Διόγκωση προστάτη: Συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση

Η διόγκωση του προστάτη, γνωστή και ως καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, είναι συχνή και συνήθως δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Αν προκαλεί συμπτώματα, υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης. Εμφανίζεται συχνότερα σε άνδρες άνω των 50 ετών και μπορεί να αφορά οποιονδήποτε έχει προστάτη.

Τι είναι ο προστάτης και τι συμβαίνει όταν διογκώνεται

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας κάτω από την ουροδόχο κύστη. Παράγει το σπερματικό υγρό και συμβάλλει στον έλεγχο της ροής των ούρων από την κύστη προς το πέος.

Όταν μεγαλώνει, μπορεί να πιέσει την ουρήθρα, τον σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από την κύστη, προκαλώντας δυσκολία στην ούρηση.

Συμπτώματα διόγκωσης του προστάτη

Τα βασικά συμπτώματα αφορούν την ούρηση και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Δυσκολία να ξεκινήσει η ούρηση ή ανάγκη να σπρώχνετε ή να πιέζεστε για να ουρήσετε.
• Αδύναμη ροή ούρων, διακοπές στη ροή ή περισσότερο χρόνο από το συνηθισμένο για να αδειάσει η κύστη.
• Αίσθηση ότι η κύστη δεν αδειάζει εντελώς.
• Σταγόνες ούρων μετά το τέλος της ούρησης.
• Συχνότερη ή επιτακτική ανάγκη για ούρηση, ακόμη και τη νύχτα.

Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται σταδιακά και μπορεί να επιδεινώνονται με την ηλικία.

Πότε να ζητήσετε ιατρική συμβουλή

Μιλήστε με γιατρό αν δυσκολεύεστε να ουρήσετε ή χρειάζεται να πηγαίνετε συχνότερα στην τουαλέτα. Δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεστε: οι γιατροί είναι εξοικειωμένοι με αυτά τα συμπτώματα.

Ζητήστε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση αν:

• Έχετε αίμα στα ούρα, τα οποία μπορεί να φαίνονται ροζ, κόκκινα ή καφέ.
• Πονάτε κατά την ούρηση.
• Δεν μπορείτε να ουρήσετε καθόλου.

Είναι σημαντικό να ελεγχθούν αυτά τα συμπτώματα, επειδή μερικές φορές μπορεί να οφείλονται και σε άλλες, σοβαρότερες παθήσεις, όπως ο καρκίνος του προστάτη. Αν πρόκειται για καρκίνο, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να διευκολύνει τη θεραπεία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός θα σας ρωτήσει για τα συμπτώματά σας, όπως πόσο συχνά ουρείτε. Μπορεί να εξετάσει την κοιλιά και το πέος σας, καθώς και να ψηλαφήσει τον προστάτη μέσω του ορθού, με εξέταση από το δάχτυλο, για να εκτιμήσει το μέγεθός του.

Συνήθως θα σας ζητηθεί να καταγράψετε για τουλάχιστον 3 ημέρες πόσα υγρά πίνετε, καθώς και πόσο συχνά και σε τι ποσότητα ουρείτε.

Οι εξετάσεις που μπορεί να γίνουν περιλαμβάνουν:

• Ανάλυση δείγματος ούρων.
• Εξέταση αίματος για το PSA.

Ο γιατρός μπορεί να σας παραπέμψει σε ειδικό για περαιτέρω εξετάσεις, όπως:

• Μέτρηση της ροής των ούρων με ειδικό μηχάνημα.
• Υπερηχογράφημα της ουροδόχου κύστης.
• Κυστεοσκόπηση, δηλαδή εξέταση του εσωτερικού της κύστης με κάμερα.

Αντιμετώπιση της διόγκωσης του προστάτη

Η διόγκωση του προστάτη δεν χρειάζεται πάντα θεραπεία. Η απόφαση εξαρτάται από τα συμπτώματα και από το πόσο σας επηρεάζουν. Αν δεν προκαλούν σημαντικά προβλήματα, συνήθως προτείνονται αρχικά αλλαγές στον τρόπο ζωής. Αν επιδεινωθούν, μπορεί να χρειαστούν φάρμακα ή χειρουργική επέμβαση.

Φάρμακα

Για μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα μπορεί να χορηγηθούν φάρμακα, όπως:

• Φάρμακα που διευκολύνουν την ούρηση, όπως ταμσουλοσίνη, δοξαζοσίνη ή αλφουζοσίνη.
• Φάρμακα για τη συχνή ή επιτακτική ανάγκη ούρησης, όπως οξυβουτυνίνη ή τολτεροδίνη.
• Φάρμακα που μειώνουν τα επίπεδα ορισμένων ορμονών και βοηθούν να περιοριστεί η περαιτέρω αύξηση του προστάτη, όπως φιναστερίδη ή δουταστερίδη. Μπορεί να προταθούν όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος επιδείνωσης.

Τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Ο γιατρός θα σας εξηγήσει τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους, ώστε να αποφασίσετε αν είναι κατάλληλα για εσάς. Θα γίνονται τακτικοί έλεγχοι για να αξιολογείται η αποτελεσματικότητά τους.

Χειρουργική επέμβαση

Αν τα φάρμακα δεν βοηθήσουν ή τα συμπτώματα είναι σοβαρά, μπορεί να προταθεί επέμβαση. Η συχνότερη είναι η διουρηθρική εκτομή του προστάτη (TURP), κατά την οποία αφαιρείται μέρος του προστάτη μέσω ενός λεπτού σωλήνα που περνά από το πέος.

Υπάρχουν και άλλες επεμβατικές μέθοδοι, οι οποίες δεν είναι κατάλληλες για όλους. Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Αφαίρεση ή καταστροφή μέρους του προστάτη με λέιζερ, ηλεκτρικό ρεύμα, ατμό ή πίδακα νερού.
• Τοποθέτηση μικρού εμφυτεύματος που συγκρατεί ανοιχτό μέρος του προστάτη και διευρύνει την ουρήθρα.
• Μικρές τομές στον προστάτη γύρω από το άνοιγμα της κύστης.
• Χειρουργική αφαίρεση μέρους του προστάτη.

Ο χειρουργός θα σας εξηγήσει τις επιλογές, τα οφέλη και τους κινδύνους κάθε επέμβασης, καθώς και τι περιλαμβάνει.

Υποστήριξη για την καθημερινότητα

Υπάρχουν τρόποι υποστήριξης για τη διαχείριση των συμπτωμάτων, όπως:

• Επιθέματα, απορροφητικά εσώρουχα ή ειδικά καλύμματα για διαρροές και σταγόνες ούρων.
• Ουροκαθετήρας, ένας εύκαμπτος σωλήνας που τοποθετείται στην κύστη για την παροχέτευση των ούρων, όταν δεν μπορείτε να την αδειάσετε.
• Εκπαίδευση της κύστης: προσπαθείτε να καθυστερείτε για λίγο την ούρηση όταν νιώθετε την ανάγκη και αυξάνετε σταδιακά τον χρόνο μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων.
• Ασκήσεις των μυών του πυελικού εδάφους, που βοηθούν στον έλεγχο της κύστης.

Τι μπορείτε να κάνετε για να ανακουφίσετε τα συμπτώματα

Τι βοηθά

• Περιορίστε το αλκοόλ και την καφεΐνη, καθώς μπορεί να αυξήσουν την ούρηση.
• Μειώστε την ποσότητα υγρών πριν από τον ύπνο ή πριν βγείτε από το σπίτι, αλλά φροντίστε να πίνετε αρκετά υγρά την υπόλοιπη ημέρα.
• Καταναλώνετε αρκετές φυτικές ίνες για να προλαμβάνετε τη δυσκοιλιότητα, η οποία μπορεί να πιέζει την κύστη.
• Διατηρήστε υγιές βάρος, καθώς το υπερβάλλον βάρος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.
• Όταν τελειώσετε την ούρηση, περιμένετε λίγο και προσπαθήστε ξανά, ώστε να αδειάσει καλύτερα η κύστη.
• Μετά την ούρηση, τοποθετήστε τα δάχτυλά σας περίπου τρία δάχτυλα πίσω από το όσχεο και πιέστε απαλά, κινώντας τα προς τα εμπρός και προς τα πάνω, προς τη βάση του πέους. Αυτό μπορεί να βοηθήσει να αποβληθούν οι τελευταίες σταγόνες.
• Ρωτήστε γιατρό ή φαρμακοποιό αν κάποιο φάρμακο που παίρνετε για άλλη πάθηση μπορεί να επιδεινώνει τα συμπτώματα.

Τι να αποφεύγετε

• Μην πιέζεστε και μην σπρώχνετε κατά την ούρηση· προσπαθήστε να χαλαρώνετε.
• Μην περιορίζετε υπερβολικά τα υγρά, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, όπως λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Αίτια και παράγοντες που σχετίζονται με τη διόγκωση του προστάτη

Η διόγκωση του προστάτη μπορεί να σχετίζεται με αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών καθώς μεγαλώνετε. Είναι πολύ συχνή και εμφανίζεται πιο συχνά μετά τα 50. Η πιθανότητα μπορεί να είναι μεγαλύτερη αν και άλλα μέλη της οικογένειάς σας έχουν διογκωμένο προστάτη.

Η καλοήθης διόγκωση δεν προκαλείται από καρκίνο του προστάτη και δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισής του.

Οι αποφάσεις για εξετάσεις και θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.