Πατατάκια: Ποια είναι η πιο υγιεινή επιλογή και γιατί τα φακοτσιπς δεν είναι απαραίτητα καλύτερα

Τα πατατάκια έχουν αλλάξει διατροφικά τα τελευταία 20 χρόνια, εν μέρει χάρη σε διάφορες κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Για παράδειγμα, από το 2006 η ποσότητα κορεσμένων λιπαρών σε κάθε σακουλάκι Walker’s Ready Salted έχει μειωθεί κατά 70% και το αλάτι κατά 30%.

Σήμερα, ένα σακουλάκι 25 γραμμαρίων περιέχει λιγότερο από ένα γραμμάριο κορεσμένων λιπαρών, του τύπου που βλάπτει τις αρτηρίες, και μόλις το 5% του ημερήσιου ορίου αλατιού. Οι θερμίδες του είναι λιγότερες από εκείνες μιας μικρής χούφτας ξηρών καρπών.

Από την άλλη, τα συστατικά του είναι κυρίως πατάτες, ενώ ορισμένα εναλλακτικά σνακ μπορεί να προσφέρουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Πλέον, τα πατατάκια δεν φτιάχνονται μόνο από πατάτες, αλλά και από φακές, ρεβίθια ή καλαμπόκι, ενώ κάποια ψήνονται αντί να τηγανίζονται.

Αξίζει, όμως, να πληρώσει κανείς έως και τρεις φορές περισσότερο για τις «πιο υγιεινές» εκδοχές; Η διαιτολόγος Nichola Ludlam-Raine αξιολογεί τις επιλογές και εξηγεί ποιες ξεχωρίζουν.

Kettle Chips με λίγο αλάτι

Ανά σακουλάκι 25 γραμμαρίων: 129 θερμίδες, 0,5 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 1,3 γραμμάρια φυτικών ινών, 0,1 γραμμάριο ζάχαρης και 0,2 γραμμάρια αλατιού.

Τα Kettle Chips περιέχουν μόνο πατάτες, μείγμα κραμβέλαιου και ηλιέλαιου και θαλασσινό αλάτι, χωρίς πρόσθετα. Η σύντομη λίστα συστατικών τα καθιστά λιγότερο επεξεργασμένα από άλλα πατατάκια και, σύμφωνα με τη διαιτολόγο Nichola Ludlam-Raine, συγγραφέα του βιβλίου How Not To Eat Ultra-Processed, αυτό είναι σημαντικό πλεονέκτημα.

Μελέτες έχουν συσχετίσει τη συστηματική κατανάλωση ορισμένων συνηθισμένων πρόσθετων, συντηρητικών και αρωματικών ουσιών με προβλήματα στα βακτήρια του εντέρου. Πρόκειται για τα τρισεκατομμύρια μικρόβια του πεπτικού συστήματος, τα οποία συμβάλλουν στην προστασία από διάφορες ασθένειες.

«Οι θερμίδες και τα λιπαρά των Kettle Chips είναι παρόμοια με εκείνα άλλων πατατακίων», λέει η Ludlam-Raine. «Όμως, επειδή είναι λιγότερο επεξεργασμένα, αποτελούν πιο υγιεινή επιλογή».

Αξιολόγηση: 4/5

Sun Bites με λίγο αλάτι

Ανά συσκευασία 25 γραμμαρίων: 119 θερμίδες, 0,5 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 1,7 γραμμάρια φυτικών ινών, 0,9 γραμμάριο ζάχαρης και 0,2 γραμμάρια αλατιού.

Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα πατατάκια, τα Sun Bites παρασκευάζονται από μείγμα δημητριακών ολικής άλεσης, όπως καλαμπόκι, σιτάρι, καστανό ρύζι και βρώμη.

Τα δημητριακά ολικής άλεσης περιέχουν μικροθρεπτικά συστατικά και φυτικές ίνες, οι οποίες ευνοούν τη λειτουργία του εντέρου. Μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση της χοληστερόλης και του κινδύνου καρδιακής νόσου.

Ωστόσο, η Ludlam-Raine επισημαίνει ότι η ποσότητα φυτικών ινών είναι μόνο λίγο μεγαλύτερη από εκείνη στα απλά πατατάκια. Επομένως, δεν πρέπει να θεωρούνται σημαντική πηγή φυτικών ινών, καθώς οι ενήλικες χρειάζονται 30 γραμμάρια την ημέρα.

