Ο καθηγητής του Harvard Dr. Alison Wood Brooks παρουσιάζει τρόπους για πιο εποικοδομητική επικοινωνία και αποτελεσματικότερη διαχείριση των συγκρούσεων.
Η έρευνά της δείχνει πως είναι δύσκολο να μεταστραφεί μια άποψη όταν η διαφωνία εκφράζεται από την αρχή. Αντί να απορρίπτουμε όσα πιστεύουν οι άλλοι, χρειάζεται να τους ακούμε με σεβασμό και να αφήνουμε χώρο για ανοιχτό διάλογο.
Η πρότασή της περιλαμβάνει τρεις κινήσεις: να μην υποστηρίζουμε αμέσως ότι έχουμε δίκιο, να διατυπώνουμε τους ισχυρισμούς μας με μετριοπάθεια και να μεταθέτουμε τη διαφωνία για αργότερα. Η εφαρμογή τους μπορεί να ενισχύσει την επικοινωνία, να βελτιώσει τις σχέσεις και να οδηγήσει σε καλύτερες εκβάσεις στις διαπραγματεύσεις.
Όταν η διαφωνία είναι το πρώτο που ακούει κάποιος, η αλλαγή της άποψής του σπάνια επιτυγχάνεται. Ειδικός στη συμπεριφορά επισημαίνει ότι η αυτοσυγκράτηση, η ακρόαση με περιέργεια και η αποφυγή απόρριψης των απόψεων του άλλου πριν ολοκληρώσει μπορούν να διατηρήσουν τον διάλογο ανοιχτό, να κάνουν τις συζητήσεις πιο κόσμιες και να ενισχύσουν την ουσιαστική πειθώ.
Διαπραγμάτευση χωρίς καβγά: Το τέχνασμα ειδικού για να πετυχαίνετε όσα θέλετε χωρίς διαπληκτισμούς
Το να κάνετε κάποιον που έχει διαφορετική άποψη να σας ακούσει αποτελεί μία από τις δυσκολότερες επικοινωνιακές προκλήσεις, καθώς ισχυρές ψυχολογικές δυνάμεις κάνουν τους ανθρώπους να μένουν προσκολλημένοι στις πεποιθήσεις τους. Η έρευνα περιγράφει το φαινόμενο της αναστροφής: ακόμη και πληροφορίες που δεν αμφισβητούνται είναι δυνατόν να ενδυναμώσουν τις αντίθετες πεποιθήσεις. Έτσι, η πειθώ γίνεται ιδιαίτερα απαιτητική σε έναν κόσμο όπου κυκλοφορεί πολλή παραπληροφόρηση.
Η Αμερικανίδα ερευνήτρια συμπεριφορικής επιστήμης Dr. Alison Wood Brooks του Harvard Business School λέει πως η βάση ενός εποικοδομητικού διαλόγου είναι να μην απορρίπτουμε τους ανθρώπους. Αν πείτε «διαφωνώ» από πολύ νωρίς, μπορεί να κλείσετε τον δρόμο προς την πειθώ, αφού οι πεποιθήσεις μεταβάλλονται αργά, μέσα από επανειλημμένες συζητήσεις που διεξάγονται με σεβασμό.
«Ο μόνος τρόπος με τον οποίο αλλάζουμε τις πεποιθήσεις μας είναι συνήθως μέσα από πολλές συζητήσεις και όταν βρισκόμαστε κοντά σε κάποιον με τον οποίο μας αρέσει να μιλάμε και τον σεβόμαστε και τον θαυμάζουμε. Και τότε, με την πάροδο του χρόνου, κάπως λυγίζουμε κάτω από την ήπια πίεση της διαφορετικής του οπτικής», ανέφερε στο podcast Diary of a CEO του Steven Bartlett, όπως μεταδίδει το Upworthy.
