ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ
Η υπνική άπνοια είναι διαταραχή στην οποία η αναπνοή σταματά και ξαναρχίζει επανειλημμένα κατά τον ύπνο.
- Μεταδοτική;
- Δεν είναι μεταδοτική Όχι, δεν είναι μεταδοτική.
- Πόσο συχνή
- Είναι συχνή διαταραχή του ύπνου.
- Ποιους αφορά
- Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στους άνδρες, σε άτομα με αυξημένο βάρος, στενούς αεραγωγούς ή οικογενειακό ιστορικό. Μπορεί να εμφανιστεί και σε παιδιά με διογκωμένες αμυγδαλές ή κρεατάκια.
- Ποιος γιατρός
- Πνευμονολόγος, ΩΡΛ
- Ομάδα
- Πνεύμονες και αναπνοή · Εγκέφαλος και νεύρα
Τι είναι η υπνική άπνοια
Η υπνική άπνοια, ή άπνοια ύπνου, είναι μια συχνή διαταραχή κατά την οποία η αναπνοή σου σταματά και ξαναρχίζει πολλές φορές όσο κοιμάσαι. Μερικές φορές η αναπνοή γίνεται πολύ ρηχή αντί να σταματά εντελώς. Έτσι, ο οργανισμός μπορεί να μη λαμβάνει αρκετό οξυγόνο και ο ύπνος σου να διακόπτεται επανειλημμένα. Οι παύσεις μπορεί να διαρκούν από λίγα δευτερόλεπτα έως λεπτά, χωρίς να είναι εύκολο να τις αντιληφθείς μόνος σου.
Η συχνότερη μορφή είναι η αποφρακτική άπνοια: ο αεραγωγός στενεύει ή κλείνει κατά τον ύπνο. Στην κεντρική άπνοια, ο εγκέφαλος δεν στέλνει τα απαραίτητα σήματα για την αναπνοή. Η πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με αλλαγές συνηθειών, συσκευές που υποστηρίζουν την αναπνοή ή άλλες παρεμβάσεις. Η θεραπεία βοηθά τον ύπνο και την εγρήγορση την ημέρα. Χωρίς διάγνωση και αντιμετώπιση, μπορεί να επηρεαστούν η συγκέντρωση και η μνήμη και να αυξηθεί ο κίνδυνος σοβαρών προβλημάτων υγείας.
Μορφές και τύποι
- Αποφρακτική υπνική άπνοιαΟ ανώτερος αεραγωγός φράζει επανειλημμένα στον ύπνο, μειώνοντας ή σταματώντας τη ροή του αέρα. Είναι η συχνότερη μορφή.
- Κεντρική υπνική άπνοιαΟ εγκέφαλος δεν στέλνει τα απαραίτητα σήματα για την αναπνοή. Μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις που επηρεάζουν τον έλεγχο των αεραγωγών και των μυών του θώρακα από τον εγκέφαλο.
Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται
Η υπνική άπνοια μπορεί να αντιμετωπιστεί σε πολλούς ανθρώπους, αλλά χρειάζεται διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία. Με την CPAP μπορεί να παρατηρήσεις άμεσα καλύτερη ποιότητα ύπνου, λιγότερο ροχαλητό και μικρότερη υπνηλία την ημέρα. Για να συνεχίσει να δρα η θεραπεία, είναι σημαντική η σταθερή χρήση και η σωστή φροντίδα της συσκευής.
Συμπτώματα υπνικής άπνοιας
Τα βασικά σημάδια εμφανίζονται στον ύπνο και μπορεί να τα παρατηρήσει πρώτα κάποιος άλλος. Την ημέρα μπορεί να έχεις συμπτώματα από τον διακοπτόμενο ύπνο.
- Παύσεις αναπνοής Η αναπνοή σταματά και ξαναρχίζει όσο κοιμάσαι.
- Θόρυβοι πνιγμού Μπορεί να ακούγεσαι σαν να πνίγεσαι ή να προσπαθείς να πάρεις αέρα.
- Δυνατό ροχαλητό Είναι συχνό, αλλά δεν σημαίνει από μόνο του ότι έχεις άπνοια.
- Συχνά ξυπνήματα Ξυπνάς πολλές φορές μέσα στη νύχτα.
