Ο περισσότερος χρόνος που περνά κανείς καθιστός ή ξαπλωμένος μέσα στην ημέρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και θανάτου, σύμφωνα με μελέτη στο Journal of the American College of Cardiology. Περισσότερες από 10,6 ώρες καθιστικής συμπεριφοράς ημερησίως συνδέθηκαν με μελλοντική καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιαγγειακό θάνατο, ακόμη και σε άτομα που κάλυπταν τα συνιστώμενα επίπεδα άσκησης.
«Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν τη μείωση του χρόνου καθιστικής ζωής για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, με 10,6 ώρες την ημέρα να σηματοδοτούν ένα δυνητικά βασικό όριο που συνδέεται με υψηλότερη καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιαγγειακή θνησιμότητα», δήλωσε ο Shaan Khurshid, καρδιολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης και συν-ανώτερος συγγραφέας της μελέτης. «Το πολύ κάθισμα ή το να ξαπλώνετε μπορεί να είναι επιβλαβές για την υγεία της καρδιάς, ακόμη και για όσους είναι δραστήριοι».
Καθιστική συμπεριφορά και συνιστώμενη σωματική δραστηριότητα
Η έλλειψη επαρκούς άσκησης αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Οι ισχύουσες οδηγίες συστήνουν περισσότερα από 150 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας κάθε εβδομάδα, ώστε να υποστηρίζεται η υγεία της καρδιάς. Ωστόσο, οι ειδικοί της μελέτης επισημαίνουν ότι η άσκηση καλύπτει μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής καθημερινής δραστηριότητας. Παρότι η καθιστική συμπεριφορά καταλαμβάνει πολύ μεγαλύτερο μερίδιο της ημέρας και υπάρχουν στοιχεία που τη συνδέουν άμεσα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, οι τρέχουσες οδηγίες δεν περιλαμβάνουν συγκεκριμένες συστάσεις γι’ αυτήν.
Στόχος της μελέτης ήταν να εντοπιστεί πόσες ώρες καθιστικής ζωής συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Παράλληλα, οι ερευνητές εξέτασαν τη συνδυαστική επίδραση της καθιστικής συμπεριφοράς και της σωματικής δραστηριότητας στις πιθανότητες εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής, καρδιακής ανεπάρκειας, εμφράγματος του μυοκαρδίου και καρδιαγγειακού θανάτου.
Στη μελέτη της βιοτράπεζας του Ηνωμένου Βασιλείου συμμετείχαν 89.530 άτομα, με μέση ηλικία 62 ετών· οι γυναίκες αποτελούσαν το 56,4%. Για επτά ημέρες, οι συμμετέχοντες φορούσαν στον καρπό τριαξονικό επιταχυνσιόμετρο, το οποίο κατέγραφε την κίνησή τους. Κατά μέσο όρο, ο ημερήσιος χρόνος καθιστικής ζωής ήταν 9,4 ώρες.
Καρδιαγγειακοί κίνδυνοι μετά από πολλές ώρες καθισιού
Στη διάρκεια της μέσης παρακολούθησης των οκτώ ετών, 3.638 συμμετέχοντες (4,9%) παρουσίασαν νέο περιστατικό κολπικής μαρμαρυγής, ενώ 1.854 (2,1%) εμφάνισαν καρδιακή ανεπάρκεια. Έμφραγμα σημειώθηκε σε 1.610 άτομα (1,84%), ενώ 846 (0,94%) πέθαναν από καρδιαγγειακά αίτια.
Η σχέση της καθιστικής ζωής με την υγεία δεν ήταν ίδια για όλες τις καρδιακές παθήσεις. Στην κολπική μαρμαρυγή και το έμφραγμα, ο κίνδυνος αυξανόταν σταθερά, χωρίς απότομες μεταβολές. Αντίθετα, για την καρδιακή ανεπάρκεια και την καρδιαγγειακή θνησιμότητα, η αύξηση ήταν μικρή μέχρι ο χρόνος καθιστικής ζωής να φτάσει περίπου τις 10,6 ώρες ημερησίως. Πέρα από αυτό το σημείο, ο κίνδυνος ανέβαινε αισθητά, υποδεικνύοντας ένα «κατώφλι» για την καθιστική συμπεριφορά.
Στους συμμετέχοντες που ακολουθούσαν τις συνιστώμενες οδηγίες για μέτριας έως έντονης έντασης σωματική δραστηριότητα, η επίδραση της καθιστικής ζωής στον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής και εμφράγματος του μυοκαρδίου περιορίστηκε σημαντικά. Ωστόσο, η σύνδεσή της με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιαγγειακά αίτια παρέμεινε εμφανής.
Περιορισμός της καθιστικής ζωής για την υγεία της καρδιάς
«Οι μελλοντικές κατευθυντήριες γραμμές και οι προσπάθειες δημόσιας υγείας θα πρέπει να τονίσουν τη σημασία της μείωσης του χρόνου καθιστικής ζωής», είπε ο Khurshid. «Η αποφυγή περισσότερων από 10,6 ωρών την ημέρα μπορεί να είναι ένας ρεαλιστικός ελάχιστος στόχος για καλύτερη υγεία της καρδιάς».
Σε σχόλιο που συνόδευε τη μελέτη, ο Charles Eaton, διευθυντής του Τμήματος Οικογενειακής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Brown, ανέφερε ότι τα φορητά επιταχυνσιόμετρα δείχνουν πως οι άνθρωποι υπερεκτιμούν σημαντικά την άσκησή τους όταν την καταγράφουν οι ίδιοι και υπολογίζουν λιγότερο την καθιστική συμπεριφορά. Όπως είπε, η αντικατάσταση 30 λεπτών υπερβολικού καθισιού κάθε μέρα με οποιαδήποτε μορφή σωματικής δραστηριότητας μπορεί να περιορίσει τους κινδύνους για την καρδιά. Η προσθήκη μέτριας έως έντονης δραστηριότητας μείωσε τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας κατά 15% και της καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 10%. Ακόμη και η ελαφριά δραστηριότητα είχε διαφορά, με τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας να μειώνεται κατά 6% και τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακή νόσο κατά 9%.
«Αυτή η μελέτη προσθέτει στα αυξανόμενα στοιχεία μιας ισχυρής σχέσης μεταξύ καθιστικής συμπεριφοράς και καρδιαγγειακής υγείας», δήλωσε ο Harlan Krumholz, από το Yale School of Medicine. «Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι πρέπει να κάνουμε τους ανθρώπους να κινηθούν για να προωθήσουμε καλύτερη υγεία».
Περιορισμοί της μελέτης για την καθιστική συμπεριφορά
Η μελέτη έχει αρκετούς περιορισμούς. Δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστούν οι συνθήκες ή οι λόγοι για τους οποίους οι συμμετέχοντες κάθονταν ή ξάπλωναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για παράδειγμα στον χώρο εργασίας, ενώ οι διαφορετικές περιστάσεις ενδέχεται να συνδέονται με διαφορετικούς κινδύνους. Επιπλέον, τα επιταχυνσιόμετρα στον καρπό δεν καταγράφουν με απόλυτη ακρίβεια τη στάση του σώματος και μπορεί να εκλάβουν λανθασμένα την ορθοστασία ως καθιστική δραστηριότητα. Η παρακολούθηση για μεγαλύτερο διάστημα θα μπορούσε να προσφέρει ακριβέστερα στοιχεία για τις συνήθειες και τα μοτίβα δραστηριότητας.
Περισσότερες πληροφορίες: Accelerometer-Measured Sedentary Behavior and Risk of Future Cardiovascular Disease, Journal of the American College of Cardiology (2024). DOI: 10.1016/j.jacc.2024.10.065, www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2024.10.065.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-na-katheste-poly-mporei-na-vlapsei-tin-kardias-akomi-kai-an-askeiste/2986
