότι όσοι λαμβάνουν GLP-1 έχουν την τάση να προτιμούν πιο υγιεινά τρόφιμα και να περιορίζουν τα επεξεργασμένα προϊόντα.
- Αφότου ξεκίνησε η θεραπεία, καταγράφηκαν ήπιες διατροφικές μεταβολές: λιγότερες θερμίδες και ζάχαρη, αλλά περισσότερη πρωτεΐνη.
- Οι φαρμακευτικές αγορές επηρεάζονται, ενώ οι οικογένειες που χρησιμοποιούν GLP-1 μειώνουν κατά 5% τις δαπάνες τους για επεξεργασμένα τρόφιμα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/farmaka-gia-tin-pachysarkia-olo-kai-perissoteroi-agkaliazoyn-ti-mageia-tis-ygieinis-diatrofis/18913
