Μια πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων εντόπισε επικίνδυνα επίπεδα απαγορευμένων φυτοφαρμάκων σε καθημερινά τρόφιμα, μεταξύ των οποίων βότανα, μπαχαρικά και αποξηραμένα φασόλια. Από τα 132.793 δείγματα που εξετάστηκαν, το 2% ήταν πάνω από τα νόμιμα όρια, προκαλώντας ιδιαίτερη ανησυχία για εισαγόμενα προϊόντα από χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Τουρκία και η Ινδία.
Στα τρόφιμα που εξετάστηκαν, οι πιπεριές τσίλι ξεχώρισαν καθώς σε αυτές εντοπίστηκαν έως 37 διαφορετικά φυτοφάρμακα. Η παρατεταμένη έκθεση στις συγκεκριμένες χημικές ουσίες έχει συσχετιστεί με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα δεν απομακρύνει κάθε υπόλειμμα, αφού κάποια φυτοφάρμακα περνούν στο εσωτερικό των φυτών.
Απαγορευμένα φυτοφάρμακα εντοπίστηκαν, σύμφωνα με νέα έκθεση, σε συνηθισμένα προϊόντα που υπάρχουν σχεδόν σε κάθε ντουλάπι.
Υπολείμματα των χημικών ανιχνεύθηκαν σε βότανα και καρυκεύματα, μεταξύ άλλων σε αποξηραμένο βασιλικό, μαϊντανό και κύμινο. Βρέθηκαν επίσης σε αποξηραμένα φασόλια, τσίλι και μέλι.
Οι ποσότητες που ανιχνεύθηκαν ενδέχεται να προκαλέσουν πεπτικές διαταραχές, ενώ η μακροχρόνια έκθεση στις ουσίες αυτές έχει συνδεθεί με τον καρκίνο.
Στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων εξετάστηκαν 132.793 δείγματα διαφόρων τροφίμων, όπως φρούτα και λαχανικά, που εισήχθησαν στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως 3.000 προϊόντα, δηλαδή το 2% των ελεγμένων, ξεπερνούσαν τα επιτρεπόμενα όρια.
Υπολείμματα φυτοφαρμάκων υπήρχαν στο 42% των προϊόντων, αλλά οι ποσότητες σε αυτά κρίθηκαν ασφαλείς.
Για τα φυτοφάρμακα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει αυστηρούς κανόνες: το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο είναι μόλις 0,1 μικρογραμμάρια ανά κιλό τροφίμου.
Σε μη μεταποιημένα τρόφιμα, όπως τσίλι, φρούτα του δράκου, σπόρους κύμινου και αμπελόφυλλα, η ανάλυση εντόπισε χημικές ουσίες σε επίπεδα που δεν θεωρούνται ασφαλή.
Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η ποικιλία των φυτοφαρμάκων που ανιχνεύθηκαν σε ορισμένα τρόφιμα: στις πιπεριές τσίλι βρέθηκαν έως και 37 διαφορετικά σκευάσματα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα μεταποιημένα τρόφιμα, όπως τα αποξηραμένα φασόλια και τα μπαχαρικά, αντιπροσώπευαν το 10% των προϊόντων που δεν ήταν ασφαλή.
Σε 40 δείγματα εντοπίστηκε αιθυλενοξείδιο, φυτοφάρμακο που δεν είναι εγκεκριμένο στην Ευρώπη. Η έκθεση σε αυτή τη χημική ουσία μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ναυτία, διάρροια και δυσκολία στην αναπνοή. Επιπλέον, η μακροχρόνια έκθεση έχει συσχετιστεί με τον καρκίνο.
Η μεγαλύτερη ανησυχία, σύμφωνα με την έκθεση, αφορά τρόφιμα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ. Τα περισσότερα μη συμμορφούμενα προϊόντα προέρχονταν από την Τουρκία, την Ινδία και την Αίγυπτο. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις συγκεκριμένες αποστολές εντοπίστηκαν και σταμάτησαν στους συνοριακούς ελέγχους.
