Μακροζωία: Το κρύο μπορεί να κρύβει το μυστικό της

Το κρύο μπορεί να είναι δυσάρεστο, αλλά ίσως κρύβει ένα από τα μυστικά της μακροζωίας που αναζητούμε.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κολωνίας στη Γερμανία εντόπισαν έναν μοριακό μηχανισμό που ενεργοποιείται σε χαμηλές θερμοκρασίες και φαίνεται να συνδέεται με την επιβράδυνση της γήρανσης και τη μακροζωία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η διυδροβιοπτερίνη (BH2), μια μεταβολική ουσία, ενδέχεται να έχει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας των κυττάρων και στη μακροζωία.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, προσθέτοντας νέα στοιχεία για τη σχέση της θερμοκρασίας με τη γήρανση.

Μακροζωία: Πώς ενεργοποιείται ο μοριακός μηχανισμός

Εδώ και πάνω από έναν αιώνα είναι γνωστό στους επιστήμονες ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιμηκύνουν τη ζωή οργανισμών, μεταξύ των οποίων σκουλήκια, μύγες, ψάρια και τρωκτικά. Το πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό, σε βιολογικό επίπεδο, παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστο.

Στη συγκεκριμένη μελέτη, η ομάδα παρατήρησε ότι όταν ο νηματώδης σκώληκας Caenorhabditis elegans εκτίθεται σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία, γύρω στους 15 βαθμούς Κελσίου, αυξάνεται η παραγωγή του ενζύμου CAT-4 στους μυς του.

Η αύξηση του CAT-4 οδηγεί σε μεγαλύτερη παραγωγή BH2. Η μεταβολική αυτή ουσία εκκρίνεται από τους μυς και στη συνέχεια μεταφέρεται σε άλλους ιστούς και όργανα.

Στους ιστούς αυτούς η BH2 μετατρέπεται σε τετραϋδροβιοπτερίνη (BH4). Με τη σειρά της, η ουσία αυτή πυροδοτεί βιοχημικές διεργασίες που συντελούν στην παραγωγή του αμινοξέος τυροσίνη.

Μακροζωία: Πώς προστατεύονται τα κύτταρα από τις φθορές της γήρανσης

Κεντρικό σημείο των ευρημάτων είναι η πρωτεόσταση: η δυνατότητα των κυττάρων να διατηρούν τις πρωτεΐνες τους σωστά δομημένες και λειτουργικές.

Με την πάροδο της ηλικίας, ορισμένες πρωτεΐνες ενδέχεται να συγκεντρώνονται σε μη φυσιολογικές μορφές. Έτσι σχηματίζονται συσσωματώματα, τα οποία συνδέονται με νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Σε πειραματικό μοντέλο της νόσου Huntington, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ο μοριακός μηχανισμός που μελέτησαν περιορίζει τη συγκέντρωση επιβλαβών πρωτεϊνών.

Επιπλέον, πειράματα σε ανθρώπινα κύτταρα έδειξαν ότι η BH2 μπορεί να μειώσει τη συσσώρευση παθολογικών πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νόσο Huntington και την πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (ALS).

Μακροζωία: Είναι δυνατό το όφελος χωρίς έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες;

Οι επιστήμονες πέτυχαν επίσης να αυξήσουν γενετικά την παραγωγή CAT-4 στους μυς των σκουληκιών. Η παρέμβαση αυτή παρέτεινε τη ζωή τους ακόμη και όταν βρίσκονταν σε κανονικές ή υψηλότερες θερμοκρασίες.

Το αποτέλεσμα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ενεργοποιούνται οι ευεργετικές επιδράσεις που σχετίζονται με το κρύο, χωρίς να απαιτείται μείωση της θερμοκρασίας του σώματος.

Οι ερευνητές τονίζουν, πάντως, ότι τα αποτελέσματα είναι ακόμη πειραματικά. Βασίζονται σε μελέτες νηματωδών σκωλήκων και σε καλλιέργειες ανθρώπινων κυττάρων, χωρίς να αποδεικνύουν ότι η έκθεση στο κρύο ή η πρόσληψη BH2 παρατείνει τη ζωή των ανθρώπων.

Χρειάζονται περισσότερες και εκτενέστερες έρευνες, ώστε να φανεί αν ο συγκεκριμένος μηχανισμός μπορεί να αξιοποιηθεί στον άνθρωπο με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Παρόλα αυτά, η ανακάλυψη προσθέτει σημαντικά στοιχεία στην επιστημονική κατανόηση της γήρανσης και στρέφει το ενδιαφέρον σε έναν πολλά υποσχόμενο στόχο: την ενεργοποίηση των φυσικών μηχανισμών κυτταρικής προστασίας, με πιθανό όφελος για την υγεία και τη μακροζωία.