Μια νέα μελέτη συνδέει τις τοξικές σχέσεις, ιδίως με ανθρώπους που δυσκολεύουν την καθημερινότητα, με ταχύτερη βιολογική γήρανση. Σύμφωνα με τα ευρήματα, κάθε επιπλέον «hassler» σχετίζεται με 1,5% μεγαλύτερο ρυθμό γήρανσης και περίπου εννέα επιπλέον μήνες βιολογικής ηλικίας.
Οι αρνητικές κοινωνικές σχέσεις, σημειώνουν οι ερευνητές, αποτελούν παράγοντες κινδύνου για την υγεία, καθώς ενισχύουν το στρες και τις φλεγμονές. Γι’ αυτό, υπογραμμίζουν την ανάγκη παρεμβάσεων που θα περιορίζουν τις επιβλαβείς επιδράσεις τους.
Τα αποτελέσματα, πάντως, δεν τεκμηριώνουν άμεση αιτιώδη σύνδεση ανάμεσα στις σχέσεις και τη γήρανση, ενώ χρειάζεται να διεξαχθεί περισσότερη έρευνα.
Νέα μελέτη υποδεικνύει ότι όσοι δυσκολεύουν τη ζωή μας ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης. Ποιες σχέσεις φάνηκαν πιο τοξικές.
Οι δύσκολοι άνθρωποι στις σχέσεις μας ενδέχεται να επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση, δείχνει νέα μελέτη
«Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι hasslers στο κοινωνικό περιβάλλον ενός ατόμου μπορεί να αποτελούν έναν παραγνωρισμένο αλλά σημαντικό βιολογικό παράγοντα κινδύνου», αναφέρουν οι συγγραφείς, σύμφωνα με το USA Today.
Στην ανάλυσή τους οι ερευνητές συνυπολόγισαν και παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, μεταξύ των οποίων το επάγγελμα, οι δυσμενείς εμπειρίες κατά την παιδική ηλικία και το κάπνισμα. Παρά τις προσαρμογές αυτές, η επίδραση των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων εξακολούθησε να είναι σημαντική.
Ειδικότερα, όπως διαπίστωσε η έρευνα, «κάθε επιπλέον hassler σχετίζεται με περίπου 1,5% ταχύτερη βιολογική γήρανση και περίπου εννέα μήνες επιπλέον βιολογικής ηλικίας μεταξύ ατόμων της ίδιας χρονολογικής ηλικίας».
Με ποιον τρόπο συνδέονται το στρες και η ψυχική υγεία με τη γήρανση;
Ευρήματα από έρευνες σε ανθρώπους, ζώα και εργαστηριακά μοντέλα υποδεικνύουν ότι οι αντιδράσεις στο στρες, μαζί με τις ορμόνες του, ενδέχεται να συμβάλλουν σε επιταχυνόμενη γήρανση και μεγαλύτερο κίνδυνο για ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία.
Σύμφωνα με άλλες πρόσφατες μελέτες, η βιολογική γήρανση μπορεί επίσης να επιταχύνεται από το χρόνιο ψυχολογικό στρες, την κατάθλιψη και το τραύμα. Το παρατεταμένο στρες έχει συνδεθεί με βραχύτερα τελομερή – τα προστατευτικά «καλύμματα» στα χρωμοσώματα, τα οποία σχετίζονται με παθήσεις όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι, ο διαβήτης και ο καρκίνος.
Παράλληλα, το στρες μπορεί να ανεβάσει τα επίπεδα ορμονών, όπως η κορτιζόλη. Οι ορμόνες αυτές είναι δυνατό να απορρυθμίσουν το ανοσοποιητικό σύστημα και να ενισχύσουν τη φλεγμονή.