Στα προϊόντα που προέρχονταν από αυτές τις χώρες, τα επίπεδα φυτοφαρμάκων ήταν τρεις φορές υψηλότερα σε σύγκριση με εκείνα της Ένωσης.
Ρύζι και μέλι
Η έκθεση κατέγραψε επίσης αρκετές παραβάσεις σε μέλι και ρύζι που είχαν εισαχθεί από χώρες εκτός ΕΕ.
Από τους ελέγχους σε καστανό ρύζι προέκυψε ότι ορισμένα προϊόντα περιείχαν τρικυκλαζόλη, προπικοναζόλη, ιμιδακλοπρίδη και CCC, όλες απαγορευμένες στην ΕΕ.
Συστηματική ανασκόπηση, δημοσιευμένη το 2024 στο περιοδικό Toxicology Reports, κατέληξε ότι η υψηλή έκθεση σε φυτοφάρμακα μπορεί να σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου, στειρότητας και αναπνευστικών διαταραχών. Πιθανότερο είναι να επηρεάζονται οι εργαζόμενοι στον αγροτικό τομέα.
Στη γεωργία, η χρήση φυτοφαρμάκων συχνά αφήνει χημικά ίχνη πάνω ή μέσα στα τρόφιμα που καταναλώνουμε· αυτά ονομάζονται «υπολείμματα».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρει ότι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούνται πάνω από 1.000 διαφορετικά είδη φυτοφαρμάκων.
Στη γεωργία, τα συγκεκριμένα σκευάσματα αξιοποιούνται για την αντιμετώπιση ζιζανίων, παρασίτων και οργανισμών που μεταδίδουν ασθένειες, όπως κουνούπια, κρότωνες, αρουραίοι και ποντίκια. Παράλληλα, δίνουν στους αγρότες τη δυνατότητα να προστατεύουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα της παραγωγής τους.
Η κατανάλωση φυτοφαρμάκων έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 60% από το 1990, φθάνοντας τα 2,66 δισεκατομμύρια κιλά (5,86 δισεκατομμύρια λίβρες) έως το 2020.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι στις αρνητικές επιδράσεις των φυτοφαρμάκων είναι οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και τα έμβρυα.
Το πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα φρούτων και λαχανικών μπορεί να περιορίσει ενδεχομένως την έκθεση στα φυτοφάρμακα. Έτσι απομακρύνονται κάποια επιφανειακά υπολείμματα, ιδιαίτερα ίχνη χώματος που ενδέχεται να περιέχουν επιβλαβή βακτήρια.
Παρότι το πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα μπορεί να μειώσει τα υπολείμματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν αφαιρεί κάθε φυτοφάρμακο. Κάποια χαρακτηρίζονται «συστηματικά»: όταν εφαρμόζονται στους σπόρους, στο χώμα ή στα φύλλα, εισχωρούν στο φυτό και έτσι παραμένουν μέσα στο ίδιο το προϊόν.
Συνοπτικά
- Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων καταγράφει ανησυχητικά επίπεδα φυτοφαρμάκων σε συνηθισμένα τρόφιμα, μεταξύ των οποίων βότανα, μπαχαρικά και φασόλια.
- Από τα 132.793 δείγματα που εξετάστηκαν, το 2% ξεπερνούσε τα νόμιμα όρια. Τα περισσότερα προβλήματα αφορούσαν εισαγόμενα προϊόντα από χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Τουρκία και η Ινδία.
- Σε ορισμένα τρόφιμα, όπως οι πιπεριές τσίλι, εντοπίστηκαν έως και 37 διαφορετικά φυτοφάρμακα, τα οποία συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, μεταξύ αυτών ο καρκίνος.
- Το πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα δεν απομακρύνει κάθε υπόλειμμα, επειδή κάποια φυτοφάρμακα εισχωρούν στο εσωτερικό των φυτών.
- Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, είναι πιο ευαίσθητες στις επιβλαβείς συνέπειες των φυτοφαρμάκων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/apokalypsi-poia-trofima-vrithoyn-fytofarmakon-ta-eyrimata-tis-ereynas/7311
