Έφηβοι: Πώς να τους βοηθήσετε να μιλήσουν ανοιχτά για όσα τους απασχολούν

Μπορεί να είναι δύσκολο να κάνετε έναν έφηβο να μιλήσει ανοιχτά για όσα τον απασχολούν. Οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να βοηθήσουν να συζητήσει μαζί σας τις ανησυχίες του.

Μην κρίνετε τον έφηβό σας

Ξεκινήστε θεωρώντας ότι υπάρχει ένας λόγος για όσα κάνει. Δείξτε ότι σέβεστε την κρίση του και ότι θέλετε να καταλάβετε τις επιλογές του.

Αν δεν χαρακτηρίσετε εξαρχής τη συμπεριφορά του «ανόητη» ή «λάθος», είναι πιθανότερο να ανοιχτεί και να σας εξηγήσει γιατί οι πράξεις του έβγαζαν νόημα για εκείνον.

Μην υποθέτετε ότι γνωρίζετε τι συμβαίνει

Μην θεωρείτε δεδομένο ότι ξέρετε ποιο είναι το πρόβλημα. Αντί να ρωτήσετε «Σε εκφοβίζουν;», μπορείτε να πείτε: «Έχω ανησυχήσει για σένα. Δεν φαίνεσαι όπως συνήθως και αναρωτιέμαι τι συμβαίνει αυτόν τον καιρό. Υπάρχει κάτι με το οποίο μπορώ να σε βοηθήσω;».

Δείξτε ξεκάθαρα ότι θέλετε να βοηθήσετε

Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας κάνει χρήση ναρκωτικών ή καταναλώνει υπερβολική ποσότητα αλκοόλ, μιλήστε του με ήρεμο αλλά άμεσο τρόπο. Ρωτήστε το και διαβεβαιώστε το ότι θα το στηρίξετε στις δυσκολίες του.

Να είστε ειλικρινείς και συνεπείς

Οι έφηβοι μπορεί να σας επικρίνουν αν δεν ακολουθείτε τις συμβουλές που τους δίνετε. Για παράδειγμα, αν πίνετε υπερβολικά, είναι πιθανό να σας το επισημάνουν («Κι εσύ δεν μπορείς να μιλάς!»). Φροντίστε να συμπεριφέρεστε και εσείς υπεύθυνα.

Βοηθήστε τον έφηβό σας να σκέφτεται αυτόνομα

Αντί να προσπαθείτε να εμφανιστείτε ως ειδικός στη ζωή του, βοηθήστε τον να σκεφτεί μόνος του:

• Συζητήστε τις πιθανές συνέπειες των επιλογών που μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο. Για παράδειγμα: «Πώς νιώθεις την επόμενη μέρα όταν καπνίζεις χασίς; Αν νιώθεις έτσι, πώς μπορεί να επηρεαστεί το ποδόσφαιρο;»
• Βοηθήστε τον να αξιολογεί κριτικά όσα βλέπει και ακούει. «Ο Παύλος είπε αυτό. Εσύ τι πιστεύεις;»
• Βοηθήστε τον να νιώσει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής. Θυμίστε του σε τι είναι καλός και τι εκτιμάτε σε εκείνον. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του και σε άλλους τομείς της ζωής του.
• Η ενημέρωση δίνει δύναμη. Προτείνετε ιστοσελίδες με πληροφορίες για τα ναρκωτικά, το σεξ και το κάπνισμα, ώστε να διαβάσει τα δεδομένα και να διαμορφώσει τη δική του άποψη.
• Βοηθήστε τον να σκεφτεί τρόπους αντίδρασης και διαχείρισης. «Όταν νιώθεις έτσι, υπάρχει κάτι που θα μπορούσες να κάνεις για να αισθανθείς καλύτερα;»
• Ενθαρρύνετέ τον να σκεφτεί τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της συμπεριφοράς του.

Επιλέξτε για ποια θέματα αξίζει να επιμείνετε

Αν ακούει συνεχώς παρατηρήσεις, μπορεί να πάψει να σας δίνει σημασία. Αν παραβλέψετε μικρότερα ζητήματα, όπως τα ρούχα που φοράει, ίσως συνεχίσετε να επικοινωνείτε και να μπορείτε να διαπραγματευτείτε —ή να επιμείνετε στη θέση σας— όταν προκύψουν σοβαρότερα θέματα, όπως τα ναρκωτικά και το σεξ.

Προσπαθήστε να μην αντιδράτε στις εκρήξεις θυμού

Οι έφηβοι συχνά ξεσπούν στους ανθρώπους που αγαπούν και εμπιστεύονται περισσότερο, όχι επειδή τους μισούν, αλλά επειδή νιώθουν σύγχυση.

Μην θεωρείτε ότι εννοούν τα σκληρά πράγματα που λένε, όπως «Σε μισώ!». Μπορεί απλώς να νιώθουν μπερδεμένοι, θυμωμένοι, αναστατωμένοι ή χαμένοι, ή να επηρεάζονται από ορμονικές αλλαγές, χωρίς να ξέρουν πώς να εκφράσουν τα συναισθήματά τους.

Βοηθήστε τον έφηβό σας να νιώθει ασφαλής

Οι έφηβοι συχνά φοβούνται ότι αν μιλήσουν σε έναν ενήλικα, τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Εξηγήστε ξεκάθαρα ότι θέλετε να τους βοηθήσετε και ότι δεν θα κάνετε κάτι που δεν θέλουν.

Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν υπάρχει εκφοβισμός. Αν το παιδί σας σάς μιλήσει για κάτι τέτοιο, εξηγήστε του ότι είναι απαράδεκτο. Ακούστε τους φόβους του και διαβεβαιώστε το ότι δεν φταίει.

Ενισχύστε την αυτοπεποίθησή του, διαβεβαιώνοντάς το ότι θα αντιμετωπίσετε το πρόβλημα μαζί.

Κάντε τις κατάλληλες ερωτήσεις

Μερικές φορές θα μάθετε περισσότερα αν κάνετε ανοιχτές ερωτήσεις. Για παράδειγμα, αν ο έφηβός σας έχει διατροφική διαταραχή, ερωτήσεις που μπορεί να ακουστούν πιεστικές ή επικριτικές, όπως «Τι έφαγες για μεσημεριανό;» ή «Προκάλεσες εμετό;», ενδέχεται να οδηγήσουν σε μη ειλικρινή απάντηση.

Προτιμήστε ανοιχτές ερωτήσεις, όπως «Πώς είσαι;» ή «Πώς ήταν η μέρα σου;». Έτσι, μπορεί να είναι ευκολότερο για τον έφηβό σας να σας μιλήσει για το πώς αισθάνεται.