Το ψυχολογικό στρες ενδέχεται ακόμη να επηρεάζει την επιγενετική γήρανση, καθώς μεταβάλλει τη δραστηριότητα γονιδίων μέσω της μεθυλίωσης του DNA. Επιπρόσθετα, ορισμένες μελέτες συσχετίζουν την κατάθλιψη και τις σοβαρές ψυχικές ασθένειες με ενδείξεις ταχύτερης βιολογικής γήρανσης.
Βασικοί βιολογικοί μηχανισμοί που έχουν καταγραφεί στις έρευνες
- Βράχυνση των τελομερών, η οποία σχετίζεται με το χρόνιο στρες
- Απορρύθμιση των ορμονών του στρες (κορτιζόλη, νορεπινεφρίνη, επινεφρίνη), που συνδέεται με μικρότερα τελομερή και φλεγμονή
- Μεταβολές στην επιγενετική γήρανση, οι οποίες συσχετίζονται με έκθεση σε στρες και ψυχιατρικές παθήσεις
- Η κατάθλιψη, που πρόσφατη έρευνα συνέδεσε με βραχύτερα τελομερή
- Η χρόνια φλεγμονή («inflammaging»), η οποία ενισχύεται από το μακροχρόνιο στρες
Οι διαφωνίες με φίλους και συγγενείς συνδέονται με επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης
Η επίδραση, ωστόσο, δεν ήταν ίδια για όλους τους «hasslers». Όσοι προέρχονταν από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον εμφάνισαν «επιβαρυντικές συσχετίσεις», σε αντίθεση με τους hasslers που ήταν σύζυγοι, οι οποίοι δεν παρουσίασαν αντίστοιχη σύνδεση.
Πέρα από τη βιολογική γήρανση, οι hasslers συσχετίστηκαν με διάφορες αρνητικές συνέπειες για την ψυχική και σωματική υγεία, ανάμεσά τους η κατάθλιψη, το άγχος και ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος.
«Αυτά τα ευρήματα μαζί αναδεικνύουν τον κρίσιμο ρόλο των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων στη βιολογική γήρανση ως χρόνιους παράγοντες στρες και την ανάγκη για παρεμβάσεις που μειώνουν τις επιβλαβείς κοινωνικές επιρροές ώστε να προωθηθούν πιο υγιείς πορείες γήρανσης», προσθέτουν οι συγγραφείς.
Οι συγγραφείς διευκρινίζουν, πάντως, ότι πρόκειται για συσχετίσεις και ότι τα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν «αιτιώδη επίδραση των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων στις διαδικασίες γήρανσης».
Επιπλέον, η βιολογική ηλικία δεν ορίζεται με έναν ενιαίο τρόπο, ενώ δεν υπάρχουν οριστικά ερευνητικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η ταχύτερη βιολογική γήρανση οδηγεί σε πρόωρο θάνατο.
Συμπερασματικά
- Νέα μελέτη συνδέει τις δύσκολες, τοξικές σχέσεις με ταχύτερη βιολογική γήρανση: κάθε «hassler» σχετίζεται με επιτάχυνση κατά 1,5%.
- Οι δυσμενείς κοινωνικές σχέσεις αυξάνουν το στρες και τις φλεγμονές, με πιθανές σοβαρές συνέπειες για την υγεία.
- Οι ερευνητές επισημαίνουν πως χρειάζονται παρεμβάσεις που θα περιορίσουν τις επιβλαβείς κοινωνικές επιδράσεις.
- Σε σύγκριση με τις σχέσεις με τον/τη σύζυγο, εκείνες με φίλους και συγγενείς έχουν πιο αρνητική επίδραση στη γήρανση.
- Η μελέτη αναδεικνύει τις αρνητικές κοινωνικές σχέσεις ως παράγοντα κινδύνου για την υγεία, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν τεκμηριώνει άμεση αιτιώδη σύνδεση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/toxikes-scheseis-osoi-kanoyn-ti-zoi-mas-dyskoli-mas-gernoyn-kai-pio-grigora-apokalyptiki-meleti/23539
