Η κορτιζόλη αποτελεί την κύρια ορμόνη του στρες και η παρατεταμένα αυξημένη παρουσία της μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη διάθεση και το βάρος. Ακολουθούν πέντε ροφήματα με συστατικά που ενδέχεται να υποστηρίζουν τη φυσική ρύθμισή της.
Κορτιζόλη και οργανισμός: οι επιδράσεις των παρατεταμένα υψηλών επιπέδων
Την παραγωγή της κορτιζόλης αναλαμβάνουν τα επινεφρίδια, ενώ συχνά αποκαλείται βασική ορμόνη του στρες. Είναι σημαντική τόσο για την αντίδραση του οργανισμού στο στρες όσο και για τον μεταβολισμό και τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Οι εργασιακές πιέσεις, οι ευθύνες στην οικογένεια και οι απαιτήσεις της καθημερινής ζωής είναι δυνατό να ενεργοποιούν ξανά και ξανά την αντίδραση στο στρες. Αν τα επίπεδα της κορτιζόλης παραμένουν παθολογικά υψηλά για μεγάλο διάστημα, αυτό μπορεί να συνδέεται με πονοκεφάλους, προβλήματα στον ύπνο, αύξηση βάρους και αλλαγές στη διάθεση.
Για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού έχουν σημασία η τακτική άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση του στρες. Σημαντική είναι και η συμβολή της διατροφής στη συνολική ευεξία. Καθώς τον χειμώνα ένα ζεστό ρόφημα είναι ιδιαίτερα ευχάριστο, κάποιες επιλογές αξίζει να εξεταστούν.
Νεότερα ερευνητικά δεδομένα για την κορτιζόλη
Τα τελευταία χρόνια, οι μελέτες έχουν διαμορφώσει μια σύνθετη εικόνα: κάποια αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, ενώ άλλα υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.
- Η ανασκόπηση του 2026 “A CE/TA-stratified systematic review and evidence map of matcha and green tea bioactives in endocrine stress regulation: testosterone, cortisol, and the T:C ratio” αναφέρει ότι τα σκευάσματα πράσινου τσαγιού με χαμηλότερη αναλογία καφεΐνης και EGCG προς τη L-θεανίνη συνδέθηκαν με συνέπεια με ηπιότερη αντίδραση της κορτιζόλης στο στρες. Η βεβαιότητα των επιστημονικών στοιχείων, ωστόσο, ήταν χαμηλή.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 “Psychobiotics in mental health: insights from human clinical trials via the gut-brain axis”, ορισμένα στελέχη προβιοτικών μπορεί να επηρεάζουν τη λειτουργία του συστήματος που ελέγχει την απόκριση στο στρες και να συμβάλλουν στη μείωση της κορτιζόλης.
- Σε μελέτη του 2025, με τίτλο “Lactococcus cremoris YRC3780 improves subjective stress response in the Uchida-Kraepelin test: a randomized, double-blind, placebo-controlled study”, ένα προβιοτικό στέλεχος που προήλθε από κεφίρ βελτίωσε την υποκειμενική αντίδραση στο στρες σε 107 ενήλικες. Δεν διαπιστώθηκε, όμως, σημαντική αλλαγή στην κορτιζόλη του σάλιου.
Πέντε ροφήματα που ενδέχεται να υποστηρίζουν τη ρύθμιση της κορτιζόλης
1. Πράσινο τσάι
Τις κρύες ημέρες, το πράσινο τσάι αποτελεί μια ευχάριστη επιλογή και περιέχει ουσίες που ενδέχεται να επηρεάζουν την απόκριση του οργανισμού στο στρες. Σε αυτές περιλαμβάνεται η EGCG, αντιοξειδωτικό συστατικό που έχει ερευνηθεί για την πιθανή επίδρασή του στους μηχανισμούς οι οποίοι ρυθμίζουν την κορτιζόλη.
Μελέτη του 2022 στο περιοδικό Biomedical Reports εξέτασε εφήβους με μέτριο τραυλισμό. Όσοι έπιναν καθημερινά έξι φλιτζάνια πράσινο τσάι χωρίς καφεΐνη επί έξι εβδομάδες είχαν χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης και βελτίωση σε δείκτες ψυχικής υγείας. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, αφορούν μια συγκεκριμένη ομάδα και δεν είναι δυνατό να επεκταθούν σε όλους.