- Ημερήσια υπνηλία Νιώθεις μεγάλη νύστα ή έντονη κούραση την ημέρα.
- Δυσκολία συγκέντρωσης Δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς μέσα στην ημέρα.
- Αλλαγές διάθεσης
- Πρωινός πονοκέφαλος Έχεις πονοκέφαλο όταν ξυπνάς.
Οι παύσεις της αναπνοής μπορεί να διαρκούν από λίγα δευτερόλεπτα έως λεπτά και να συμβαίνουν 30 φορές ή περισσότερες την ώρα. Αν δεν αντιλαμβάνεσαι τι συμβαίνει στον ύπνο σου, μπορεί να βοηθήσει η παρατήρηση από κάποιον που μένει μαζί σου.
Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.
Αιτίες υπνικής άπνοιας και παράγοντες κινδύνου
Στην αποφρακτική άπνοια, ο αεραγωγός στενεύει ή κλείνει όσο κοιμάσαι. Η παχυσαρκία, οι μεγάλες αμυγδαλές και οι αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών μπορούν να συμβάλουν σε αυτή τη στένωση. Στην κεντρική άπνοια, το πρόβλημα αφορά τα σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος για την αναπνοή. Μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ελέγχει τους αεραγωγούς και τους μυς του θώρακα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
- Αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία.
- Ανδρικό φύλο.
- Οικογενειακό ιστορικό υπνικής άπνοιας.
- Στενοί αεραγωγοί.
- Διογκωμένες αμυγδαλές ή κρεατάκια στα παιδιά.
- Αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών που στενεύουν τον αεραγωγό.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο γιατρός σου αξιολογεί τα συμπτώματα, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και την κλινική εξέταση. Μπορεί να σε παραπέμψει για μελέτη ύπνου, με συσκευές που καταγράφουν την αναπνοή και τους καρδιακούς παλμούς όσο κοιμάσαι. Η εξέταση συχνά γίνεται στο σπίτι, αλλά μερικές φορές χρειάζεται διανυκτέρευση σε ειδικό κέντρο. Η βαρύτητα αξιολογείται με τον δείκτη απνοιών–υποπνοιών, AHI, που αποτυπώνει τη συχνότητα των επεισοδίων: 5 έως 14 σημαίνει ήπια άπνοια, 15 έως 30 μέτρια και πάνω από 30 σοβαρή.
- Λήψη ατομικού και οικογενειακού ιστορικού.
- Κλινική εξέταση.
- Μελέτη ύπνου με καταγραφή της αναπνοής και των καρδιακών παλμών.
Θεραπεία υπνικής άπνοιας
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές συνηθειών, συσκευές αναπνοής, ενδοστοματικούς μηχανισμούς ή χειρουργική επέμβαση. Μερικές φορές αρκούν αλλαγές στον τρόπο ζωής, αλλά πολλοί άνθρωποι χρειάζονται συσκευή CPAP. Η CPAP παρέχει αέρα με ήπια, συνεχή θετική πίεση μέσω μάσκας στη μύτη ή στη μύτη και στο στόμα. Κρατά τον αεραγωγό ανοιχτό και μπορεί να βελτιώσει τον ύπνο και να μειώσει την υπνηλία. Η εξοικείωση χρειάζεται χρόνο· αν η μάσκα ή η συσκευή σε δυσκολεύει, ζήτησε βοήθεια από τον γιατρό σου.
- Αλλαγές συνηθειώνΗ απώλεια βάρους, η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση του αλκοόλ μπορούν να βοηθήσουν.
- Συσκευή CPAPΔιατηρεί τον αεραγωγό ανοιχτό με αέρα υπό ήπια πίεση. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στον έλεγχο της υψηλής πίεσης και στη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού.
- Ενδοστοματικός μηχανισμόςΜια συσκευή προώθησης της κάτω γνάθου, που μοιάζει με μασελάκι, βοηθά να μένει ο αεραγωγός ανοιχτός στον ύπνο.
- Χειρουργική αντιμετώπισηΜπορεί να διορθώσει το πρόβλημα που εμποδίζει την αναπνοή, για παράδειγμα με αφαίρεση μεγάλων αμυγδαλών.
- Ασκήσεις μυώνΣε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ασκήσεις για τους μυς του στόματος και του προσώπου.
