Νέα μελέτη της Σχολής Δημόσιας Υγείας Mailman του Πανεπιστημίου Columbia θέτει υπό αμφισβήτηση τη σύνδεση της γήρανσης με τη φλεγμονή σε όλους τους ανθρώπους. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η χρόνια φλεγμονή ενδέχεται να σχετίζεται με τον βιομηχανοποιημένο τρόπο ζωής και όχι να αποτελεί φυσικό επακόλουθο της ηλικίας.
Σε τέσσερις πληθυσμούς που εξέτασε η έρευνα, αυτόχθονες ομάδες όπως οι Tsimane και οι Orang Asli παρουσίαζαν αυξημένα επίπεδα φλεγμονής εξαιτίας μολυσματικών ασθενειών. Ωστόσο, τα επίπεδα αυτά δεν συνδέονταν με χρόνιες παθήσεις.
Οι επιστήμονες εισηγούνται να επανεξεταστούν οι αντιλήψεις για τη γήρανση και τη φλεγμονή, επισημαίνοντας πως χρειάζονται εργαλεία που συνυπολογίζουν τις διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες και τον τρόπο ζωής.
Νέα έρευνα από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Mailman του Πανεπιστημίου Columbia δείχνει ότι η φλεγμονή, την οποία επί χρόνια θεωρούμε γνώρισμα της γήρανσης, ίσως να μην αποτελεί κοινή εμπειρία για όλους τους ανθρώπους.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Nature Aging, δείχνουν ότι η χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, η οποία συνδέεται με τη γήρανση, ενδέχεται να αποτελεί συνέπεια του βιομηχανοποιημένου τρόπου ζωής. Η έκτασή της, επίσης, διαφέρει σημαντικά από πληθυσμό σε πληθυσμό.
Η ανάλυση κάλυψε τέσσερις πληθυσμούς: δύο από βιομηχανοποιημένα περιβάλλοντα —την ιταλική μελέτη InCHIANTI και τη Διαχρονική Μελέτη Γήρανσης της Σιγκαπούρης (SLAS)— και δύο αυτόχθονες, μη βιομηχανοποιημένες ομάδες, τους Tsimane του Βολιβιανού Αμαζονίου και τους Orang Asli της Χερσονήσου της Μαλαισίας. Οι δύο βιομηχανοποιημένοι πληθυσμοί είχαν παρόμοια εικόνα φλεγμονής, σε αντίθεση με τις αυτόχθονες ομάδες, όπου η φλεγμονή σχετιζόταν κυρίως με λοιμώξεις και όχι με την ηλικία.
«Σε βιομηχανοποιημένα περιβάλλοντα, βλέπουμε σαφείς συνδέσεις μεταξύ φλεγμονής και ασθενειών όπως η χρόνια νεφρική νόσος. Αλλά σε πληθυσμούς με υψηλά ποσοστά μόλυνσης, η φλεγμονή φαίνεται να αντανακλά περισσότερο το φορτίο των μολυσματικών ασθενειών παρά την ίδια τη γήρανση», είπε ο Alan Cohen, κύριος συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας στη Σχολή Columbia Mailman και μέλος ΔΕΠ του Κέντρου Γήρανσης Butler Columbia.
Παρότι οι αυτόχθονες ομάδες, και ειδικά οι Tsimane, εμφάνιζαν αυξημένους φλεγμονώδεις δείκτες, αυτοί δεν ανέβαιναν με την ηλικία. Κυρίως, δεν συνδέονταν με τις χρόνιες ασθένειες που είναι συχνές στις βιομηχανοποιημένες κοινωνίες. Πράγματι, παθήσεις όπως ο διαβήτης, οι καρδιοπάθειες και το Αλτσχάιμερ σπανίζουν ή απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό στους αυτόχθονες πληθυσμούς. Έτσι, ακόμη κι όταν νεότερα άτομα από αυτές τις ομάδες έχουν προφίλ που επιφανειακά θυμίζουν εκείνα μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων από βιομηχανοποιημένες κοινωνίες, δεν προκύπτουν οι ίδιες παθολογικές συνέπειες.
«Αυτά τα ευρήματα πραγματικά αμφισβητούν την ιδέα ότι η φλεγμονή είναι κακή αυτή καθαυτή», δήλωσε ο Cohen. «Αντίθετα, φαίνεται ότι η φλεγμονή -και ίσως και άλλοι μηχανισμοί γήρανσης- μπορεί να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον. Από τη μία πλευρά, αυτό είναι δύσκολο, επειδή δεν θα υπάρχουν καθολικές απαντήσεις στα επιστημονικά ερωτήματα. Από την άλλη, είναι πολλά υποσχόμενο, επειδή σημαίνει ότι μπορούμε να παρέμβουμε και να αλλάξουμε τα πράγματα».