Πώς επιλύονται αποτελεσματικά οι συγκρούσεις στις ανθρώπινες σχέσεις
Σε μελέτη του 2024 με τίτλο “Conflicts with Friends and Romantic Partners: Qualitative and Quantitative Analyses of the Experiences of Girls in Care”, κορίτσια που ζούσαν σε δομές φροντίδας περιέγραψαν εντονότερες συγκρούσεις στις ρομαντικές σχέσεις απ’ ό,τι στις φιλίες, παρόλο που συνολικά αξιολογούσαν τις ρομαντικές σχέσεις πιο θετικά. Οι επιθετικές συμπεριφορές και οι συγκρούσεις εμφανίζονταν συχνότερα στις ρομαντικές σχέσεις, ενώ η αρνητική ποιότητα της σχέσης ήταν παρόμοια και στις δύο περιπτώσεις.
Νεότερες μελέτες υποδεικνύουν ότι οι συνηθισμένες διαφωνίες στις στενές σχέσεις είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα με απλές δεξιότητες που μπορούν να διδαχθούν. Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν σταθερά πως η ακρόαση, η διαχείριση των συναισθημάτων και η διατήρηση της σύνδεσης καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την επίλυση διαφωνιών και τη διατήρηση της ικανοποίησης στις σχέσεις.
Στα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας περιλαμβάνονται:
- Η ενεργητική ακρόαση με ενσυναίσθηση κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι τους σέβονται και αυξάνει την προθυμία τους για συνεργασία μετά από μια σύγκρουση, συμβάλλοντας σε καλύτερες σχέσεις.
- Η συναισθηματική νοημοσύνη συμβάλλει σε πιο ήπια επικοινωνία, μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και πιο παραγωγική επίλυση προβλημάτων όσο διαρκούν οι διαφωνίες.
- Οι ανεπτυγμένες δεξιότητες διαχείρισης συγκρούσεων σχετίζονται με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή, εν μέρει επειδή καλλιεργούν το αίσθημα του ανήκειν και τη σύνδεση με τους άλλους.
- Η νοητική αντιπαραβολή, μια απλή μέθοδος που εξετάζει στόχους και πιθανά εμπόδια, περιορίζει την αποφυγή και ωθεί στην άμεση αντιμετώπιση των ζητημάτων.
Τρία βήματα για διαφωνία χωρίς απόρριψη των απόψεων του άλλου
1. Δεν είναι απαραίτητο να πείτε ότι έχετε δίκιο
«Ακόμη κι αν έχετε δίκιο, δεν έχει να κάνει με το ποιος έχει δίκιο ή άδικο εκείνη τη στιγμή. Ο στόχος εδώ είναι να διατηρηθεί η συζήτηση σε ένα συναισθηματικό πλαίσιο όπου μπορεί να συνεχιστεί. Ώστε να μπορείτε να συνεχίσετε να εμπλέκεστε. Και αυτό είναι που βρίσκουν αυτοί οι ερευνητές στη συνταγή δεκτικότητας», δήλωσε η Dr. Brooks.
Η συνταγή δεκτικότητας αποτελεί ερευνητικό εγχείρημα του Harvard και του University of British Columbia, το οποίο διαμόρφωσε μια φόρμουλα για τον αποτελεσματικότερο τρόπο να διαφωνεί κανείς με κάποιον.
2. Μετριάστε τους ισχυρισμούς σας
«Νομίζω ότι συχνά οι άνθρωποι βλέπουν αυτού του είδους τα πράγματα ως αδυναμία, γιατί το ένστικτό μας είναι να προσπαθούμε να κερδίσουμε και να έχουμε δίκιο. Και αυτό που λέω εγώ είναι όχι – μετριάστε τους ισχυρισμούς σας. Δείξτε ότι δεν είστε βέβαιοι για τα πάντα. Επικυρώστε τα συναισθήματά τους. Χωρίστε τον εαυτό σας σε κομμάτια που διαφωνούν, επειδή δεν είστε βέβαιοι για τίποτα, ώστε να κρατήσετε τη συζήτηση ζωντανή και να έχετε έστω και μια μικρή ελπίδα να τους πείσετε μακροπρόθεσμα».
Αν χαρακτηρίσουν μωβ το χρώμα του ουρανού:
«Αυτό είναι ενδιαφέρον. Θα ήθελα πολύ να ακούσω περισσότερα».
«Ως ζωγράφος, που γνωρίζω λίγα πράγματα για τα χρώματα, αυτό είναι τόσο συναρπαστικό».
