Τροφική αλλεργία: Συμπτώματα, αίτια, διάγνωση και αντιμετώπιση

Η τροφική αλλεργία είναι αντίδραση του οργανισμού σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Συχνά προκαλεί ήπια συμπτώματα, αλλά σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή, απειλητική για τη ζωή αντίδραση.

Συμπτώματα τροφικής αλλεργίας

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, ακόμη και σε περισσότερα από ένα σημεία ταυτόχρονα. Συχνά περιλαμβάνουν:

ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας
κνησμό στο δέρμα ή υπερυψωμένο εξάνθημα, γνωστό ως κνίδωση
πρήξιμο στα χείλη, στο πρόσωπο ή γύρω από τα μάτια (αγγειοοίδημα)
βήχα, συριγμό, δύσπνοια, θορυβώδη αναπνοή ή βραχνάδα
φτέρνισμα ή φαγούρα, καταρροή ή μπούκωμα στη μύτη
ναυτία ή εμετό
πόνο στην κοιλιά
διάρροια

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως μετά την κατανάλωση του τροφίμου ή ακόμη και ημέρες αργότερα.

Η τροφική αλλεργία διαφέρει από τη δυσανεξία σε κάποιο τρόφιμο. Η δυσανεξία μπορεί να προκαλέσει, για παράδειγμα, φούσκωμα και πόνο στην κοιλιά, συνήθως λίγες ώρες μετά την κατανάλωση του τροφίμου.

Πότε χρειάζεται ιατρική βοήθεια

Τα περισσότερα συμπτώματα δεν είναι σοβαρά, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται ιατρική φροντίδα. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν υποψιάζεστε ότι εσείς ή το παιδί σας έχετε τροφική αλλεργία.

Καλέστε το 112 ή το 166 για επείγοντα αν:

πρηστούν ξαφνικά τα χείλη, το στόμα, ο λαιμός ή η γλώσσα
η αναπνοή γίνει πολύ γρήγορη ή δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε, με έντονο συριγμό, αίσθημα πνιγμού ή λαχάνιασμα
ο λαιμός σφίγγει ή δυσκολεύεστε να καταπιείτε
το δέρμα, η γλώσσα ή τα χείλη γίνουν μπλε, γκρι ή πολύ ωχρά· σε σκουρόχρωμο δέρμα, η αλλαγή μπορεί να φαίνεται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα
εμφανιστεί ξαφνικά έντονη σύγχυση, υπνηλία ή ζάλη
κάποιος λιποθυμήσει και δεν ξυπνά
ένα παιδί είναι άτονο, δεν ανταποκρίνεται όπως συνήθως ή δυσκολεύεται να σηκώσει ή να κρατήσει το κεφάλι του

Μπορεί επίσης να υπάρχει πρησμένο, υπερυψωμένο ή κνησμώδες εξάνθημα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση, η οποία χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Μην οδηγήσετε οι ίδιοι προς το νοσοκομείο· ακολουθήστε τις οδηγίες του ατόμου που θα απαντήσει στην κλήση έκτακτης ανάγκης.

Αν υπάρχει αυτοενέσιμη αδρεναλίνη ή ρινικό σπρέι

Σε περίπτωση σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης, χρησιμοποιήστε αμέσως τη συσκευή αυτοχορήγησης αδρεναλίνης, όπως το EpiPen, ή το ρινικό σπρέι, όπως το EURneffy, εφόσον έχει συνταγογραφηθεί. Οι οδηγίες χρήσης συνοδεύουν τη συσκευή και το σπρέι. Αφού τα χρησιμοποιήσετε, καλέστε ασθενοφόρο, ακόμη κι αν τα συμπτώματα φαίνεται να υποχωρούν.

Αίτια και συχνά αλλεργιογόνα τρόφιμα

Η τροφική αλλεργία προκαλείται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε ορισμένα τρόφιμα. Δεν είναι σαφές γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά κάποια τρόφιμα είναι πιθανότερο να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση σε ορισμένους ανθρώπους.

