Για άτομα με διαβήτη τύπου 1 ή 2, ορισμένα καλοκαιρινά φρούτα μπορεί να ανεβάσουν απότομα το σάκχαρο στο αίμα. Το καρπούζι, το μάνγκο, ο ανανάς, η μπανάνα και τα αποξηραμένα φρούτα έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στην ποσότητα.
Ακόμη και με τα θρεπτικά συστατικά τους, η υπερκατανάλωση φρούτων μπορεί να προκαλέσει υπεργλυκαιμία. Τα άτομα με διαβήτη μπορούν να τα εντάσσουν στη διατροφή τους, αρκεί να προσέχουν τις μερίδες, να τα συνδυάζουν με πρωτεΐνη ή καλά λιπαρά και να επιλέγουν κυρίως φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.
Τα καλοκαιρινά φρούτα συμβάλλουν στην ενυδάτωση και στην πρόσληψη βιταμινών, ωστόσο δεν είναι κατάλληλα χωρίς περιορισμούς για όλους. Για τα άτομα με διαβήτη τύπου 1 ή 2, ειδικότερα, η κατανάλωσή τους απαιτεί μέτρο και προσεκτική διαχείριση.
Για όσους έχουν σακχαρώδη διαβήτη, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση φρούτων, παρότι θεωρούνται ιδανικές και «υγιεινές» επιλογές. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν το καρπούζι, το μάνγκο, ο ανανάς, η μπανάνα, καθώς και τα αποξηραμένα φρούτα.
Ο λόγος είναι ότι κάποια φρούτα, παρά την περιεκτικότητά τους σε βιταμίνες και νερό, έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και ενδέχεται να προκαλέσουν ταχεία άνοδο της γλυκόζης στο αίμα.
Φρούτα που προκαλούν γρήγορη άνοδο της γλυκόζης
Η απορρόφηση της γλυκόζης γίνεται γρήγορα από τον οργανισμό όταν ένα φρούτο έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (GI), με πιθανό αποτέλεσμα την απότομη αύξηση του σακχάρου. Στα φρούτα αυτά συγκαταλέγονται:
Καρπούζι
Με γλυκαιμικό δείκτη που ξεπερνά το 70, το αγαπημένο φρούτο του ελληνικού καλοκαιριού απορροφάται γρήγορα και μπορεί να ανεβάσει άμεσα τη γλυκόζη στο αίμα.
Το καρπούζι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και λίγες θερμίδες. Ωστόσο, σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να οδηγήσει σε υπεργλυκαιμία.
Ανανάς
Η συγκέντρωση φυσικών σακχάρων στον ανανά είναι σχετικά υψηλή, ενώ ο γλυκαιμικός του δείκτης κυμαίνεται από μέτριος έως υψηλός. Η επίδραση στο σάκχαρο γίνεται εντονότερη όταν είναι ώριμος ή καταναλώνεται ως κομπόστα ή χυμός.
Μπανάνα
Καθώς ωριμάζει η μπανάνα, το άμυλό της μετατρέπεται σε σάκχαρα. Έτσι, η ώριμη εκδοχή της έχει υψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη από μια άγουρη.
Περίπου 27 γραμμάρια υδατανθράκων περιέχει μια μέτρια μπανάνα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 7 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη.
Μάνγκο
Το μάνγκο συνδυάζει έντονη γεύση με αρκετά φυσικά σάκχαρα και διαθέτει επίσης γλυκαιμικό δείκτη από μέτριο έως υψηλό.
Πάνω από 25 γραμμάρια υδατανθράκων μπορεί να έχει μία μερίδα μάνγκο. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά το σάκχαρο, ιδίως όταν το φρούτο δεν συνοδεύεται από ίνες, πρωτεΐνη ή λίπος.
Αποξηραμένα φρούτα
Σε ιδιαίτερα συμπυκνωμένη μορφή βρίσκονται τα φυσικά σάκχαρα στις σταφίδες, στα αποξηραμένα σύκα και στα cranberries. Μια μικρή χούφτα μπορεί να αντιστοιχεί σε πολλαπλάσια ποσότητα σακχάρων συγκριτικά με το φρέσκο φρούτο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, στα αποξηραμένα φρούτα προστίθενται και σάκχαρα.
Τα «κρυφά» σάκχαρα σε τρόφιμα που θεωρούνται υγιεινά
Οι πιθανές διατροφικές παγίδες για τα άτομα με διαβήτη δεν περιορίζονται στα φρούτα.