«Τα Sun Bites είναι ένας λογικός τρόπος να συμπεριλάβετε δημητριακά ολικής άλεσης σε ένα σνακ», λέει. «Μην τα προτιμάτε, όμως, αντί για τρόφιμα με περισσότερες φυτικές ίνες, όπως η βρώμη, τα φασόλια ή το ψωμί ολικής άλεσης».

Αξιολόγηση: 3,5/5

Popchips με ξινή κρέμα και κρεμμύδι

Ανά σακουλάκι 17 γραμμαρίων: 72 θερμίδες, 0,3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 0,8 γραμμάριο φυτικών ινών, ίχνη ζάχαρης και 0,1 γραμμάριο αλατιού.

Πολλά πατατάκια με γεύση περιέχουν αρκετή ζάχαρη, όμως τα συγκεκριμένα έχουν ελάχιστη. Παρασκευάζονται από μείγμα αμύλου και νιφάδων πατάτας και αλεύρου ρυζιού. Το μείγμα θερμαίνεται υπό πίεση και στη συνέχεια αποσυμπιέζεται γρήγορα, με αποτέλεσμα να διογκώνεται, όπως το ποπ κορν.

Έπειτα προστίθενται καρυκεύματα και συχνά ψεκάζονται ελαφρά με λάδι για γεύση. Έτσι, σε αντίθεση με τα συνηθισμένα πατατάκια που απορροφούν μεγάλο μέρος του λαδιού στο οποίο τηγανίζονται, τα Popchips έχουν ελάχιστα λιπαρά και περίπου τις μισές θερμίδες από ένα σακουλάκι Kettle Chips. Είναι επίσης από τα πατατάκια με τη χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αλάτι ανάμεσα σε όσα αξιολογήθηκαν.

Αξιολόγηση: 4/5

Walker’s Ready Salted

Ανά συσκευασία 25 γραμμαρίων: 130 θερμίδες, 0,6 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 1,1 γραμμάριο φυτικών ινών, ίχνη ζάχαρης και 0,3 γραμμάρια αλατιού.

Πολλοί θεωρούν τα Walker’s χαρακτηριστικό παράδειγμα υπερεπεξεργασμένου τροφίμου. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Ludlam-Raine, αυτό δεν ισχύει απόλυτα.

«Στην πραγματικότητα, υπάρχουν μόνο τέσσερα βασικά συστατικά: πατάτες, δύο είδη λαδιού και αλάτι», λέει. «Τα Walker’s προσθέτουν επίσης τέσσερα συστατικά που είναι αντιοξειδωτικά: εκχύλισμα δεντρολίβανου, ασκορβικό οξύ, εκχύλισμα πλούσιο σε τοκοφερόλες και κιτρικό οξύ».

Τα αντιοξειδωτικά είναι ενώσεις που είναι γνωστό ότι έχουν πολλαπλά οφέλη για την υγεία. Ωστόσο, όπως προσθέτει η Ludlam-Raine, η ποσότητα που περιέχεται σε ένα σακουλάκι πατατάκια είναι πολύ μικρή για να έχει πιθανότατα κάποια επίδραση.

«Η απλότητα των συστατικών τα καθιστά καλύτερη επιλογή από πολλά άλλα πατατάκια στα ράφια των σούπερ μάρκετ», λέει. Σε σύγκριση, ωστόσο, με αρκετές από τις άλλες επιλογές που αξιολόγησε, τα Walker’s έχουν περισσότερες θερμίδες και κορεσμένα λιπαρά.

Αξιολόγηση: 3,5/5

Wotsits WOW με λίγο αλάτι

Ανά συσκευασία 15 γραμμαρίων: 72 θερμίδες, 0,3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 0,9 γραμμάριο φυτικών ινών, 0,2 γραμμάριο ζάχαρης και 0,2 γραμμάρια αλατιού.

Τα σνακ αυτά συνδυάζουν καλαμπόκι, ρεβίθια και ρύζι σε μορφή αλεύρου, καθώς και αρωματικές ύλες, για να δημιουργήσουν ένα σνακ με λίγες θερμίδες, που ψήνεται αντί να τηγανίζεται.