Στα συχνότερα αλλεργιογόνα τρόφιμα περιλαμβάνονται:

το αγελαδινό γάλα
τα αυγά
τα φιστίκια, η σόγια, τα μπιζέλια και τα ρεβίθια
οι ξηροί καρποί, όπως τα καρύδια, τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα πεκάν, τα κάσιους, τα φιστίκια Αιγίνης και τα βραζιλιάνικα καρύδια
τα οστρακοειδή, όπως οι γαρίδες, τα καβούρια και οι αστακοί
το σιτάρι

Αλλεργία μπορεί να υπάρχει και σε άλλα τρόφιμα, όπως το σέλινο, η μουστάρδα, το σουσάμι και το αλεύρι λούπινου, το οποίο χρησιμοποιείται σε ορισμένα αρτοσκευάσματα.

Η πιθανότητα τροφικής αλλεργίας είναι ελαφρώς μεγαλύτερη αν εσείς ή στενός συγγενής σας έχετε άλλες αλλεργίες, άσθμα ή έκζεμα.

Σύνδρομο στοματικής αλλεργίας

Ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν φαγούρα στο στόμα και στον λαιμό μετά την κατανάλωση ωμών φρούτων, λαχανικών ή ξηρών καρπών. Αυτό ονομάζεται σύνδρομο στοματικής αλλεργίας ή σύνδρομο γύρης-τροφής. Συνήθως δεν είναι σοβαρό. Το καλό μαγείρεμα των φρούτων και των λαχανικών βοηθά.

Εξετάσεις για τροφική αλλεργία

Αν ο γιατρός σας υποψιάζεται τροφική αλλεργία, μπορεί να σας παραπέμψει σε ειδικό για εξετάσεις, όπως:

δερματική δοκιμασία νυγμού: τοποθετείται στο δέρμα μια σταγόνα υγρού που περιέχει το ύποπτο τρόφιμο και ελέγχεται αν προκαλεί αντίδραση
εξετάσεις αίματος
ειδική δίαιτα αποφυγής του πιθανού αλλεργιογόνου, ώστε να διαπιστωθεί αν υποχωρούν τα συμπτώματα

Μπορεί επίσης να σας ζητηθεί να κρατήσετε ημερολόγιο τροφίμων και συμπτωμάτων, για να εντοπιστεί τι ενδέχεται να προκαλεί την αντίδραση.

Αντιμετώπιση της τροφικής αλλεργίας

Αν έχετε τροφική αλλεργία, θα πρέπει να αποφεύγετε το συγκεκριμένο τρόφιμο, καθώς και προϊόντα που περιέχουν οποιοδήποτε από τα συστατικά στα οποία είστε αλλεργικοί. Ο ειδικός μπορεί να σας χορηγήσει φάρμακα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων ή για χρήση σε επείγουσα ανάγκη. Αυτά περιλαμβάνουν:

αντιισταμινικά για ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις
αυτοενέσιμη αδρεναλίνη, όπως το EpiPen, ή ρινικό σπρέι, όπως το EURneffy, για σοβαρές αντιδράσεις

Ο ειδικός θα σας δώσει σχέδιο δράσης για την αλλεργία, με οδηγίες για τη διαχείρισή της. Παιδιά με αλλεργία στα φιστίκια μπορεί να υποβληθούν σε ανοσοθεραπεία, ώστε ο οργανισμός τους να γίνει λιγότερο ευαίσθητος. Θα πρέπει, ωστόσο, να συνεχίσουν να αποφεύγουν την κατανάλωση φιστικιών.

Πώς να διαχειριστείτε την τροφική αλλεργία

Τι να κάνετε

Ελέγχετε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων και τα μενού των εστιατορίων, ώστε να βεβαιώνεστε ότι δεν περιέχουν το αλλεργιογόνο.
Ενημερώστε φίλους, συγγενείς, τον παιδικό σταθμό ή το σχολείο και τον χώρο εργασίας σας για την αλλεργία.
Αν σας έχουν συνταγογραφηθεί αυτοενέσιμες συσκευές αδρεναλίνης ή ρινικά σπρέι, έχετε πάντα μαζί σας δύο.
Ενημερώνετε το προσωπικό σε εστιατόρια και καφέ για την αλλεργία σας.
Πριν από αεροπορικό ταξίδι, ενημερώστε την αεροπορική εταιρεία και το πλήρωμα καμπίνας.