Νέα ανασκόπηση κατέληξε ότι όταν οι θερμίδες αναγράφονται στα μενού και στις συσκευασίες τροφίμων, οι άνθρωποι καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες.
Στην ανάλυση εξετάστηκαν 25 μελέτες για το πώς η επισήμανση θερμίδων επηρεάζει τις επιλογές και την κατανάλωση τροφίμων. Οι ενδείξεις σε σούπερ μάρκετ, εστιατόρια και άλλα σημεία πώλησης συνδέθηκαν με μικρότερες ποσότητες θερμίδων στις επιλογές και στις αγορές των καταναλωτών. Η μέση διαφορά ήταν 1,8%, δηλαδή 11 θερμίδες σε γεύμα 600 θερμίδων, ποσότητα περίπου ίση με δύο αμύγδαλα. Η εργασία δημοσιεύεται στη Βάση Δεδομένων Συστηματικών Ανασκοπήσεων Cochrane.
Μικρή μείωση θερμίδων και πιθανή επίδραση στο βάρος
Καθώς περνούν τα χρόνια, οι περισσότεροι ενήλικες έχουν την τάση να αυξάνουν το βάρος τους. Ακόμη και μικρές καθημερινές μεταβολές στην ενεργειακή πρόσληψη μπορεί να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα σε βάθος χρόνου, εφόσον διατηρούνται. Έκθεση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου εκτίμησε ότι το 90% των ενηλίκων ηλικίας 20-40 ετών στην Αγγλία θα πάρει έως 9 κιλά σε μία δεκαετία. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης ενέργειας κατά 24 θερμίδες —περίπου το 1% της συνιστώμενης πρόσληψης— θα απέτρεπε αυτή την αύξηση.
«Η ανασκόπησή μας δείχνει ότι η επισήμανση των θερμίδων οδηγεί σε μικρή μείωση των θερμίδων που αγοράζουν και καταναλώνουν οι άνθρωποι», είπε ο Δρ. Gareth Hollands στο Πανεπιστήμιο του Cambridge. «Αυτό μπορεί να έχει κάποιο αντίκτυπο στην υγεία σε επίπεδο πληθυσμού, αλλά η σήμανση θερμίδων είναι σίγουρα ασήμαντη. Η προηγούμενη έκδοση αυτής της ανασκόπησης από το 2018 ανέφερε μια δυνητικά μεγαλύτερη επίδραση, αλλά δεν ήταν πειστική επειδή υπήρχε σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τα αποτελέσματα. Αυτή η ενημέρωση έχει μειώσει την αβεβαιότητα, και μπορούμε τώρα να πούμε με σιγουριά ότι υπάρχει πολύ πιθανό ένα πραγματικό, αν και μικρό αποτέλεσμα».
Η επικαιροποιημένη ανασκόπηση συνδυάζει δεδομένα από 25 μελέτες, 16 από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν σε εστιατόρια, καφετέριες και σούπερ μάρκετ. Συνολικά, στις μελέτες που αναλύθηκαν συμμετείχαν πάνω από 10.000 άτομα από χώρες υψηλού εισοδήματος, όπως ο Καναδάς, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ. Μόλις δύο μελέτες εξέτασαν αλκοολούχα ποτά, ενώ τα ευρήματά τους ήταν υπερβολικά αβέβαια για να στηρίξουν ουσιαστικά συμπεράσματα.
Τι έδειξαν οι 25 μελέτες για την επισήμανση θερμίδων
«Αυτή η ανασκόπηση ενισχύει τα στοιχεία ότι η επισήμανση των θερμίδων μπορεί να οδηγήσει σε μικρές αλλά σταθερές μειώσεις στην πρόσληψη θερμίδων», λέει η επικεφαλής συγγραφέας Δρ Natasha Clarke του Πανεπιστημίου Bath Spa. «Αν και ο συνολικός αντίκτυπος σε μεμονωμένα γεύματα ή αγορές τροφίμων μπορεί να είναι μέτριος, τα στοιχεία είναι ισχυρά. Η σωρευτική επίδραση σε επίπεδο πληθυσμού θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη δημόσια υγεία, ειδικά καθώς η σήμανση θερμίδων γίνεται πιο διαδεδομένη».
Παραμένουν ερωτήματα για το ενδεχόμενο η επισήμανση να επηρεάσει αρνητικά άτομα που κινδυνεύουν από διαταραγμένη διατροφή. Όπως επισημαίνει η ανασκόπηση, οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν δεν παρείχαν επαρκή στοιχεία για πιθανές βλάβες, μεταξύ των οποίων και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. Οι συγγραφείς προτείνουν να διερευνηθεί το θέμα σε μελλοντικές έρευνες.
«Η επισήμανση θερμίδων παραμένει κάπως αμφιλεγόμενη, τόσο ως προς το εάν έχει κάποιο αποτέλεσμα όσο και εάν τα πιθανά οφέλη υπερτερούν των πιθανών κινδύνων ή βλαβών», είπε ο Hollands. «Μπορούμε τώρα να πούμε με μεγάλη σιγουριά ότι έχει μια μικρή αλλά δυνητικά σημαντική επίδραση στις επιλογές τροφίμων των ανθρώπων. Η επισήμανση μπορεί επομένως να έχει χρήσιμο ρόλο, ιδανικά παράλληλα με ένα ευρύτερο σύνολο προσεγγίσεων που επιβαρύνουν περισσότερο τη βιομηχανία παρά τα άτομα, όπως π.χ. φόρους, περιορισμούς μάρκετινγκ και αναδιατύπωση. Ωστόσο, δεν πρέπει να περιμένουμε θαύματα και οποιαδήποτε εφαρμογή της επισήμανσης θερμίδων πρέπει να εξισορροπεί τις πολλές πιθανές θετικές και αρνητικές επιπτώσεις τέτοιων πολιτικών».
Περισσότερες πληροφορίες: Calorie (energy) labelling for changing selection and consumption of food or alcohol, Cochrane Database of Systematic Reviews (2025). DOI: 10.1002/14651858.CD014845.pub2.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-episimansi-thermidon-odigei-se-mikres-meioseis-stin-katanalosi-fagitoy/3018