Για να γίνουν πιο δεκτικοί στις σκέψεις σας, χρειάζεται πρωτίστως να νιώσουν συναισθηματική ασφάλεια μέσα στον διάλογο. Καθοριστικό είναι να τους δείξετε ειλικρινές ενδιαφέρον για όσα εκφράζουν· έτσι θα ακούσουν με μεγαλύτερη δεκτικότητα και τη δική σας πλευρά.
3. Συγκρατήστε τη διαφωνία σας
«Έγραψα ένα κεφάλαιο στο βιβλίο μου που λέγεται “Do Not Disagree”. Είναι ένα σκόπιμα προκλητικό κεφάλαιο, γιατί οι άνθρωποι σκέφτονται, “Τι εννοείς, να μη διαφωνώ ποτέ με κανέναν;”. Αλλά αυτό που εννοώ είναι, μην κάνετε το πρώτο πράγμα που λέτε το “διαφωνώ”», προσθέτει ο Bartlett.
«Ακριβώς», πρόσθεσε η Dr. Brooks. «Μπορεί να έρθει αργότερα. Μπορεί να έρθει αργότερα, αλλά πρώτα πρέπει να έρθει κάτι όπως “Είναι τόσο ενδιαφέρον αυτό που είπες. Μου κάνει εντύπωση πραγματικά και βγάζει νόημα ότι μπορεί να νιώθεις έτσι. Αναρωτιέμαι αν…” και μετά μπορείτε να συνεχίσετε, αντί για το “διαφωνώ”».
Χρειάζεται, τελικά, να αναγνωρίσουμε πως απαιτείται χρόνος για να αλλάξει κάποιος γνώμη. Αντίθετα, όταν ακυρώνουμε τον συνομιλητή τερματίζοντας τον διάλογο, αυτό γίνεται σχεδόν αδύνατο. Αν αναβάλετε τη στιγμιαία ικανοποίηση που προσφέρει η φράση «Κάνεις λάθος. Σε έπιασα, είπες ψέμματα, ορίστε τα γεγονότα», δίνετε στον άλλον περιθώριο να ακούσει τη δική σας τοποθέτηση με μεγαλύτερη δεκτικότητα. Εφόσον έχετε αναγνωρίσει τις δικές του πεποιθήσεις, αυξάνονται οι πιθανότητες να σκεφτεί και όσα πιστεύετε εσείς.
Συνοπτικά
- Στον σεβασμό και την ενεργητική ακρόαση δίνει έμφαση η Dr. Alison Wood Brooks του Harvard, παρουσιάζοντας τρόπους που βοηθούν την επικοινωνία να γίνει εποικοδομητική και τις συγκρούσεις να επιλυθούν.
- Όταν εκφράζουμε από νωρίς τη διαφωνία μας, δυσκολεύουμε τον άλλον να αλλάξει άποψη. Προτιμότερο είναι να αφήνουμε περιθώριο στη συζήτηση, χωρίς να απορρίπτουμε εξαρχής όσα πιστεύουν οι συνομιλητές μας.
- Για μια διαφωνία χωρίς σύγκρουση προτείνονται τρεις βασικές κινήσεις: 1) αποφύγετε να διακηρύξετε εξαρχής το δίκιο σας, 2) διατυπώστε λιγότερο απόλυτους ισχυρισμούς και 3) εκφράστε σε μεταγενέστερο στάδιο τη διαφωνία σας.
- Με μεγαλύτερη ικανοποίηση στις σχέσεις συνδέονται τόσο η συναισθηματική νοημοσύνη όσο και η ικανότητα καλής επικοινωνίας, οι οποίες βοηθούν να επιλύονται οι συγκρούσεις.
- Παρότι οι άνθρωποι συνήθως αντιμετωπίζουν πιο θετικά τις ρομαντικές σχέσεις, σε αυτές οι συγκρούσεις εμφανίζονται συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση απ’ ό,τι στις φιλίες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/min-tsakotheite-pote-xana-kathigitis-toy-harvard-apokalyptei-to-mystiko-gia-na-kataktate-panta-ayto-poy-thelete/19590
