Baby blues και επιλόχειος κατάθλιψη: Ποιες είναι οι διαφορές

Είναι αρκετά συχνό μια γυναίκα να αισθάνεται «χαμένη», ανήσυχη ή ακόμη και στενοχωρημένη για κάποιο διάστημα μετά τον τοκετό. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως « baby blues » και, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, αφορά το 70-80% των νέων μητέρων!

Η επιλόχειος κατάθλιψη, από την άλλη, είναι σοβαρή πάθηση, εμφανίζεται λιγότερο συχνά —περίπου στο 10-20% των γυναικών που απέκτησαν πρόσφατα παιδί— και χρειάζεται ιατρική φροντίδα. Πώς μπορεί, όμως, να διακρίνει κανείς πότε τα συναισθήματα είναι μέσα στα φυσιολογικά όρια και πότε τα υπερβαίνουν;

Τα baby blues

Σε πολλές γυναίκες, το αίσθημα θλίψης σχετίζεται με τον συνδυασμό ορμονικών μεταβολών και κοινωνικών πιέσεων. Οι περισσότερες αρνούνται να μιλήσουν γι’ αυτό ή ακόμη και να το παραδεχτούν στον εαυτό τους, επειδή αισθάνονται ενοχές και ντροπή. Πώς γίνεται μια νέα μητέρα, έχοντας μόλις αποκτήσει ένα τόσο υπέροχο πλάσμα, να μην είναι απόλυτα ευτυχισμένη; Κι όμως, είναι φυσιολογικό! Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα στην εγκυμοσύνη και μειώνονται απότομα αμέσως μετά τη γέννα. Η μεταβολή αυτή ενεργοποιεί μια νευροβιολογική διαδικασία που συνδέεται με τα baby blues.

Οι σωματικές και συναισθηματικές απαιτήσεις του τοκετού και της φροντίδας ενός βρέφους προστίθενται σε αυτή την κατάσταση, οπότε δεν προκαλεί έκπληξη αν η νέα μητέρα δεν αισθάνεται ευτυχισμένη. Στους παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλλουν περιλαμβάνονται μια τραυματική γέννα, δυσκολίες στον θηλασμό, η ανεπαρκής στήριξη από τον σύντροφο ή το περιβάλλον της μητέρας, καθώς και προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης. Η συναισθηματική αυτή εμπειρία μπορεί βεβαίως να συνυπάρχει με μεγάλη χαρά, αλλά οι πρώτες εβδομάδες είναι τόσο απαιτητικές ώστε το άγχος ενδέχεται να κυριαρχήσει. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι νέες μητέρες να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα των baby blues και να έχουν ενημερωθεί πριν από τη γέννα, ώστε να γνωρίζουν τι να περιμένουν και να ζητούν άμεσα βοήθεια αν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα ή επιμένουν για μεγάλο διάστημα, καθώς μπορεί να πρόκειται για επιλόχειο κατάθλιψη.

Baby blues και επιλόχειος κατάθλιψη: οι διαφορές

Ποια συμπτώματα χαρακτηρίζουν τα baby blues

• Η νέα μητέρα μπορεί να έχει συχνά ή και συνεχή τάση για κλάμα και να αισθάνεται ιδιαίτερα ευαίσθητη και ευάλωτη. Πολλές γυναίκες περιγράφουν αυτή την ψυχολογική κατάσταση ως παρόμοια με εκείνη που βιώνουν όταν έχουν έντονο προεμμηνορυσιακό σύνδρομο.
• Είναι πιθανό να εμφανιστούν έντονες μεταπτώσεις της διάθεσης, θλίψη, ευερεθιστότητα, άγχος, δυσκολία συγκέντρωσης και αίσθηση εγκλωβισμού.
• Τα συμπτώματα κάνουν την εμφάνισή τους τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννα και συνήθως διαρκούν περίπου δύο εβδομάδες.

Πώς εκδηλώνεται η επιλόχειος κατάθλιψη

• Τα συμπτώματα κρατούν πάνω από δύο εβδομάδες, είναι σημαντικά εντονότερα και επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα της νέας μητέρας.
• Η γυναίκα ενδέχεται να βιώνει άγχος, στενοχώρια, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα και ενοχές, αλλά και μειωμένο ενδιαφέρον για το μωρό. Μπορεί επίσης να αλλάξουν έντονα οι διατροφικές συνήθειες και ο ύπνος. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται σκέψεις πρόκλησης βλάβης στο μωρό ή στον εαυτό της, εμμονές, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που παλαιότερα την ευχαριστούσαν, υπερβολική κόπωση, έντονη ανησυχία για την υγεία του μωρού και η αίσθηση ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του νέου της ρόλου.
• Η επιλόχεια κατάθλιψη εμφανίζεται συχνότερα στους πρώτους 2-3 μήνες, ωστόσο μπορεί να ξεκινήσει οποιαδήποτε στιγμή μετά τον τοκετό.
• Οι ειδικοί επισημαίνουν ως βασικό κανόνα ότι, αν τα συμπτώματα συνεχίζονται μετά την πάροδο δύο εβδομάδων, είναι καλό η νέα μητέρα να απευθυνθεί στον γυναικολόγο της. Εκείνος θα αξιολογήσει αν χρειάζεται παραπομπή σε ειδικό για θεραπεία, η οποία συνήθως περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή. Το σημαντικότερο είναι οι γυναίκες να γνωρίζουν ότι αυτό μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε και να μη διστάζουν να μιλήσουν για όσα αισθάνονται και να ζητήσουν βοήθεια.