Διαβήτης: Ένας απρόσμενος δείκτης αίματος μπορεί να αποκαλύψει τον κίνδυνο

Οι ετήσιες εξετάσεις αίματος είναι φυσιολογικές και ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα. Αυτό, όμως, δεν αρκεί για να δείξει πόσο καλά ρυθμίζει ο οργανισμός το σάκχαρο ή ποια είναι τα επίπεδα χοληστερόλης.

Σε πρόσφατη μελέτη σχεδόν 20.000 ενηλίκων, ερευνητές εξέτασαν αν ο συνδυασμός αυτών των μετρήσεων αίματος μπορεί να εντοπίσει άτομα με αυξημένο κίνδυνο προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2, ακόμη και όταν δεν θεωρούνται υπέρβαρα.

Τι εξέτασε η μελέτη

Οι ερευνητές παρακολούθησαν σχεδόν 20.000 ενήλικες στην Κίνα, ηλικίας 45 ετών και άνω, οι οποίοι είχαν φυσιολογικό ΔΜΣ και δεν είχαν προδιαβήτη ή διαβήτη στην αρχή της μελέτης. Για περίπου τρία χρόνια κατά μέσο όρο, κατέγραφαν ποιοι εμφάνισαν κάποια από τις δύο παθήσεις.

Εστίασαν στον δείκτη CHG, ο οποίος συνδυάζει την ολική χοληστερόλη, το σάκχαρο αίματος σε κατάσταση νηστείας και την HDL χοληστερόλη, που συχνά αποκαλείται «καλή» χοληστερόλη.

Στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν ο συνδυασμός των τριών μετρήσεων μπορεί να δώσει ενδείξεις για τον μελλοντικό κίνδυνο διαβήτη που ενδεχομένως δεν αποκαλύπτει μόνο το βάρος.

Ο δείκτης αίματος συνδέθηκε με υπερδιπλάσιο κίνδυνο διαβήτη

Τα άτομα με υψηλότερες τιμές του δείκτη CHG είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2 κατά τη διάρκεια της μελέτης. Η συσχέτιση με υπερδιπλάσιο κίνδυνο παρέμεινε ακόμη και αφού οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες.

Ο κίνδυνος αυξανόταν πιο απότομα καθώς ο δείκτης ανέβαινε μέσα σε ένα συγκεκριμένο εύρος τιμών και στη συνέχεια σταθεροποιούνταν. Επομένως, η σχέση δεν ήταν τόσο απλή ώστε οι υψηλότερες τιμές να αντιστοιχούν πάντα σε ανάλογα υψηλότερο κίνδυνο.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο υψηλότερος δείκτης CHG προκαλεί διαβήτη. Υποδηλώνει, όμως, ότι η συνεκτίμηση της χοληστερόλης και του σακχάρου μπορεί να προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για τη μεταβολική υγεία.

Γιατί ο φυσιολογικός ΔΜΣ δεν αποκαλύπτει όλη την εικόνα

Ο ΔΜΣ μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο αρχικού ελέγχου, αλλά δεν μετρά το σάκχαρο ή τη χοληστερόλη και δεν διακρίνει τη μυϊκή από τη λιπώδη μάζα.

Έτσι, ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό ΔΜΣ και παρ’ όλα αυτά να παρουσιάζει μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου που αξίζει να συζητήσει με τον γιατρό του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ΔΜΣ είναι άχρηστος. Απλώς, το μέγεθος του σώματος αποτελεί ένα μόνο μέρος της συνολικής εικόνας.

Και άλλες έρευνες, μεταξύ των οποίων μελέτη σχεδόν 480.000 ενηλίκων, έχουν εξετάσει παράγοντες κινδύνου διαβήτη που δεν είναι εμφανείς μόνο από το μέγεθος του σώματος.

Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένοι περιορισμοί. Επειδή πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, οι ερευνητές δεν μπορούσαν να τεκμηριώσουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Επιπλέον, οι συμμετέχοντες ήταν ενήλικες ηλικίας 45 ετών και άνω στην Κίνα, επομένως τα ευρήματα ενδέχεται να μην ισχύουν εξίσου για νεότερα άτομα ή άλλους πληθυσμούς. Ο δείκτης CHG δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένο κλινικό εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου.

Τέσσερις τρόποι για να υποστηρίξετε τη μεταβολική υγεία

Δεν χρειάζεται να υπολογίσετε έναν νέο δείκτη για να φροντίσετε τη μεταβολική σας υγεία. Οι καθημερινές συνήθειες που ακολουθούν είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης.

• Μην παραλείπετε τους ελέγχους: Ρωτήστε τον γιατρό σας τι σημαίνουν οι τιμές σακχάρου και χοληστερόλης για τον δικό σας κίνδυνο, ανεξάρτητα από τον ΔΜΣ σας.
• Κινηθείτε τακτικά: Το περπάτημα, η ποδηλασία και άλλες μορφές σωματικής δραστηριότητας βοηθούν τον οργανισμό να χρησιμοποιεί τη γλυκόζη και υποστηρίζουν τη μεταβολική υγεία.
• Επιλέγετε ισορροπημένα γεύματα: Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνη και ακόρεστα λιπαρά συμβάλλουν στη διατήρηση υγιών επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης.
• Κάντε ασκήσεις ενδυνάμωσης: Οι μύες χρησιμοποιούν γλυκόζη για ενέργεια, επομένως η άσκηση με αντιστάσεις μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου.

Τι να κρατήσετε

Η ζυγαριά δεν μπορεί να αποκαλύψει όλα όσα συμβαίνουν στον οργανισμό.

Οι εξετάσεις αίματος συμπληρώνουν μέρος της εικόνας, γι’ αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζετε τις τιμές της χοληστερόλης και του σακχάρου σας. Ο δείκτης CHG χρειάζεται περισσότερη έρευνα, αλλά υπενθυμίζει ότι η μεταβολική υγεία αφορά περισσότερα από το βάρος.

Οι αποφάσεις για την αξιολόγηση του κινδύνου και τις εξετάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.