- Διέγερση υπογλώσσιου νεύρουΜια συσκευή στέλνει μικρά ηλεκτρικά σήματα στο νεύρο που ελέγχει τη γλώσσα.
Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.
Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου
- Αν έχεις αυξημένο βάρος, η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει.
- Η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση του αλκοόλ μπορούν να βοηθήσουν.
- Αν σου έχει συνταγογραφηθεί CPAP, χρησιμοποίησέ τη κάθε φορά που κοιμάσαι, ακόμη και στον μεσημεριανό ύπνο ή σε ταξίδι.
- Καθάριζε τη μάσκα και τον σωλήνα της CPAP καθημερινά και φρόντιζε για την αντικατάστασή τους σύμφωνα με τις οδηγίες της θεραπευτικής σου ομάδας.
- Ζήτησε βοήθεια από τον γιατρό σου για τη μάσκα, τον υγραντήρα ή τις ρυθμίσεις πίεσης της CPAP.
Επιπλοκές υπνικής άπνοιας
- Αυξημένος κίνδυνος τροχαίων και εργατικών ατυχημάτων.
- Υψηλή αρτηριακή πίεση.
- Αυξημένος κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου.
- Αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος.
- Δυσκολίες στη μνήμη, στη λήψη αποφάσεων και στον έλεγχο της συμπεριφοράς.
Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια
Κάλεσε το 166 ή το 112, ή πήγαινε στα επείγοντα (ΤΕΠ), αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά και έντονα ή αν ανησυχείς για τη ζωή κάποιου.
Πότε να δεις γιατρό σύντομα
- Κλείσε ραντεβού αν η αναπνοή σου σταματά και ξαναρχίζει στον ύπνο ή αν κάποιος παρατηρεί θορύβους πνιγμού και προσπάθεια να πάρεις αέρα.
- Ζήτησε αξιολόγηση αν νιώθεις συνεχώς πολύ κουρασμένος ή έχεις υπερβολική υπνηλία την ημέρα.
- Αν χρησιμοποιείς CPAP και εμφανίσεις ενόχληση στο στομάχι ή φούσκωμα, επικοινώνησε αμέσως με τον γιατρό σου.
- Ενημέρωσε τον γιατρό σου αν η CPAP προκαλεί ρινική συμφόρηση, καταρροή, ξηροστομία, ρινορραγία ή ερεθισμό από τη μάσκα.
Ποιος γιατρός: Πνευμονολόγος, ΩΡΛ. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα
Συχνές ερωτήσεις για την υπνική άπνοια
Αν ροχαλίζω, σημαίνει ότι έχω υπνική άπνοια;
Όχι απαραίτητα: δεν έχουν υπνική άπνοια όλοι όσοι ροχαλίζουν. Αν το ροχαλητό συνοδεύεται από παύσεις αναπνοής, προσπάθεια να πάρεις αέρα ή έντονη υπνηλία την ημέρα, συζήτησέ το με τον γιατρό σου.
Χρειάζεται να μείνω σε κλινική για τον έλεγχο της υπνικής άπνοιας;
Όχι πάντα: η καταγραφή κατά τον ύπνο μπορεί συνήθως να γίνει στο σπίτι με ειδικές συσκευές. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται να μείνεις σε κλινική για τη νύχτα.
Πώς μπορεί να βοηθήσει ο σύντροφός μου στον έλεγχο για υπνική άπνοια;
Μπορεί να παρατηρήσει σημάδια που δεν αντιλαμβάνεσαι όσο κοιμάσαι, όπως παύσεις αναπνοής ή θορύβους πνιγμού. Αν έχει δει τέτοια συμπτώματα, μπορεί να βοηθήσει να έρθει μαζί σου στο ραντεβού με τον γιατρό.
Η σελίδα είναι απλοποιημένη, δική μας σύνοψη επίσημων ιατρικών κειμένων δημόσιων φορέων υγείας για την υπνική άπνοια και δεν αντικαθιστά τον γιατρό σου. Δεν κάνει διάγνωση: για τα δικά σου συμπτώματα και τη θεραπεία συζήτησε με γιατρό.
Σε επείγον κάλεσε το 166 ή το 112.
Τελευταίος έλεγχος: 10/11/2026