2. Νερό καρύδας
Το σύνδρομο Cushing είναι σοβαρή πάθηση που συνδέεται με παρατεταμένα υψηλή κορτιζόλη. Σε αυτή την κατάσταση, το επίπεδο καλίου στο αίμα μπορεί να πέσει αισθητά, οδηγώντας σε αυτό που ονομάζεται υποκαλιαιμία.
Μεταξύ των συστατικών του νερού καρύδας είναι το κάλιο και άλλοι ηλεκτρολύτες. Ανάλογα με το προϊόν και την ποσότητα, μία μερίδα μπορεί να παρέχει περίπου το 15% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης καλίου.
Έτσι, το νερό καρύδας μπορεί να συνεισφέρει στην πρόσληψη αυτού του σημαντικού μετάλλου. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι η κατανάλωσή του μειώνει άμεσα την κορτιζόλη ή αντιμετωπίζει ορμονικές διαταραχές.
3. Χυμός πορτοκαλιού
Με τη γεύση του, ο χυμός πορτοκαλιού αποτελεί μια ευχάριστη επιλογή και παρέχει σημαντική ποσότητα βιταμίνης C, η οποία συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού.
Μελέτη του 2023 που δημοσιεύτηκε στο Stress and Health υποδεικνύει ότι υψηλές δόσεις βιταμίνης C ενδέχεται να βοηθούν την κορτιζόλη να επιστρέφει ταχύτερα στα φυσιολογικά επίπεδα μετά το στρες. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ένα ποτήρι χυμού πορτοκαλιού θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα, αφού η περιεκτικότητα σε βιταμίνη C ποικίλλει.
4. Κεφίρ
Γιαούρτι και κεφίρ είναι παραδείγματα ζυμωμένων γαλακτοκομικών που μπορεί να περιέχουν προβιοτικά. Πρόκειται για ζωντανούς μικροοργανισμούς οι οποίοι, όταν καταναλώνονται σε κατάλληλες ποσότητες και ανάλογα με το στέλεχος, ενδέχεται να ωφελήσουν την υγεία.
Μετα-ανάλυση του 2024 στο περιοδικό Nutrients, η οποία αξιολόγησε 46 μελέτες, κατέληξε ότι ορισμένα προβιοτικά ίσως συμβάλλουν στη μείωση της κορτιζόλης. Τα ευρήματα, ωστόσο, ποικίλλουν ανάλογα με τα στελέχη των προβιοτικών και τα χαρακτηριστικά των ατόμων που συμμετείχαν στις μελέτες.
Ενδέχεται το κεφίρ να περιέχει και GABA (γ-αμινοβουτυρικό οξύ), νευροδιαβιβαστή που συμμετέχει στη ρύθμιση της νευρικής δραστηριότητας. Ανασκόπηση του 2023 στο περιοδικό Biomedicines αναφέρει ότι η δράση του GABA συνδέεται με μηχανισμούς που επηρεάζουν το άγχος και την αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι το κεφίρ μειώνει την κορτιζόλη μέσω αυτής της οδού.
5. Νερό με σπόρους chia
Στους σπόρους chia βρίσκουμε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα φυτικής προέλευσης, καθώς και αντιοξειδωτικές ουσίες που ενισχύουν τη θρεπτική τους αξία.
Έρευνες έχουν διερευνήσει κατά καιρούς πώς σχετίζονται τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα με την αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Παρά ταύτα, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι ένα ποτήρι νερό με chia μειώνει άμεσα την κορτιζόλη.
Οι μικρές συνήθειες της καθημερινότητας αποτελούν μέρος της φροντίδας του οργανισμού. Τα συγκεκριμένα ροφήματα μπορούν να συμπεριληφθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή, χωρίς να έχει αποδειχθεί ότι όλα συμβάλλουν στη μείωση της κορτιζόλης.
Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν υποκαθιστούν την άσκηση, τον επαρκή ύπνο, τη διαχείριση του στρες ή την κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση. Εάν έχετε συμπτώματα που επιμένουν ή ανησυχείτε για τα επίπεδα κορτιζόλης σας, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/kortizoli-i-ormoni-toy-stres-mporei-na-meiothei-me-ti-voitheia-5-rofimaton/30119





