Μια απρόσμενη ανακάλυψη σχετικά με τη βιταμίνη Β12 θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους για την κατανόηση και, ενδεχομένως, τη θεραπεία σπάνιων γενετικών διαταραχών. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι η βιταμίνη μπορεί να αποκαταστήσει προβλήματα ανάπτυξης σε μικροσκοπικά σκουλήκια με γενετική μετάλλαξη που συνδέεται με το σύνδρομο Verheij, μια σπάνια πάθηση στον άνθρωπο που προκαλεί αναπτυξιακές καθυστερήσεις, διαταραχή της σωματικής ανάπτυξης και χαμηλό ανάστημα.
Τα ευρήματα αφορούν μια κυτταρική διαδικασία που ονομάζεται μάτισμα RNA (RNA splicing) και συμβάλλει στην προετοιμασία των γενετικών οδηγιών που χρησιμοποιούν τα κύτταρα για την παραγωγή πρωτεϊνών. Κατά τη διαδικασία αυτή αφαιρούνται περιττά τμήματα του αγγελιαφόρου RNA και τα υπόλοιπα ενώνονται με τη σωστή σειρά. Όταν το μάτισμα δεν γίνεται σωστά, μπορεί να διαταράξει βασικές κυτταρικές λειτουργίες και να συμβάλει σε σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές.
Μεταλλάξεις σε γονίδια που είναι υπεύθυνα για το μάτισμα του RNA μπορούν να προκαλέσουν παθήσεις όπως το σύνδρομο Verheij. Για να κατανοήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις αυτών των γενετικών αλλαγών, οι επιστήμονες εξέτασαν πώς μια σχετική μετάλλαξη επηρεάζει την ανάπτυξη και τον μεταβολισμό σε ένα εργαστηριακό μοντέλο.
Η βιταμίνη Β12 αποκατέστησε αναπτυξιακές ανωμαλίες σε σκουλήκια
Η ανακάλυψη προέκυψε από πειράματα με το C. elegans, έναν μικροσκοπικό νηματώδη σκώληκα που χρησιμοποιείται συχνά στη βιολογική έρευνα. Οι ερευνητές αναζητούσαν αρχικά γονίδια που δεν είχαν εντοπιστεί μέχρι τότε και επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής, όταν άρχισαν να μελετούν μια μετάλλαξη σε γονίδιο που συμμετέχει στο μάτισμα του RNA. Το ίδιο γονίδιο συνδέεται με το σύνδρομο Verheij στους ανθρώπους.
Τα σκουλήκια που έφεραν τη μετάλλαξη εμφάνισαν προβλήματα που έμοιαζαν με βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης πάθησης: η ανάπτυξή τους επιβραδύνθηκε σημαντικά και παρέμειναν μικρότερα από το φυσιολογικό.
Για να διερευνήσουν την αιτία, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν γενετικούς ελέγχους και ανέλυσαν τον μεταβολισμό των σκουληκιών. Διαπίστωσαν ότι η μετάλλαξη διατάρασσε συγκεκριμένες μεταβολικές οδούς που εξαρτώνται από τη βιταμίνη Β12 και είναι απαραίτητες για την υγιή ανάπτυξη και τη φυσιολογική κυτταρική λειτουργία.
Στη συνέχεια, εξέτασαν αν η χορήγηση επιπλέον βιταμίνης Β12 θα μπορούσε να αντιστρέψει αυτές τις αλλαγές. Η θεραπεία αποκατέστησε τις επηρεασμένες μεταβολικές διαδικασίες και διόρθωσε τις αναπτυξιακές ανωμαλίες που συνδέονταν με τη μετάλλαξη.
«Μας εξέπληξε το γεγονός ότι μια αλλαγή σε μια θεμελιώδη διαδικασία επεξεργασίας του RNA είχε τόσο στοχευμένη επίδραση στον μεταβολισμό που εξαρτάται από τη βιταμίνη Β12», λέει ο Jonathan Kölschbach, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. «Ακόμη πιο συναρπαστικό ήταν ότι μπορέσαμε να διορθώσουμε σε μεγάλο βαθμό τις συνέπειες αυτής της αλλαγής στο μοντέλο των σκουληκιών χρησιμοποιώντας βιταμίνη Β12».
Θα μπορούσε η βιταμίνη Β12 να βοηθήσει στη θεραπεία του συνδρόμου Verheij;
Για να διερευνήσουν αν τα ευρήματα μπορεί να ισχύουν και για τους ανθρώπους, οι ερευνητές εξέτασαν δημόσια διαθέσιμα σύνολα δεδομένων από ανθρώπινα κύτταρα. Συνεργάστηκαν επίσης με τον Hormos Dafsari, νευροπαιδίατρο στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κολωνίας, για τη συλλογή δειγμάτων αίματος από ασθενείς με διάγνωση συνδρόμου Verheij.
Οι έρευνες εντόπισαν ενδείξεις παρόμοιων μεταβολικών αλλαγών στους ανθρώπους. Αυτό υποδηλώνει ότι οι μεταβολικές οδοί που σχετίζονται με τη βιταμίνη Β12 και επηρεάζονται στα σκουλήκια μπορεί να παίζουν ρόλο και στην ανθρώπινη πάθηση.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δεν έχει ακόμη διαπιστωθεί αν η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β12 μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα σε ανθρώπους με σύνδρομο Verheij. Χρειάζονται πρόσθετες μελέτες για να φανεί αν τα οφέλη που παρατηρήθηκαν στα σκουλήκια μπορούν να αξιοποιηθούν ως θεραπεία για τους ασθενείς.
Η ανακάλυψη θέτει επίσης ένα ευρύτερο ερώτημα: οι μεταβολικές διαταραχές ενδέχεται να συμβάλλουν περισσότερο απ’ όσο θεωρούσαν έως τώρα οι επιστήμονες στις παθήσεις που προκαλούνται από ελαττωματικό μάτισμα του RNA. Η κατανόηση αυτών των συσχετίσεων θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, ενδεχομένως και για άλλες σπάνιες γενετικές παθήσεις πέρα από το σύνδρομο Verheij.
«Η μελέτη μας αποτελεί καλό παράδειγμα του πώς η βασική έρευνα σε οργανισμούς-μοντέλα μπορεί να προσφέρει νέες γνώσεις για τις ανθρώπινες παθήσεις», λέει ο Adam Antebi, διευθυντής στο Ινστιτούτο Βιολογίας της Γήρανσης Max Planck και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Ένα θεμελιώδες βιολογικό ερώτημα μπορεί έτσι να οδηγήσει σε μια νέα προσέγγιση που θα μπορούσε να αποκτήσει ιατρική σημασία μακροπρόθεσμα».
Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β12 και κάθε θεραπευτική απόφαση πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/vitamini-v12-nea-eyrimata-gia-mia-spania-genetiki-diatarachi/29966





