Για την ενδομητρίωση προτείνονται πολλά συμπληρώματα, όμως οι επιστημονικές ενδείξεις δεν είναι ίδιες για όλα. Κριτική ανασκόπηση 34 μελετών διαπίστωσε ότι ο συνδυασμός βιταμινών C και E έχει τα πιο σταθερά αποτελέσματα στην ανακούφιση του πόνου, ενώ τα ωμέγα-3 και το άλφα-λιποϊκό οξύ εμφανίζουν επίσης ενδείξεις οφέλους.
Τι εξέτασε η ανασκόπηση
Η ενδομητρίωση επηρεάζει περίπου το 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Παρότι υπάρχουν ιατρικές θεραπείες, αρκετοί αναζητούν πρόσθετη υποστήριξη μέσω συμπληρωμάτων. Η ανασκόπηση εξέτασε 34 μελέτες, εκ των οποίων οι 23 ήταν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, που θεωρούνται το πρότυπο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας. Στις μελέτες περιλαμβάνονταν συμπληρώματα ωμέγα-3, βιταμίνη D, κουρκουμίνη, ρεσβερατρόλη, Ν-ακετυλοκυστεΐνη (NAC), άλφα-λιποϊκό οξύ, βιταμίνες C και E, ψευδάργυρος και μαγνήσιο.
Οι ερευνητές διαχώρισαν τις μελέτες που εντόπισαν απλώς συσχέτιση ανάμεσα σε χαμηλά επίπεδα θρεπτικών συστατικών και την ενδομητρίωση από εκείνες που εξέτασαν αν η λήψη ενός συμπληρώματος προσφέρει όφελος. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς τα χαμηλά επίπεδα ενός συστατικού δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η λήψη του ως συμπλήρωμα θα λύσει το πρόβλημα.
Οι βιταμίνες C και E είχαν τα πιο σταθερά αποτελέσματα
Από τα συμπληρώματα που εξετάστηκαν, ο συνδυασμός βιταμινών C και E είχε τα καλύτερα αποτελέσματα. Και οι τέσσερις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που αξιολόγησαν τον συνδυασμό διαπίστωσαν ότι βοήθησε στη μείωση του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση.
Και οι δύο βιταμίνες είναι αντιοξειδωτικές, δηλαδή συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που προκαλούνται από επιβλαβή μόρια, τις ελεύθερες ρίζες. Η ενδομητρίωση συνδέεται με συνεχιζόμενη φλεγμονή και ανάπτυξη ιστού σε σημεία όπου δεν θα έπρεπε, διεργασίες που παράγουν ελεύθερες ρίζες. Εξουδετερώνοντας μέρος αυτής της βλάβης, ο συνδυασμός ενδέχεται να ανακουφίζει τον πόνο και να περιορίζει τη φλεγμονή.
Τα ωμέγα-3 και το άλφα-λιποϊκό οξύ εμφάνισαν αναλγητική δράση
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είχαν επίσης καλά αποτελέσματα: δύο από τις τρεις δοκιμές έδειξαν ότι βοήθησαν στον πόνο. Είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στην καταπολέμηση της φλεγμονής, κάτι που πιθανώς εξηγεί το όφελός τους σε μια πάθηση που συνδέεται με χρόνια φλεγμονή.
Το άλφα-λιποϊκό οξύ, ένα ακόμη αντιοξειδωτικό, εμφάνισε αναλγητική δράση στις μελέτες που το εξέτασαν. Ωστόσο, δεν έχουν γίνει ακόμη τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που να το αξιολογούν ειδικά για την ενδομητρίωση, επομένως τα στοιχεία δεν είναι εξίσου ισχυρά.