Για να καταγράψουν τα μοτίβα φλεγμονής, οι ερευνητές εξέτασαν 19 κυτοκίνες, δηλαδή μικρές πρωτεΐνες που μεταφέρουν ανοσολογικά σήματα. Οι συγκεκριμένοι δείκτες ακολουθούσαν την γήρανση στα δεδομένα της Ιταλίας και της Σιγκαπούρης, αλλά όχι στους Tsimane και τους Orang Asli. Στους τελευταίους, το ανοσοποιητικό σύστημα είχε επηρεαστεί από επίμονες λοιμώξεις και διαφορετικές περιβαλλοντικές εκθέσεις.
Στα κύρια ευρήματα της μελέτης περιλαμβάνονται:
- Τουλάχιστον μία εντερική παρασιτική λοίμωξη είχε περίπου το 66% των Tsimane, ενώ στους Orang Asli πάνω από το 70% είχε μια διαδεδομένη λοίμωξη.
- Στους βιομηχανοποιημένους πληθυσμούς, οι φλεγμονώδεις δείκτες συνδέονταν στενά με χρόνιες ασθένειες· στις αυτόχθονες ομάδες δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη σύνδεση.
Η έρευνα θέτει υπό αμφισβήτηση την ιδέα ότι υπάρχουν καθολικοί βιοδείκτες γήρανσης. Αντίθετα, υποδεικνύει ότι οι μεταβολές του ανοσοποιητικού με την ηλικία είναι διαφορετικές ανά πληθυσμό και επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις περιβαλλοντικές εκθέσεις, τον τρόπο ζωής και τους μολυσματικούς παράγοντες.
«Αυτά τα αποτελέσματα υποδεικνύουν μια εξελικτική αναντιστοιχία μεταξύ του ανοσοποιητικού μας συστήματος και των περιβαλλόντων στα οποία ζούμε τώρα», εξήγησε ο Cohen. «Η φλεγμονή μπορεί να μην είναι άμεσο προϊόν της γήρανσης, αλλά μάλλον μια αντίδραση στις βιομηχανοποιημένες συνθήκες».
Οι συγγραφείς προτείνουν να επανεξεταστεί ο τρόπος μέτρησης της γήρανσης και της φλεγμονής σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Παράλληλα, τονίζουν ότι απαιτούνται τυποποιημένα εργαλεία αξιολόγησης που λαμβάνουν υπόψη το περιβάλλον.
Ο Cohen ανέφερε ότι το περιβάλλον, οι συνήθειες ζωής, η έντονη σωματική δραστηριότητα, μια δίαιτα με πολύ χαμηλά λιπαρά και η μόλυνση ενδέχεται να διαμορφώνουν τον τρόπο γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος. «Παράγοντες όπως το περιβάλλον, ο τρόπος ζωής, η υψηλή σωματική δραστηριότητα ή μια δίαιτα πολύ χαμηλών λιπαρών και η μόλυνση μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο γερνάει το ανοσοποιητικό σύστημα», δήλωσε ο Cohen. «Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν αυτά τα στοιχεία θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών στρατηγικών παγκόσμιας υγείας».
Για περισσότερες πληροφορίες: Franck, M., et al. (2025). Nonuniversality of inflammaging across human populations. Nature Aging. doi.org/10.1038/s43587-025-00888-0.
Συνοπτική παρουσίαση
- Μελέτη του Πανεπιστημίου Columbia αμφισβητεί ότι η φλεγμονή συνδέεται καθολικά με τη γήρανση, προτείνοντας ότι η χρόνια φλεγμονή ενδέχεται να σχετίζεται με τον βιομηχανοποιημένο τρόπο ζωής.
- Οι ερευνητές μελέτησαν τέσσερις πληθυσμούς. Στους αυτόχθονες Tsimane και Orang Asli καταγράφηκαν αυξημένα επίπεδα φλεγμονής εξαιτίας μολυσματικών ασθενειών, χωρίς να συνδέονται με χρόνιες παθήσεις.
- Στους βιομηχανοποιημένους πληθυσμούς, η φλεγμονή σχετίζεται με χρόνιες ασθένειες, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στους αυτόχθονες πληθυσμούς.
- Οι ερευνητές εισηγούνται να επανεξεταστούν οι έννοιες της γήρανσης και της φλεγμονής, με συνεκτίμηση των διαφορών στις περιβαλλοντικές συνθήκες και στον τρόπο ζωής.
- Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η φλεγμονή ίσως αποτελεί αντίδραση στις συνθήκες εκβιομηχάνισης και όχι άμεση συνέπεια της γήρανσης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/giransi-i-flegmoni-apokalyptetai-os-synepeia-toy-tropoy-zois/13140
