GLP-1: Υπάρχει κίνδυνος αιφνίδιας απώλειας όρασης; Τι αναφέρει η προειδοποίηση του FDA

Ο κίνδυνος απώλειας όρασης που ενδέχεται να συνδέεται με τα φάρμακα GLP-1 είναι εξαιρετικά σπάνιος, τονίζουν οι γιατροί, και δεν αποτελεί λόγο πανικού. Ο FDA προειδοποιεί για πιθανή αύξηση του κινδύνου μιας σπάνιας πάθησης των ματιών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη απώλεια όρασης στο ένα μάτι.

Τι αναφέρει η προειδοποίηση του FDA

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) εξέδωσε ανακοίνωση ασφάλειας φαρμάκων, επισημαίνοντας τον πιθανό αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μη αρτηριτιδικής πρόσθιας ισχαιμικής οπτικής νευροπάθειας (NAION) σε όσους λαμβάνουν φάρμακα GLP-1. Πρόκειται για σπάνια πάθηση που μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης στο ένα μάτι, η οποία ενδέχεται να είναι μόνιμη.

Η ανακοίνωση δεν είναι η πρώτη φορά που διατυπώνονται ανησυχίες για πιθανή σύνδεση της NAION με τα GLP-1. Είναι, όμως, η πρώτη φορά που ο FDA εκδίδει σχετική προειδοποίηση. Ο οργανισμός απαιτεί από όλους τους παρασκευαστές φαρμάκων GLP-1 να προσθέσουν πληροφορίες για τον κίνδυνο στην ενότητα «Προειδοποιήσεις και προφυλάξεις» των ετικετών τους.

«Οι ασθενείς και οι φροντιστές τους θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ενδέχεται να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος NAION, μιας σπάνιας πάθησης που μπορεί να προκαλέσει οξεία, ανώδυνη μείωση της όρασης στο ένα μάτι, ακόμη και μόνιμη απώλεια όρασης, κατά τη χρήση αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1», αναφέρει η ανακοίνωση.

Ο FDA επικαλέστηκε μελέτη του 2024 που δημοσιεύθηκε στο JAMA Ophthalmology, καθώς και δικές του μετα-αναλύσεις και αναδρομική μελέτη κοόρτης. Σημείωσε επίσης ότι έχουν αναφερθεί περιστατικά NAION για όλα τα GLP-1 που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά. Στη μετα-ανάλυση του FDA, ωστόσο, καταγράφηκαν μόλις 6,4 περιστατικά ανά 100.000 άτομα τον χρόνο μεταξύ όσων λάμβαναν τα φάρμακα.

Έως και το 11% των Αμερικανών λαμβάνει σήμερα GLP-1 για απώλεια βάρους. Η συχνότητα χρήσης, όμως, δεν αλλάζει το γεγονός ότι η συγκεκριμένη επιπλοκή παραμένει σπάνια.

Γιατί εκδόθηκε προειδοποίηση χωρίς να έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση;

Η προειδοποίηση ενημερώνει ασθενείς και γιατρούς για ένα ενδεχόμενο, εξηγεί ο Joseph Rizzo, MD, διευθυντής της Υπηρεσίας Νευρο-Οφθαλμολογίας στο Mass Eye and Ear, μέλος του συστήματος υγείας Mass General Brigham. «Τα περισσότερα ζητήματα που αφορούν την έκβαση μιας θεραπείας στην ιατρική πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πιθανολογικά: υπάρχει μια ορισμένη πιθανότητα να συμβούν», λέει. «Η προειδοποίηση δείχνει ότι ο FDA έχει λόγους να πιστεύει, τουλάχιστον προς το παρόν, ότι η πιθανότητα εμφάνισης NAION είναι μεγαλύτερη στους ασθενείς που λαμβάνουν αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1».

Ο Rizzo υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως τα φάρμακα προκαλούν NAION· τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν σύνδεση, όχι αιτιότητα.

Η σοβαρότητα μιας επιπλοκής έχει σημασία, ακόμη κι όταν αυτή είναι σπάνια, λέει ο Bavand Youssefzadeh, DO, οφθαλμίατρος στο Cedars-Sinai στο Λος Άντζελες και συνιδρυτής του Global LASIK and Cataract Institute. «Ακόμη και ένας σπάνιος κίνδυνος αξίζει προσοχή όταν μπορεί να επηρεάσει μόνιμα την όραση». Η προειδοποίηση πιθανότατα αποσκοπεί και στο να βοηθήσει τους επαγγελματίες υγείας να εξετάζουν το ενδεχόμενο NAION όταν ένας ασθενής εμφανίζει σχετικά συμπτώματα, εξηγεί.

«Είναι καθήκον τους να αναφέρουν κάθε ανεπιθύμητη ενέργεια, ώστε να γνωρίζει ο κόσμος ότι υπάρχει», λέει ο Mir Ali, MD, ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Surgical Weight Loss Center στο Orange Coast Medical Center, στο Fountain Valley της Καλιφόρνια.

Πόσο πρέπει να ανησυχούν όσοι λαμβάνουν GLP-1;

Οι γιατροί τονίζουν ότι τα δεδομένα χρειάζονται σωστή ερμηνεία. «Είναι εξαιρετικά σπάνιο, αλλά μπορεί να συμβεί», λέει ο Ali. Τα GLP-1 μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, στην απώλεια βάρους και σε συνακόλουθες επιπτώσεις στην υγεία. Για αυτό, ο κίνδυνος NAION «δεν είναι λόγος να μην αναζητήσει κανείς αυτά τα φάρμακα», προσθέτει.

Στην ίδια κατεύθυνση, ο Rizzo λέει: «Σχεδόν ποτέ δεν αποθαρρύνω τη γενική χρήση των αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1. Τελικά, η αξιολόγηση των κινδύνων και των οφελών πρέπει να γίνεται από τον ασθενή, αλλά οι γιατροί οφείλουν να παρέχουν επαρκείς πληροφορίες, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις».

Οι ασθενείς καλό είναι να γνωρίζουν τον κίνδυνο χωρίς να πανικοβάλλονται, λέει ο Youssefzadeh. «Αξίζει επίσης να θυμόμαστε ότι όσοι είναι πιθανότερο να λάβουν αυτά τα φάρμακα —άτομα με διαβήτη, υπέρταση ή υπνική άπνοια— έχουν ήδη υψηλότερο αρχικό κίνδυνο NAION. Επομένως, ο κίνδυνος δεν ξεκινά από το μηδέν».

Η απόφαση για τη χρήση ή τη διακοπή ενός φαρμάκου GLP-1 πρέπει να λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό.