Μια νέα έρευνα δείχνει ότι η ανεργία συνδέεται με αλλαγές στα όνειρα: αυτά στρέφονται συχνότερα σε ζητήματα επαγγελματικής ζωής και περιέχουν λιγότερα στοιχεία έκπληξης και οπτικής παρατήρησης.
Στα όνειρα των ανέργων αποτυπώνεται η ψυχική αποστασιοποίηση που βιώνουν, καθώς συχνά αναδύονται ανησυχίες για την εργασία και τη ζωή τους.
Η ανεργία είναι δυνατόν να οδηγήσει σε κρίση ταυτότητας και κοινωνική απομόνωση, ενώ παράλληλα δυσκολεύει το να γίνει ανοιχτή συζήτηση γι’ αυτήν. Τα όνειρα των ανέργων, επίσης, φανερώνουν μια ευρύτερη αποσύνδεση από το περιβάλλον τους.
Έρευνα εξετάζει πώς η ανεργία ενδέχεται να αλλάξει ακόμη και τα… όνειρα που βλέπει κανείς όταν κοιμάται, όχι τα σχέδια και τις φιλοδοξίες του για το μέλλον. Η απώλεια εργασίας συνδέεται με λιγότερα στοιχεία έκπληξης και οπτικής παρατήρησης στα όνειρα, αλλά και με συχνότερη εμφάνιση θεμάτων γύρω από την εργασία.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Dreaming, αναφέρει ότι αυτές οι μεταβολές δείχνουν πως η ψυχική αποστασιοποίηση που συνοδεύει την ανεργία εκδηλώνεται και στη διάρκεια του ύπνου.
Η θεωρία της «συνέχειας» στα όνειρα
Οι ερευνητές συχνά υιοθετούν την υπόθεση της «συνέχειας»: τα όνειρα θεωρείται ότι σχετίζονται με την καθημερινή ζωή και δεν αποτελούν απλή αναπαραγωγή περιστατικών, σαν να βλέπουμε βίντεο. Αντίθετα, αντανακλούν προσωπικά σημαντικά θέματα, σκέψεις, συναισθήματα και κύριες ανησυχίες.
Καθώς η εργασία επηρεάζει τη ρουτίνα και την ταυτότητά μας, δεν είναι ασυνήθιστο να εμφανίζονται στα όνειρα επαγγελματικά ζητήματα. Προγενέστερες μελέτες συνδέουν άμεσα το εργασιακό στρες με δυσάρεστο ή αγχώδες περιεχόμενο στα όνειρα. Ένα περιβάλλον με έντονο στρες μπορεί να φέρει εφιάλτες για τη δουλειά και να συντηρήσει έναν κύκλο άγχους τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα.
Η ανεργία ως πλήγμα στην ταυτότητα
Η απώλεια της δουλειάς επιβαρύνει σημαντικά την οικονομική ασφάλεια, αλλά και την ψυχολογική ευημερία. Μέσα από την εργασία εξασφαλίζονται:
- Οικονομικοί πόροι
- Αίσθηση σκοπού
- Κοινωνική αναγνώριση
Όταν κάποιος χάνει τη δουλειά του, μπορεί να αντιμετωπίσει κρίση ταυτότητας, χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, κοινωνική απόσυρση και αίσθημα αποξένωσης. Το κοινωνικό στίγμα της ανεργίας οδηγεί πολλούς στο να μην αναφέρονται ανοιχτά σε αυτήν, δυσχεραίνοντας την αποτίμηση των ψυχολογικών συνεπειών της μέσω των συνηθισμένων ερωτηματολογίων.
Τι δείχνουν τα όνειρα των ανθρώπων χωρίς εργασία
Μελετώντας τα όνειρα ανθρώπων που είναι άνεργοι, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εμφανίζονται τα ακόλουθα μοτίβα:
1. Συχνότερη παρουσία επαγγελματικών θεμάτων
Στα όνειρα των ανθρώπων που βρίσκονταν αντιμέτωποι με την ανεργία εντοπίστηκαν πολύ συχνότερα λέξεις που αφορούσαν:
- Χώρους εργασίας
- Σπουδές
- Επαγγελματικά ζητήματα
Το εύρημα αυτό συνάδει με την άποψη ότι τα όνειρα αντανακλούν όσα μας απασχολούν περισσότερο.
2. Λιγότερα στοιχεία «έκπληξης»
Στα όνειρα καταγράφηκαν λιγότερες λέξεις που παρέπεμπαν σε αιφνιδιασμό ή σε απρόσμενες μεταβολές. Για να βιώσει κανείς έκπληξη χρειάζεται ενεργή γνωστική επεξεργασία νέων πληροφοριών· η περιορισμένη παρουσία της ενδέχεται να δείχνει πιο παθητικό γνωστικό ύφος κατά τον ύπνο.
3. Περιορισμένη οπτική παρατήρηση
Στις περιγραφές των ανέργων υπήρχαν λιγότερες λέξεις όπως «βλέπω», «παρατηρώ» και «κοιτάζω». Το εύρημα ερμηνεύεται ως ένδειξη ευρύτερης αποστασιοποίησης, όχι μόνο από την εργασία, αλλά και από το ίδιο το περιβάλλον των ονείρων.
Η ανεργία και η αποδέσμευση
Στον επιχειρηματικό χώρο, ο όρος «εμπλοκή» ή «engagement» περιγράφει τον ενθουσιασμό και τη δέσμευση του εργαζομένου. Συχνά το engagement υποχωρεί προτού κάποιος παραιτηθεί ή απολυθεί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αποδέσμευση αυτή μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της καθημερινότητας και να φτάσει στα όνειρα, κάνοντας τη νυχτερινή εμπειρία λιγότερο ενεργή και λιγότερο παρατηρητική.
Τα βασικά συμπεράσματα
- Έρευνα συνδέει την ανεργία με αλλαγές στα όνειρα, όπου κυριαρχούν περισσότερο θέματα σχετικά με την εργασία και καταγράφονται λιγότερα στοιχεία έκπληξης.
- Η ψυχική αποστασιοποίηση που βιώνουν οι άνεργοι αντανακλάται στα όνειρά τους, με ανησυχίες για την εργασία και την ταυτότητά τους.
- Η απώλεια της δουλειάς ενδέχεται να συνδεθεί με κρίση ταυτότητας, χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και κοινωνική απομόνωση.
- Στα όνειρα των ανέργων εντοπίζονται περισσότερα επαγγελματικά θέματα και λιγότερες εκφράσεις έκπληξης ή οπτικής παρατήρησης.
- Η αποδέσμευση από την εργασία συνδέεται με μειωμένη ενεργητικότητα και δραστηριότητα και στη διάρκεια του ύπνου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/anergia-epireazei-akomi-kai-ta-oneira-mas/21934