Η Ludlam-Raine λέει ότι, παρά την προβολή τους ως υγιεινής επιλογής, δεν είναι σημαντικά καλύτερα από ένα σακουλάκι Walker’s ή Sun Bites. Επιπλέον, λόγω της μικρότερης μερίδας, περιέχουν λιγότερες φυτικές ίνες από τα Kettle Chips, τα Sun Bites και τα Walker’s.

Παρόλα αυτά, με μόλις 72 θερμίδες, αποτελούν πιο υγιεινή επιλογή από τα περισσότερα άλλα σνακ.

Αξιολόγηση: 3,5/5

Walker’s Oven Baked με θαλασσινό αλάτι

Ανά συσκευασία 22 γραμμαρίων: 96 θερμίδες, 0,3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 1,4 γραμμάρια φυτικών ινών, 1,2 γραμμάρια ζάχαρης και 0,2 γραμμάρια αλατιού.

Το ψήσιμο κάνει διαφορά στην περιεκτικότητα σε λιπαρά, λέει η Ludlam-Raine. «Οι διατροφικές ετικέτες δείχνουν 13 γραμμάρια λιπαρών ανά 100 γραμμάρια για τα ψημένα Walker’s, σε σύγκριση με 31 γραμμάρια για τα κλασικά.

»Ωστόσο, εδώ η λίστα συστατικών είναι μεγαλύτερη και περιλαμβάνει νιφάδες πατάτας, άμυλο, ζάχαρη, λεκιθίνες (συνδετική ουσία), αρωματικές ύλες και ανάτο, μια φυσική χρωστική.

»Αν αναζητάτε πατατάκια που είναι λιγότερο επεξεργασμένα, θα επέλεγα τα κλασικά Walker’s».

Αξιολόγηση: 3/5

Πατατάκια που αξίζει να αποφεύγετε

Eat Real Lentil Chips

Ανά συσκευασία 18 γραμμαρίων: 87 θερμίδες, 0,3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών, 0,8 γραμμάριο φυτικών ινών, 0,1 γραμμάριο ζάχαρης και 0,4 γραμμάρια αλατιού.

Τα φακοτσιπς έχουν διπλάσιο αλάτι από τα Kettle Chips και, παρά την έμφαση της μάρκας στα «όσπρια, τα δημητριακά και τα λαχανικά», περιέχουν λιγότερες φυτικές ίνες από τα περισσότερα πατατάκια που αξιολογήθηκαν. Οι θερμίδες είναι αρκετές για μια τόσο μικρή μερίδα.

Hula Hoops με αλάτι

Ανά συσκευασία 24 γραμμαρίων: 120 θερμίδες, 0,5 γραμμάριο κορεσμένων λιπαρών, 0,6 γραμμάριο φυτικών ινών, ίχνη ζάχαρης και 0,7 γραμμάριο αλατιού.

Το σνακ σε σχήμα δαχτυλιδιού έχει περισσότερο από διπλάσιο αλάτι σε σχέση με τα Walker’s Ready Salted και αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα έκτο του ημερήσιου ορίου. Έχει επίσης περισσότερες θερμίδες από πολλά άλλα παρόμοιου μεγέθους σακουλάκια, ενώ οι πολύ λίγες φυτικές ίνες είναι απίθανο να συμβάλουν σημαντικά στον κορεσμό. Επιπλέον, περιέχει χλωριούχο κάλιο ως ενισχυτικό γεύσης, γεγονός που το κατατάσσει στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Pringles Original

Ανά 30 γραμμάρια, δηλαδή περίπου 13 πατατάκια: 158 θερμίδες, 0,9 γραμμάριο κορεσμένων λιπαρών, 1,2 γραμμάρια φυτικών ινών, 0,3 γραμμάριο ζάχαρης και 0,2 γραμμάρια αλατιού.

Τα Pringles είναι από τα πιο λιπαρά πατατάκια στα ράφια των σούπερ μάρκετ και συγκαταλέγονται επίσης στα πιο επεξεργασμένα. Η ετικέτα αναφέρει εννέα συστατικά, ανάμεσά τους άλευρα, τη μαλτοδεξτρίνη ως συντηρητικό, τον γαλακτωματοποιητή E471 και χρωστική τροφίμων.