Η διαλειμματική νηστεία εναλλάσσει διαστήματα κατανάλωσης τροφής και νηστείας και έχει γίνει δημοφιλής λόγω των σημαντικών πιθανών οφελών της για την υγεία. Μελέτες αναφέρουν ότι μπορεί να συμβάλει στην απώλεια σωματικού βάρους και λιπώδους μάζας, στη βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας και σε θετικές αλλαγές στο λιπιδαιμικό προφίλ και την καρδιομεταβολική υγεία.
Μπορεί, ωστόσο, να συνοδεύεται και από κινδύνους, όπως υπογλυκαιμία ή αφυδάτωση, ενώ δεν προτείνεται σε ευάλωτες ομάδες, μεταξύ των οποίων οι έγκυες και όσοι έχουν σοβαρές ιατρικές παθήσεις. Για την ασφαλή εφαρμογή της είναι αναγκαία η καθοδήγηση επαγγελματιών υγείας.
Ο όρος διαλειμματική νηστεία (intermittent fasting) περιγράφει διατροφικά πρότυπα στα οποία η πρόσληψη τροφής εναλλάσσεται με περιόδους νηστείας.
«Τα πιο διαδεδομένα μοντέλα περιλαμβάνουν τη μέθοδο 16:8 (16 ώρες νηστεία, 8 ώρες κατανάλωση τροφής), τη μέθοδο 5:2 (5 ημέρες κανονικής διατροφής, 2 ημέρες περιορισμένων θερμίδων) και την εναλλασσόμενη ημέρα νηστείας (1 μέρα κατανάλωση τροφής που ακολουθείται από μια μέρα νηστείας)», εξηγεί ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Συνεργάτης του Metropolitan Hospital.
«Η διαλειμματική νηστεία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον για τις πιθανές επιδράσεις της στην υγεία, με πολλές μελέτες να εξετάζουν τα οφέλη και τους κινδύνους της», προσθέτει και στη συνέχεια αναφέρεται στα θετικά και τα αρνητικά της διαλειμματικής νηστείας:
Ποια οφέλη συνδέονται με τη διαλειμματική νηστεία;
Μεταβολισμός και σύσταση σώματος: οι πιθανές αλλαγές
Έρευνες έχουν καταγράψει ότι η διαλειμματική νηστεία ενδέχεται να μειώσει αισθητά το σωματικό βάρος και τη λιπώδη μάζα. Ανασκόπηση του 2024 επισήμανε ότι ο περιορισμός του χρονικού διαστήματος κατανάλωσης τροφής συνδέεται με μείωση του βάρους, του λίπους και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενήλικες.
Ινσουλινοευαισθησία και ρύθμιση της γλυκόζης
Η ΔΝ μπορεί να ενισχύσει την ινσουλινοευαισθησία και να περιορίσει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας. Σε μελέτη του 2018, η πρώιμη κατανάλωση τροφής μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα βελτίωσε κατά 11% την ινσουλινοευαισθησία και μείωσε την ινσουλίνη νηστείας σε άνδρες με προδιαβήτη, ανεξάρτητα από το αν σημειώθηκε απώλεια βάρους.
Λιπιδαιμικό προφίλ και χοληστερόλη
Ευνοϊκές μεταβολές στο λιπιδαιμικό προφίλ έχουν επίσης συσχετιστεί με τη διαλειμματική νηστεία: η LDL χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια μπορεί να μειωθούν, ενώ η HDL χοληστερόλη να αυξηθεί. Σε μελέτη του 2021, ο περιορισμός της χρονικής περιόδου κατανάλωσης τροφής βελτίωσε τις τιμές LDL, τριγλυκεριδίων και HDL σε παχύσαρκους ενήλικες, περιορίζοντας τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.
Καρδιομεταβολική υγεία και καρδιαγγειακή λειτουργία
Ενδέχεται ακόμη να μειώνει την αρτηριακή πίεση, τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, συμβάλλοντας παράλληλα στη βελτίωση της καρδιαγγειακής λειτουργίας.
Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν και σε ποιους δεν συνιστάται;
Υπογλυκαιμία και αφυδάτωση
Η διαλειμματική νηστεία ενδέχεται να επιφέρει υπογλυκαιμία ή αφυδάτωση, κυρίως σε άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για τον διαβήτη.
Πιθανές επιδράσεις στην καρδιαγγειακή υγεία
Αν και μπορεί να έχει θετική επίδραση στην καρδιαγγειακή υγεία, υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν ορισμένα μοντέλα διαλειμματικής νηστείας, όπως τη νηστεία εναλλάξ ημέρα παρά ημέρα, με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας. Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστούν οι επιπτώσεις της ΔΝ στην καρδιαγγειακή υγεία.
Περιορισμοί για ευάλωτες ομάδες
Η διαλειμματική νηστεία δεν συνιστάται σε εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες, παιδιά, άτομα με διατροφικές διαταραχές ή σοβαρά ιατρικά προβλήματα. Όσοι έχουν πολλαπλή σκλήρυνση (MS) ή άλλη νευρολογική πάθηση χρειάζεται να συμβουλευτούν τον γιατρό τους πριν την εφαρμόσουν.
«Συμπερασματικά καταλήγουμε στο ότι η διαλειμματική νηστεία παρουσιάζει πολλά υποσχόμενα οφέλη για την υγεία, ωστόσο, η εφαρμογή της δεν είναι κατάλληλη για όλους. Άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις, ευάλωτες ομάδες και άτομα με διατροφικές διαταραχές ενδέχεται να διατρέχουν κινδύνους. Για τον λόγο αυτόν απαιτούνται ακόμα περισσότερες έρευνες ώστε να έχουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με αυτό το διατροφικό μοντέλο. Σε αυτό το πλαίσιο, η καθοδήγηση από εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας είναι καθοριστική», καταλήγει ο κ. Παπαλαζάρου.
Φωτογραφία: iStock
Τα βασικά σημεία
- Κατά τη διαλειμματική νηστεία, η πρόσληψη τροφής διακόπτεται για ορισμένα διαστήματα, κάτι που μπορεί να προσφέρει οφέλη στην υγεία, όπως απώλεια βάρους και καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη.
- Σύμφωνα με μελέτες, ενδέχεται να βελτιώσει τα επίπεδα λιπιδίων και να στηρίξει την καρδιομεταβολική υγεία, συμβάλλοντας στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της φλεγμονής.
- Η μέθοδος ενέχει κινδύνους, μεταξύ των οποίων η υπογλυκαιμία και η αφυδάτωση, κυρίως για όσους λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
- Για τις εγκύους, τις γυναίκες που θηλάζουν, τα παιδιά και όσους έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας, η διαλειμματική νηστεία δεν αποτελεί συνιστώμενη επιλογή.
- Για να εφαρμοστεί με ασφάλεια αυτό το διατροφικό πρότυπο, χρειάζεται καθοδήγηση από επαγγελματίες υγείας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/dialeimmatiki-nisteia-ta-mystika-poy-axizei-na-xerete-kai-ta-entyposiaka-ofeli-tis/12420