Η βιταμίνη D, η κουρκουμίνη και η NAC είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα
Η βιταμίνη D παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την ανασκόπηση, τα χαμηλά επίπεδά της συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ενδομητρίωσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να έχει κάποιον ρόλο. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν αν τα συμπληρώματα βιταμίνης D προσφέρουν όφελος, μόνο δύο από τις τέσσερις δοκιμές έδειξαν θετικά αποτελέσματα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη D είναι άχρηστη, αλλά ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη από το «χαμηλά επίπεδα σημαίνουν ότι τα συμπληρώματα θα βοηθήσουν». Πιθανότατα έχουν σημασία το πόσο χαμηλά ήταν τα αρχικά επίπεδα, η δόση και η διάρκεια λήψης.
Η κουρκουμίνη, η δραστική ουσία του κουρκουμά, είχε θετικά αποτελέσματα σε μία από τις δύο δοκιμές. Για την NAC υπάρχουν λίγα στοιχεία ειδικά σχετικά με την ενδομητρίωση, παρότι έχει δείξει οφέλη σε συναφείς παθήσεις.
Δημοφιλή συμπληρώματα χωρίς επαρκείς δοκιμές σε ανθρώπους
Ορισμένα συμπληρώματα που συχνά προτείνονται δεν έχουν αξιολογηθεί με αυστηρές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους με ενδομητρίωση:
- Ρεσβερατρόλη, EGCG, DIM και κερκετίνη: Έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε εργαστηριακές μελέτες και μελέτες σε ζώα, αλλά δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς σε ανθρώπους με ενδομητρίωση.
- Ψευδάργυρος και βιταμίνη E μεμονωμένα: Τα χαμηλά επίπεδά τους συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ενδομητρίωσης, αλλά λείπουν μελέτες που να εξετάζουν αν τα συμπληρώματα βοηθούν. Ο συνδυασμός βιταμίνης E με βιταμίνη C είναι διαφορετική περίπτωση.
- Μαγνήσιο: Προτείνεται συχνά για τον πόνο της περιόδου γενικά, όμως τα άμεσα στοιχεία για την ενδομητρίωση είναι περιορισμένα.
Πώς να αξιολογήσετε τα στοιχεία
Για την ενδομητρίωση, ο συνδυασμός βιταμινών C και E έχει την πιο σταθερή υποστήριξη από κλινικές δοκιμές. Τα ωμέγα-3 αποτελούν επίσης μια εύλογη επιλογή, λόγω της αντιφλεγμονώδους δράσης τους και του προφίλ ασφάλειάς τους.
Η ανασκόπηση διαπίστωσε ακόμη ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, βιταμίνης E και ψευδαργύρου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ενδομητρίωσης. Αν δεν έχουν ελεγχθεί τα επίπεδά σας, αυτό μπορεί να είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Η διόρθωση μιας πραγματικής έλλειψης διαφέρει από τη λήψη υψηλών δόσεων ενός συστατικού που δεν σας λείπει.
Η κουρκουμίνη, η ρεσβερατρόλη και το DIM ενδέχεται να βοηθούν, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ακόμη αρκετά ισχυρά για ασφαλείς συστάσεις. Τα συμπληρώματα πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά στο θεραπευτικό σας πλάνο και όχι να αντικαθιστούν την ιατρική φροντίδα.
Τι δείχνουν συνολικά τα ευρήματα
Η κριτική ανασκόπηση 34 μελετών βρήκε ότι οι βιταμίνες C και E, όταν λαμβάνονται μαζί, έχουν τα πιο σταθερά στοιχεία για την ανακούφιση του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση, με θετικά αποτελέσματα και στις τέσσερις δοκιμές. Τα ωμέγα-3 και το άλφα-λιποϊκό οξύ εμφανίζουν επίσης ενθαρρυντικές ενδείξεις, ενώ πολλά δημοφιλή συμπληρώματα χρειάζονται πιο αυστηρή έρευνα σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν πράγματι βοηθούν. Πριν ξεκινήσετε ή αλλάξετε τη λήψη συμπληρωμάτων, συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/endomitriosi-poia-sympliromata-echoyn-tis-perissoteres-endeixeis-oti-voithoyn/30365