Τρόφιμα που χαρακτηρίζονται «υγιεινά», όπως τα smoothies και οι φυσικοί χυμοί, μπορεί να περιέχουν τόσα σάκχαρα όσα και τα αναψυκτικά.
Για παράδειγμα, ένα ποτήρι χυμός πορτοκάλι μπορεί να περιέχει έως και 30-35 γρ. σακχάρων. Η ποσότητα αυτή ανεβάζει άμεσα τη γλυκόζη στο αίμα, ιδίως όταν ο χυμός καταναλώνεται χωρίς ίνες ή συνοδευτικά γεύματος.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζουν πολλά snack granola, οι μπάρες δημητριακών, τα αποξηραμένα φρούτα και τα ενεργειακά ποτά. Παρότι προβάλλονται ως «φυσικά» ή «χωρίς προσθήκη ζάχαρης», στην πράξη προσθέτουν επιπλέον φορτίο σακχάρων στον οργανισμό.
Πώς μπορούν να διαχειριστούν την κατανάλωση οι διαβητικοί
Τα άτομα με διαβήτη δεν χρειάζεται ούτε να αποκλείσουν συνολικά τα φρούτα ούτε να αποφεύγουν υποχρεωτικά συγκεκριμένες ποικιλίες.
Σημασία έχουν τα εξής:
- Η ποσότητα: Συνήθως αρκεί μια μικρή μερίδα, περίπου 100-150 γραμμάρια από κάθε φρούτο, για να καλυφθούν οι ανάγκες χωρίς υπερβολική άνοδο της γλυκόζης.
- Ο συνδυασμός: Η απορρόφηση της γλυκόζης επιβραδύνεται όταν το φρούτο τρώγεται μαζί με πρωτεΐνη, όπως γιαούρτι ή ξηρούς καρπούς, ή με καλά λιπαρά.
- Η επιλογή: Καλό είναι να προτιμώνται φρούτα με χαμηλό ή μέτριο γλυκαιμικό δείκτη, όπως το μήλο, το αχλάδι, το ροδάκινο, τα κεράσια, τα μούρα και το ακτινίδιο.
- Η αποφυγή χυμών: Προτιμότερο είναι να καταναλώνεται ολόκληρο το φρούτο, ώστε να διατηρούνται οι ίνες του. Οι φυσικοί χυμοί προκαλούν απότομες αυξήσεις γλυκόζης ακόμη και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, καθώς δεν περιέχουν ίνες.
- Ο χρόνος κατανάλωσης: Είναι καλό να αποφεύγονται φρούτα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη όταν το στομάχι είναι άδειο ή λίγο πριν από περιόδους αδράνειας.
Η φυσική προέλευση ενός τροφίμου δεν το καθιστά αυτομάτως ουδέτερο για το σάκχαρο. Για να απολαύσει κάποιος τις καλοκαιρινές γεύσεις χωρίς κίνδυνο, χρειάζεται να προσέχει τις μερίδες, να επιλέγει φρούτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και να τα συνδυάζει κατάλληλα.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτική εικόνα
- Το καρπούζι, το μάνγκο, ο ανανάς, η μπανάνα και τα αποξηραμένα φρούτα είναι πέντε καλοκαιρινές επιλογές που ενδέχεται να ανεβάσουν απότομα το σάκχαρο του αίματος, κυρίως στους ανθρώπους με διαβήτη.
- Ο υψηλός γλυκαιμικός δείκτης αυτών των φρούτων σημαίνει ότι η γλυκόζη περνά γρήγορα στην κυκλοφορία του οργανισμού.
- Η κατανάλωση σε μεγάλες ποσότητες ενδέχεται να προκαλέσει υπεργλυκαιμία· επομένως, τα άτομα με διαβήτη χρειάζεται να ελέγχουν τόσο τις μερίδες όσο και τους συνδυασμούς.
- Προτιμώνται φρούτα χαμηλού ή μέτριου γλυκαιμικού δείκτη, όπως τα μήλα και τα μούρα, ενώ καλό είναι να αποφεύγονται οι χυμοί χωρίς φυτικές ίνες.
- Όταν τα φρούτα συνδυάζονται σωστά με πρωτεΐνη ή καλά λιπαρά, η απορρόφηση της γλυκόζης μπορεί να γίνει πιο αργά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/diavitis-ta-pente-kalokairina-froyta-poy-ektoxeyoyn-epikindyna-to-sakcharo/12747
