Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων δίνει βασικές κατευθύνσεις σε οικογένειες και σχολεία για τη διαχείριση του β-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου ομάδας Α. Ο μικροοργανισμός μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια και μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες.
Προτεραιότητα έχει η εντατική φροντίδα της καθαριότητας, όχι η γενικευμένη απολύμανση. Το κλείσιμο των σχολείων δεν ενδείκνυται ως οριζόντιο μέτρο και εξετάζεται μόνο όταν η διασπορά είναι εκτεταμένη.
Όταν τα παιδιά εμφανίζουν συμπτώματα, οι γονείς χρειάζεται να τα κρατούν στο σπίτι και να ζητούν τη συμβουλή του παιδιάτρου για διάγνωση και αντιμετώπιση. Οι ταχείες εξετάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε ιατρικό χώρο.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων κρίνει αναγκαία την ψύχραιμη και επιστημονικά ακριβή αποσαφήνιση των στοιχείων για τη μετάδοση, την πρόληψη και τον χειρισμό των περιστατικών στα σχολεία.
Στρεπτόκοκκος ομάδας Α: Οι τρόποι μετάδοσης
Ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α (Streptococcus pyogenes) περνά κυρίως με σταγονίδια που προέρχονται από τον φάρυγγα και τη μύτη μολυσμένου ατόμου. Η μετάδοση μπορεί να γίνει άμεσα, για παράδειγμα με φτέρνισμα, βήχα ή φιλιά, αλλά και έμμεσα, όταν κάποιος αγγίξει αντικείμενα ή επιφάνειες με βλέννες ή σάλιο.
Ο στρεπτόκοκκος δεν παραμένει για μεγάλο διάστημα στο περιβάλλον, ωστόσο μπορεί να επιβιώσει για ώρες ή ακόμη και ημέρες πάνω σε υγρά αντικείμενα και επιφάνειες, όπως παιχνίδια, μολύβια και θρανία. Αυτό ενδέχεται να προκαλέσει δευτερογενή μετάδοση, ιδίως όταν υπάρχει συνωστισμός και ανεπαρκής υγιεινή.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC, 2023) και του Αμερικανικού CDC (2024) αναγνωρίζουν ως πιθανή τη μετάδοση από επιφάνειες, χωρίς να τη θεωρούν βασική οδό διασποράς. Μεγαλύτερη συμβολή έχει η παρουσία παιδιών με συμπτώματα στο σχολείο και η στενή επαφή όταν δεν εφαρμόζονται στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής.
Καθαριότητα και κανόνες υγιεινής στα σχολεία
Δεν χρειάζονται ειδικά συνεργεία για γενικευμένη απολύμανση των σχολικών χώρων. Χρειάζεται, όμως, συστηματική και προσεκτική φροντίδα των επιφανειών που αγγίζονται συχνά, όπως τα θρανία, τα πόμολα, οι βρύσες, οι τουαλέτες και τα παιχνίδια. Αρκεί ο καθημερινός καθαρισμός με συνηθισμένα απορρυπαντικά ή οικιακά απολυμαντικά, ιδιαίτερα όταν παρατηρείται έξαρση.
Η υπερβολική κατανάλωση απολυμαντικών, όπως και η «συμβολική» απολύμανση χωρίς παράλληλη πρόληψη και ενημέρωση, δεν έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Κλείσιμο σχολείων για στρεπτόκοκκο: Σε ποιες περιπτώσεις
Ως γενική προληπτική πολιτική, η αναστολή λειτουργίας των σχολείων δεν προτείνεται. Μπορεί να εξεταστεί αποκλειστικά εφόσον έχει επιβεβαιωθεί εκτεταμένη διασπορά και καταγράφονται πολλές νοσηλείες ή σοβαρά περιστατικά, και μόνο μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση των υγειονομικών αρχών.
Η αντιμετώπιση επιδημιών σε σχολεία έχει δείξει ότι το κλείσιμό τους από μόνο του έχει περιορισμένη επιδημιολογική αξία, όταν δεν συνοδεύεται από έλεγχο των κρουσμάτων, ενημέρωση και εφαρμογή κανόνων υγιεινής.
