Πυρετός στους ενήλικες: Θερμοκρασίες, αίτια, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Οι σοβαρές ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν εξαιρετικά υψηλό πυρετό στους ενήλικες, ο οποίος ενδέχεται να είναι απειλητικός για τη ζωή. Ως υψηλός πυρετός θεωρείται συνήθως η θερμοκρασία 40–41,1°C, όταν μετριέται από το ορθό.

Όταν παθογόνοι μικροοργανισμοί, όπως βακτήρια και ιοί, εισέρχονται στον οργανισμό, το ανοσοποιητικό σύστημα δίνει σήμα για αύξηση της θερμοκρασίας, σε μια προσπάθεια να τους καταπολεμήσει. Ο πυρετός επηρεάζει το σώμα με διαφορετικούς τρόπους και η σημασία του εξαρτάται και από τα υπόλοιπα συμπτώματα.

Αν ανησυχείτε για τον πυρετό ή για τη γενική σας κατάσταση, επικοινωνήστε με γιατρό.

Πότε είναι σοβαρός ο πυρετός;

Γενικά, οι ενήλικες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν ιατρική βοήθεια αν η θερμοκρασία τους ξεπεράσει τους 40°C. Οι γιατροί θεωρούν αυτή τη θερμοκρασία υψηλό πυρετό.

Η θερμοκρασία δεν είναι το μόνο στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Συνεκτιμήστε άλλα συμπτώματα, όπως εμετούς, δυσκολία στην αναπνοή ή σύγχυση, καθώς και το πώς αισθάνεστε συνολικά, όταν αποφασίζετε αν χρειάζεστε ιατρική φροντίδα.

Ποια είναι η φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος;

Οι γιατροί αξιολογούν τον πυρετό με βάση την ένδειξη του θερμομέτρου, τη διάρκειά του και το αν η θερμοκρασία παρουσιάζει διακυμάνσεις.

Η φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος μπορεί να ποικίλλει. Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση του 2019, οι συνήθεις τιμές διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και με το αν η μέτρηση γίνεται από το στόμα ή από το ορθό. Η θερμοκρασία μπορεί επίσης να παρουσιάζει διακυμάνσεις. Η φυσιολογική θερμοκρασία από το ορθό κυμαίνεται από 37°C έως 38°C.

Τύποι και αίτια του πυρετού

Σύμφωνα με άρθρο στο Journal of Infection and Public Health, οι κατηγορίες θερμοκρασίας σώματος είναι οι εξής. Οι τιμές αφορούν μέτρηση από το ορθό, την οποία οι γιατροί θεωρούν την πιο ακριβή.

• Ήπιος πυρετός ή χαμηλός πυρετός: 38–39°C
• Μέτριος πυρετός: 39–40°C
• Υψηλός πυρετός: 40–41,1°C

Το άρθρο επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι γιατροί μπορούν να αξιολογήσουν καλύτερα την κατάσταση λαμβάνοντας υπόψη τα υπόλοιπα συμπτώματα και όχι μόνο το ύψος της θερμοκρασίας.

Συνεχής πυρετός

Συνεχής πυρετός είναι η θερμοκρασία που παραμένει πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα και δεν παρουσιάζει διακύμανση μεγαλύτερη από 1°C σε διάστημα 24 ωρών.

Πιθανά αίτια είναι:

• Gram-αρνητικά βακτήρια: Μπορούν να προκαλέσουν πνευμονία, λοιμώξεις του αίματος και λοιμώξεις σε χειρουργικά τραύματα.
• Τυφοειδής πυρετός: Βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει πυρετό.
• Οξεία βακτηριακή μηνιγγίτιδα: Σοβαρή λοίμωξη που απαιτεί επείγουσα ιατρική βοήθεια.
• Λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος: Η κυστίτιδα είναι λοίμωξη της ουροδόχου κύστης και η ουρηθρίτιδα λοίμωξη της ουρήθρας.

Διαλείπων πυρετός

Ο διαλείπων πυρετός εμφανίζεται όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει για αρκετές ώρες μέσα στην ημέρα, στη συνέχεια επανέρχεται στο φυσιολογικό και αργότερα αυξάνεται ξανά.

Συνήθη πιθανά αίτια είναι:

• Ελονοσία: Λοίμωξη που μεταδίδεται από ορισμένα κουνούπια.
• Φυματίωση: Λοίμωξη των πνευμόνων.
• Λέμφωμα: Μορφή καρκίνου που ξεκινά στα κύτταρα.
• Σήψη: Ακραία αντίδραση του οργανισμού σε λοίμωξη.

Υφέσιμος πυρετός

Ο υφέσιμος πυρετός είναι καθημερινός και παραμένει πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, αλλά μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις έως και 2°C μέσα στην ημέρα.