Τι χρειάζεται να κάνουν γονείς και σχολεία για τον στρεπτόκοκκο
Παιδιά που παρουσιάζουν πυρετό, πονόλαιμο ή εξάνθημα πρέπει να μένουν μακριά από το σχολείο.
Ο παιδίατρος αναλαμβάνει τη διάγνωση και κρίνει αν χρειάζεται θεραπεία. Η στρεπτοκοκκική λοίμωξη επιβεβαιώνεται είτε με ταχεία εξέταση ανίχνευσης αντιγόνου που διενεργεί ο παιδίατρος είτε με καλλιέργεια φαρυγγικού δείγματος σε εργαστήριο.
Αφού αρχίσει η κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, το παιδί δεν μεταδίδει πλέον τη λοίμωξη μέσα σε 24 ώρες. Μπορεί να επιστρέψει στο σχολείο, εφόσον η γενική του κατάσταση είναι καλή.
Οι εργαζόμενοι στα σχολεία χρειάζεται να ενθαρρύνουν το σωστό πλύσιμο των χεριών και την αναπνευστική υγιεινή, δηλαδή την κάλυψη στόματος και μύτης όταν κάποιος βήχει. Παράλληλα, πρέπει να αποτρέπουν την κοινή χρήση αντικειμένων.
Ταχεία εξέταση strep-test: Πότε πρέπει να γίνεται
Οι γρήγορες εξετάσεις για στρεπτοκοκκική λοίμωξη (rapid strep tests) ενδείκνυνται μόνο για παιδιά με σαφή κλινικά ευρήματα που παραπέμπουν σε στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα. Για να αξιολογηθεί σωστά το αποτέλεσμα, απαιτούνται κλινική εκτίμηση και ορθή λήψη φαρυγγικού επιχρίσματος· η διαδικασία αυτή δεν μπορεί να γίνει εκτός ιατρικού περιβάλλοντος.
Όταν οι γονείς κάνουν τέτοια εξέταση στο σπίτι ή αυτή πραγματοποιείται σε φαρμακείο χωρίς ιατρική καθοδήγηση, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα λανθασμένου αποτελέσματος και ερμηνείας, ειδικά για παιδιά χωρίς συμπτώματα. Η χρήση τους χωρίς ένδειξη, λόγω ανησυχίας ή φόβου, δεν ωφελεί τη δημόσια υγεία και μπορεί να οδηγήσει είτε σε περιττή θεραπεία είτε σε ψευδή καθησυχασμό ενώ υπάρχει πραγματική λοίμωξη.
Για μεγαλύτερη προστασία των παιδιών, οι γονείς καλούνται να παρακολουθούν αν εμφανιστούν συμπτώματα και να επικοινωνούν έγκαιρα με τον παιδίατρο, ώστε να γίνει διάγνωση και να δοθεί θεραπεία, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
Φωτογραφία: iStock
Τα βασικά σημεία με λίγα λόγια
- Για τη διαχείριση του β-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου ομάδας Α, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων παρέχει κατευθύνσεις που αφορούν τη διασπορά και την πρόληψη.
- Η λοίμωξη μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια ή μέσω της επαφής με μολυσμένες επιφάνειες, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στην υγιεινή.
- Για την καθαριότητα στους σχολικούς χώρους προτείνεται ενισχυμένη φροντίδα, ενώ δεν απαιτείται γενικευμένη απολύμανση.
- Το κλείσιμο σχολείων δεν κρίνεται απαραίτητο, παρά μόνο όταν καταγράφεται εκτεταμένη διασπορά και σοβαρά περιστατικά.
- Όταν τα παιδιά εμφανίζουν συμπτώματα, οι γονείς χρειάζεται να τα κρατούν στο σπίτι και να απευθύνονται στον παιδίατρο για διάγνωση και θεραπεία.
- Για να περιοριστεί ο κίνδυνος λανθασμένων αποτελεσμάτων, οι ταχείες διαγνωστικές δοκιμασίες πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε ιατρικό περιβάλλον.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/streptokokkos-oi-krisimes-odigies-ton-paidiatron-gia-goneis-kai-scholeia/8304