Συνήθη πιθανά αίτια είναι:

• Λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα: Λοίμωξη του ενδοκαρδίου, της μεμβράνης που καλύπτει το εσωτερικό της καρδιάς.
• Λοιμώξεις από ρικέτσιες: Μεταδίδονται από τσιμπούρια, ακάρεα και ψείρες.

Πιθανές επιπλοκές

Όταν η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος φτάνει τους 40°C ή περισσότερο και παραμένει σε αυτά τα επίπεδα για μεγάλο διάστημα, μπορεί να εμφανιστεί υπερθερμία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αποτρέπεται η υπερβολική άνοδος του πυρετού.

Οι πιθανές επιπλοκές του υψηλού πυρετού περιλαμβάνουν:

• σπασμούς
• αστάθεια
• απώλεια συνείδησης
• λήθαργο
• κώμα

Ο υψηλός πυρετός μπορεί επίσης να προκαλέσει διαταραχές στη γνωστική λειτουργία, επηρεάζοντας τη μνήμη, την κατανόηση, τη συλλογιστική και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν.

Συνήθως, τα συμπτώματα αυτά είναι προσωρινά και οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν. Σε ακραίες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να παραμείνουν μόνιμες αλλαγές.

Πυρετός και COVID-19

Ο πυρετός είναι συχνό σύμπτωμα της COVID-19, της νόσου που προκαλεί ο νέος κορονοϊός.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine τον Φεβρουάριο του 2020 εξέτασε δεδομένα από 1.099 ανθρώπους στην Κίνα με COVID-19. Κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, το 43,8% είχε πυρετό, ενώ εκτιμάται ότι το 88,7% εμφάνισε πυρετό κατά τη νοσηλεία του.

Οι συγγραφείς όρισαν ως πυρετό τη θερμοκρασία μασχάλης των 37,7°C ή υψηλότερη.

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• βήχα
• δύσπνοια
• ναυτία
• εμετούς
• διάρροια

Αν υποψιάζεστε ότι μπορεί να έχετε COVID-19, επικοινωνήστε με γιατρό για περαιτέρω έλεγχο.

Αντιμετώπιση του πυρετού

Ο χαμηλός πυρετός μπορεί να αποτελεί προστατευτική αντίδραση του οργανισμού. Οι επιστήμονες εξακολουθούν να συζητούν αν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται.

Αν έχετε πυρετό ή δεν αισθάνεστε καλά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αντιπυρετικά φάρμακα, όπως:

• παρακεταμόλη
• ιβουπροφαίνη
• ασπιρίνη

Καθώς ο πυρετός είναι συνήθως σύμπτωμα κάποιας άλλης κατάστασης, μπορεί να χρειαστεί διαφορετική θεραπεία, ανάλογα με το αίτιο.

Αν υπάρχει υποκείμενη βακτηριακή λοίμωξη, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει αντιβιοτικά. Η αντιμετώπιση της λοίμωξης μπορεί να συμβάλει και στη μείωση του πυρετού.

Για μεγαλύτερη ανακούφιση, μπορείτε επίσης να ξεκουράζεστε, να πίνετε πολλά υγρά, να φοράτε άνετα και φαρδιά ρούχα και να κάνετε δροσερό ή χλιαρό μπάνιο.

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο λοιμώξεων που προκαλούν πυρετό

Ορισμένες πρακτικές μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη της μετάδοσης μικροβίων:

• Καλύπτετε πάντα το στόμα και τη μύτη όταν φτερνίζεστε και πλένετε αμέσως τα χέρια σας μετά το φτέρνισμα ή τον βήχα.
• Μην μοιράζεστε προσωπικά αντικείμενα, όπως μαχαιροπίρουνα, ποτήρια και οδοντόβουρτσες.
• Προσπαθήστε να μην αγγίζετε το πρόσωπό σας. Τα παθογόνα μπορούν εύκολα να μεταφερθούν από τα χέρια στη μύτη ή στο στόμα και να εισέλθουν στον οργανισμό.
• Αποφύγετε την επαφή με ανθρώπους που είναι άρρωστοι, ώστε να περιορίσετε τον κίνδυνο μετάδοσης λοιμώξεων.
• Τηρείτε καλή υγιεινή. Το πλύσιμο των χεριών μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή της εξάπλωσης βακτηρίων και ιών.

Τι να θυμάστε

Ο πυρετός είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει την ασθένεια. Αν αισθάνεστε πολύ άσχημα, αν έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό λόγω προϋπάρχουσας κατάστασης ή αν οι προσπάθειες αντιμετώπισης του πυρετού στο σπίτι δεν έχουν αποτέλεσμα, ζητήστε ιατρική συμβουλή.

Πυρετός που φτάνει τους 40°C ή υψηλότερα μπορεί να γίνει επικίνδυνος. Η επιλογή φαρμάκων και η αντιμετώπιση του πυρετού πρέπει να γίνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.